Bazı sürücüler araca binince ilk iş start-stop tuşuna basar. Gerekçe genelde aynıdır: "Marşı eskitir, motora zarar verir." Start-stop, araç durunca motoru söndüren ve kalkışta yeniden çalıştıran sistemdir. Bu sistem sonradan eklenmiş bir hile değildir, araç bu yük için baştan hazırlanır. Yine de kapatmanın mantıklı olduğu bazı anlar vardır.
| Parça | Start-stop'lu araçta farkı | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Marş motoru | Çok daha fazla çalıştırmaya göre yapılır | Sık marşa dayanır |
| Akü | EFB ya da AGM tipi kullanılır | Derin boşalma ve dolmaya dayanır |
| Akü sensörü | Akünün şarjını ve sağlığını izler | Sistemi zayıf aküde durdurur |
| Motor yazılımı | Hızlı ve yumuşak yeniden çalıştırma yapar | Sarsıntıyı azaltır |
EFB ve AGM, sık dolup boşalmaya dayanıklı akü tipleridir. Farkları start-stop aküsü: AGM ve EFB yazısında anlattık.
Sistemin kendi koruma kuralları vardır: motor soğuksa söndürmez, akü zayıfsa hiç devreye girmez. Klima yoğun çalışırken ya da kabin çok sıcakken motoru açık tutabilir. Direksiyon çevrilmişken ya da rampada da durmayabilir. Yani "soğuk motoru durdurup zarar veriyor" endişesi bu kurallarla önlenir.
Soğuk motorun ilk çalışması, yağın henüz yayılmadığı bir andır. Sıcak motorun birkaç saniye sonra yeniden çalışması ise farklıdır, çünkü yağ hâlâ yataklarda durur. Bu yüzden sıcak yeniden çalıştırma, sabah ilk marşı gibi bir yük sayılmaz. Turbolu motorlarda da sistem sıcak ve yük koşulunu gözetir. Turbo bakımı için turbo ömrünü uzatma yazısına bakabilirsiniz.
Kapatınca dur kalkta klima kesintisiz çalışır ve kalkış daha anlık hissedilir. Buna karşılık şehir içinde rölantide geçen her dakika yakıt ister. Otoyolda ise sistem zaten nadiren devreye girer. Kısacası kapatmak zarar vermez ama şehirde tasarruf kaybettirir.
Tuşa basmadığınız hâlde sistem devreye girmiyorsa bu bir mesajdır. Sık nedenlerden biri akünün sağlığının eşik altına düşmesidir, ama şarj dengesi ve sıcaklık da etkiler. Bu tabloyu start-stop çalışmıyor yazısında ayrıntılı anlattık. Göstergede akü mesajı da varsa akü şarj edin mesajı yazısına bakın.
Sistemin gerçek zayıf noktası, her gün yük taşıyan akünün kendisidir. Marş ve motor bu iş için hazırlanmışken akü zamanla yorulur. Bu yüzden belirli bir yaştan sonra akü düzenli test ettirilir. Test, akünün kalan gücünü ve şarj tutma yeteneğini gösterir. Böylece sistem neden çekingen davranıyor, erken anlaşılır. Şehirde sistemi açık tutmak, manevrada kapatmak dengeli bir yoldur.
Start-stop'lu araca standart akü takmak sistemi zorlar. Aracın istediği tip ve kapasite kullanılır, bazı araçlarda da yeni akü cihazla tanıtılır. Tanıtım yapılmazsa şarj yönetimi eski aküye göre çalışabilir. Bazı araçlarda ikinci bir yardımcı akü de bulunur; bunu çift akü sistemleri yazısında anlattık. Akü ömrü için akü ömrünü uzatma yazısına bakabilirsiniz. Aracınız için randevu öncesi akü ve elektrik servisi sayfasına göz atın.
Bu araçlarda marş sık çalıştırmaya göre yapılır, bu yüzden normal kullanımda erken yıpranma beklenmez.
Normal kullanımda belirgin yıpranma beklenmez. Bu araçlarda parçalar sık çalıştırmaya göre yapılır; sistem soğuk motorda ve zayıf aküde motoru zaten durdurmaz.
Sakıncalı değil ama şehirde yakıt tasarrufunu kaybettirir.
Kabin ısınınca klima için motor yeniden çalışır; bu, tasarımın bir parçasıdır.
Teknik olarak bazı araçlarda mümkündür, ama önermiyoruz; tuşla kapatmak aynı konforu verir.
Akü sağlığı ve şarj sistemi cihazla ölçülür. Sistemin neden çalışmadığı arıza kaydıyla birlikte okunur.