Soğuk sabahlar aracın yorgun parçalarını bir anda ortaya çıkarır. Akü marşı çeviremez, cam suyu depoda donar, sertleşen lastik yolu iyi tutmaz. Bu yazıda kışa girerken neye bakılacağını sırayla anlatıyoruz.
Akünün içinde elektrik üreten kimyasal bir tepkime vardır. Hava soğudukça bu tepkime yavaşlar ve akü aynı gücü veremez. Öte yandan soğuk motordaki yağ koyulaşır ve marş daha zor döner. Bu iki etki aynı sabah üst üste biner.
Belirti çoğu zaman birkaç hafta önceden gelir. Marş yavaş döner, start-stop sistemi kendi kendine çalışmayı bırakır. Bunları gördüyseniz akü bir test cihazıyla ölçülmelidir. Ömrü uzatan alışkanlıklar için akü ömrü yazımıza bakabilirsiniz.
Antifriz, motoru soğutan sıvının içine katılan özel bir maddedir. İki temel işi vardır: sıvının donmasını önler ve motorun içini paslanmaya karşı korur. Yıllar içinde sisteme düz su eklenirse bu koruma sessizce düşer.
Serviste koruma değeri küçük bir ölçüm aletiyle okunur. Değer düşükse karışım doğru orana getirilir. Tip de en az oran kadar önemlidir, çünkü farklı türler karışınca tortu yapabilir. Doğru tür üreticinin onay listesinden seçilir. Ayrıntı için antifriz türleri yazısını okuyabilirsiniz.
Lastiğin kauçuğu hava soğudukça sertleşir. Sert kauçuk yoldaki küçük pürüzlere iyi oturamaz ve araç daha geç durur. Yaz lastiğinde bu fark kar yağmasa bile hissedilir. Kış ya da dört mevsim lastiği soğukta daha yumuşak kalacak şekilde üretilir.
Diş derinliği de mutlaka ölçülür, çünkü derin diş ıslak yolda suyu daha iyi atar. Lastik içindeki hava soğukta büzülür ve basınç düşer. Bu yüzden kış aylarında basınç daha sık kontrol edilmelidir. Kurallar için kış lastiği zorunluluğu yazısına bakın, güncel kuralı ilgili kurumdan da doğrulayın.
Yaz güneşi silecek lastiğini zamanla sertleştirir. Sertleşen lastik camda iz bırakır, ses yapar ve görüşü bozar. Kış başında sileceklerin durumuna bakmak bu yüzden önemlidir. Doğru seçim için kış öncesi silecek yazısı yol gösterir.
Depoda düz su varsa ilk soğuk gecede donar ve fıskiye pompasını zorlar. Bunun yerine donmaya dayanıklı cam suyu kullanılır. Buzlanan camı sıcak suyla çözmeye çalışmayın, ani sıcaklık farkı camı çatlatabilir. Güvenli yöntemler buzlu camı çözme yazısında anlatılıyor.
Dizel yakıt çok soğuk havada koyulaşabilir. Koyulaşan yakıt filtreden zor geçer ve araç zor çalışır. Bazen motor çalışır, sonra kendiliğinden durur. Eski bir yakıt filtresi bu sorunu büyütür, bu yüzden durumu kış öncesi değerlendirilir.
Kızdırma bujileri de ayrıca ölçülür. Bunlar soğuk motorda yanma odasını önceden ısıtan küçük ısıtıcılardır. Biri bozuksa ilk çalıştırma uzar. Yakıt konusu için dizelde kışlık yakıt yazısına göz atabilirsiniz.
| Kalem | Nasıl bakılır? | Ne zaman işlem gerekir? |
|---|---|---|
| Akü | Yük testi cihazıyla ölçülür | Test zayıf sonuç verirse |
| Antifriz | Koruma ölçüm aletiyle okunur | Koruma düşük ya da tür yanlışsa |
| Lastik | Diş derinliği ve basınç ölçülür | Diş azsa ya da yanakta hasar varsa |
| Silecek ve cam suyu | Göz ve deneme ile bakılır | İz bırakıyor ya da su donuyorsa |
| Dizel ek kalemler | Filtre geçmişi ve buji ölçümü | Üretici takvimi geçmişse |
Sağlam parçayı "kış geliyor" diye değiştirmek gereksiz bir masraftır. Zayıf parçayı ertelemek ise soğuk bir sabah yolda kalmanıza yol açabilir. Bu konuyu atölyede ele almak isterseniz klima ve soğutma sayfasına bakın.
Genelde akü ile başlanır, çünkü soğuk sabah sorunlarının başında o gelir. Yük testi yalnızca birkaç dakika sürer.
Hayır, motorun içini paslanmaya karşı da korur. Üzerine su eklenmiş sistemde bu koruma zamanla azalabilir.
Önerilmez, çünkü yaz lastiği soğukta sertleşir ve daha geç durur. Kar olmasa da yol tutuşu belirgin azalır.
Olur, çünkü donan su depoyu, hortumu ve pompayı zorlar. Kışlık karışım bu riski ortadan kaldırır.
İlk soğuklar başlamadan önce yaptırmak en rahat yoldur. Sonbahar ayları bunun için uygun bir zamandır.
Genelde gerekmez, üreticinin onayladığı yağ soğuk çalışmaya zaten uygundur. Önemli olan değişim zamanının geçmemesidir.
Akü yük testi, antifriz koruma ölçümü, lastik ve silecek kontrolü yapılır. Bulunan eksikler size anlatılır, onayınızla işlem yapılır.