Start-stop'lu bir araca "aynı amper nasılsa olur" diye sıradan akü takmak sık yapılan bir hatadır. Böyle bir akü ilk günlerde hiçbir sorun çıkarmadan çalışır. Ama kısa süre sonra yorulur ve araç start-stop özelliğini kendiliğinden kapatır. Ardından soğuk sabahlarda marş zorlanmaya başlar. Nedeni basittir: start-stop aküsü, çok daha sık boşalıp dolmaya dayanacak şekilde yapılır.
Klasik sulu akü, günde yalnızca birkaç marş yapmak için tasarlanır. Start-stop'lu araç ise şehir trafiğinde defalarca durur ve yeniden çalışır. Motor dururken klima fanı, ekran ve farlar da bütünüyle aküden beslenir. Sulu akünün plakaları bu sürekli boşalıp dolma döngüsünde hızla yıpranır. Plakalarda sert kristaller birikir, buna sülfatlaşma denir. Kapasite de buna bağlı olarak düşer. Akü göstergede dolu görünse bile gerçekte verebileceği güç azalmıştır.
| Tip | Yapısı | Hangi araçta |
|---|---|---|
| Sulu akü | Klasik plakalar ve sıvı asit | Start-stop olmayan araçlar |
| EFB | Güçlendirilmiş plakalar, yine sıvı asit | Daha sade start-stop sistemleri |
| AGM | Asit, cam elyaf keçeye emdirilmiş | Yoğun donanımlı, frenle şarj eden araçlar |
Değişimde uyulacak kural basittir. Fabrikadan AGM akü çıkmışsa yerine yine AGM takılır. EFB çıkmışsa yerine EFB ya da bir üst sınıf olan AGM takılabilir. AGM yerine EFB ya da sulu akü takmak ise geriye doğru atılmış bir adımdır.
Birçok markanın araçlarında bir akü yönetim sistemi bulunur. Bu sistem, takılı akünün tipini ve yaşını bilerek şarj gerilimini ayarlar. Yeni akü araca tanıtılmazsa sistem eski ve yorgun aküye göre çalışmaya devam eder. Bu durumda yeni akü ya eksik dolar ya da gereğinden fazla şarj olur. Start-stop özelliği de hiç çalışmayabilir. Bu yüzden tanıtma işlemi, akü değişiminin doğal bir parçasıdır. Her araç bu işlemi istemez; marka ve modele göre bakılır.
"Start-stop bozuldu" diye gelen araçlarda ilk şüpheli akü olur. Akünün sağlığı belli bir seviyenin altına inince beyin bu özelliği kendiliğinden kapatır. Ama sistem bazı koşullarda motoru bilerek de durdurmaz. Klima çok çalışıyorsa, motor henüz soğuksa ya da yokuştaysanız motor kapanmayabilir. Bu davranış bir arıza değil, sistemin kendi kuralıdır. Diğer nedenler için start-stop çalışmıyor yazısına bakabilirsiniz. Tuşla sistemi kapatmanın etkisini start-stop kapatmak sayfası anlatır.
Akü testi temiz çıkarsa arıza arayışı bu noktalara doğru ilerler. Şarj tarafı için şarj ışığı ve alternatör yazısı yardımcı olur.
Kısa yolların aküye etkisi kısa mesafe zararı yazısında anlatılıyor. Ek öneriler için akü ömrünü uzatma sayfasına göz atabilirsiniz. Ankara’da bu konu için oto elektrik sayfası yol gösterir.
Takılmamalı. Sıradan akü sık boşalıp dolmaya dayanmaz ve kısa sürede yorulur.
Hayır. Fabrikada AGM varsa yine AGM gerekir. EFB'li araca ise AGM takılabilir.
Şarj sistemi akünün tipine ve yaşına göre çalışır. Tanıtılmayan akü yanlış şarj olur.
Sık nedenlerden biridir. Ama soğuk motor, klima yükü ya da yokuş da sistemi durdurur.
AGM modu olan akıllı bir cihazla şarj edin. Uygun cihaz seçimi için akü şarj cihazı seçimi yazısına bakabilirsiniz.
Akü yük altında test edilir, şarj sistemi ölçülür; değişim gerekiyorsa doğru tip takılıp araca tanıtılır.