Anahtarı çeviriyorsunuz ya da düğmeye basıyorsunuz ama araç bir türlü çalışmıyor. Bunun arkasında birçok farklı neden olabilir. Teşhisin ilk sorusu ise her zaman aynıdır: marş motoru dönüyor mu? Duyduğunuz ses, arızayı iki ayrı yola ayırır. Motor hiç dönmüyorsa sorun çoğu zaman elektrik tarafıdır. Nadiren motorun mekanik olarak kilitlenmesi ya da su çekmesi de buna yol açar. Dönüyor ama çalışmıyorsa yakıt ve ateşleme tarafına geçilir. Bu ikinci durum marş basıyor ama çalışmıyor yazısında ayrıca anlatılıyor.
| Duyulan | Olası adres | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Tek "tık", göstergeler kararıyor | Zayıf akü ya da gevşek kutup başı | Akü gerilimi, kutup başları |
| Hızlı "tık tık tık" | Akü marşa yetmiyor | Akü testi |
| Hiç ses yok, göstergeler normal | Marş rölesi, otomatik ya da kablo | Marş devresi ölçümü |
| Marş dönüyor, ateş yok | Yakıt, ateşleme, immobilizer | Arıza kaydı, yakıt basıncı |
| Marş dönüyor ama motoru çevirmiyor | Marş dişlisi volana geçmiyor olabilir | Marş motoru kontrolü |
| Motor normalden hafif ve hızlı dönüyor | Triger kopmuş olabilir | Denemeyi bırakın |
Soğuk sabahlarda akü, gücünün bir kısmını geçici olarak kaybeder. Yaşlanmış bir akü bu yüzden ilk soğuklarda kendini belli eder. Farlar ve radyo çalışabilir, çünkü onlar çok az akım ister. Marş motoru ise çalışırken çok yüksek bir akım çeker. Bu yüzden "ışıklar yanıyor, demek ki akü sağlam" sonucu yanıltıcıdır. Oksitli ya da gevşek bir kutup başı da aynı tabloyu verebilir. Bağlantılar kontrol edilmeden akü değiştirmeye karar verilmez.
Göstergeler normal yanıyor ama hiç ses yoksa marş devresine bakılır. Marş rölesi, marş otomatiği, kalın kablo ya da kontak hattı aday olur. Bazı araçlarda marş rölesinin devresi motor beyni tarafından izlenir. Bu devreyle ilgili sorun P0615 koduyla kaydedilir. Hangi rölenin nerede durduğu araca göre değişir ve şemadan doğrulanır.
Otomatik vitesli araçta vites P ya da N konumunda değilse marş çalışmaz. Manuel araçların bazılarında debriyaj pedalına basılmadan marş kilitli kalır. Bu bir koruma özelliğidir ve arıza sanılmamalıdır. Yine de pedal anahtarı ya da vites konum sensörü bozulursa aynı tablo görülür. Hangisinin sorun çıkardığını yalnızca ölçüm ayırır.
Takviye her araçta aynı yöntemle yapılmaz. Önce aracın kullanım kılavuzu takviyeye izin veriyor mu, ona bakılır. İki aracın sistem gerilimi aynı olmalı ve kablolar hasarsız olmalıdır. Bağlantı noktası ve bağlantı sırası modele göre değişir. Adımların ayrıntısı akü takviyesi nasıl yapılır sayfasında sırayla veriliyor. Hibrit ve elektrikli araçlarda yüksek gerilim bulunur; kullanıcı bu araçlara müdahale etmez. Şişmiş, sızdıran ya da donmuş bir aküye ise asla takviye yapılmaz.
Bu durumda üç şüpheli öne çıkar. Birincisi ömrünü doldurmuş bir aküdür. İkincisi aküyü yeterince şarj etmeyen bir alternatördür. Üçüncüsü sönüm akımıdır, yani araç kapalıyken aküyü yavaşça boşaltan tüketimdir. Şarj tarafı için şarj ışığı ve alternatör yazısı yol gösterir. Geceleri biten akünün gerçek bir örneği gece akü bitiren araç yazısında anlatılıyor. Start-stop'lu araçlarda akü tipi ayrıca önem taşır; start-stop akü seçimi bunu açıklar.
Üst üste uzun marş denemeleri aküyü bitirir ve marş motorunu yorar. Yakıt kokusu varsa marşa hiç basılmaz ve araç sürülmez. Yağ ya da hararet uyarısıyla stop eden bir motorda ısrar edilmez. Marş motoru dönüyor ama motoru çevirmiyorsa genelde marşın dişlisi volana geçmiyordur. Bu, marş motoru tarafının arızasıdır. Motor çevriliyor ama normalden hafif ve hızlı dönüyorsa triger kopmuş olabilir. Bu durumda motor çalışmaz ve denemeler hasarı büyütebilir. Bu durumlarda araç çekiciyle servise getirilir. Ankara’da aküyü değiştirmeden önce sistemi ölçtürmek için oto elektrik ve akü servisi sayfasında kontrol sırası anlatılır.
Zayıf akü ya da oksitli kutup başı ilk adaylardır. Marş otomatiği de benzer bir ses verebilir; önce akü ve bağlantılar ölçülür.
Her zaman değil, çünkü göstergeler az akım ister ama marş çok ister. Akü mutlaka yük altında test edilmelidir.
Önce vites kolunun P ya da N konumunda olduğu kontrol edilir. Sorun sürerse vites konum sensörü ölçülür.
Akü test edilir ve motor çalışırken şarj gerilimi ölçülür. Takviyeyle çalışıp kısa sürede ölen araçta şarj tarafı öne çıkar.
Soğuk akü güç kaybeder, soğuk yağ da motoru daha ağır döndürür. Üreticinin önerdiği yağ ve sağlıklı bir akü bu zorluğu azaltır.
Akü testi, şarj gerilimi ve sönüm akımı ölçülür; marş devresi, yakıt ve immobilizer arıza kaydıyla birlikte değerlendirilir.