Motor yağı, motorun içindeki görünmeyen koruyucudur. Sürtünmeyi azaltır, ısıyı taşır ve kiri tutar. Zamanında değişmeyen yağ, pahalı parçaların ömrünü sessizce kısaltır. Peki zamanında değişim ne demek? Cevap tek bir sayı değildir.
Yağ iki şekilde eskir. Birincisi çalışarak, yani km yaparak. İkincisi bekleyerek: zamanla havayla tepkimeye girer ve nem toplar. Bu yüzden kural basittir: üreticinin verdiği km ya da süre sınırından hangisi önce dolarsa yağ değişir.
Bu sınır her araçta farklıdır. Model yılı, motor kodu, pazar ve servis planı belirler. Doğru değer şaseye ait üretici çizelgesinden okunur.
| Kullanım | Yağa etkisi | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Uzun yol, düzgün tempo | Yağ dengeli çalışır | Üretici planı izlenir |
| Kısa yol, motor ısınmadan duruş | Su ve yakıt yağda kalır | Ağır kullanım koşulu değerlendirilir |
| Yoğun dur-kalk trafik | Motor uzun süre rölantide çalışır | Ağır kullanım koşulu değerlendirilir |
| Az kullanılan araç | Yağ bekleyerek yaşlanır | Süre sınırı atlanmaz |
Motor ısınmadan durursa yağdaki nem ve yakıt buharlaşamaz. Soğuk motorda karışım zengin çalışır ve yakıtın bir kısmı yağa karışır. Bu da yağı inceltir. Ayrıca her soğuk çalıştırma, aşınmanın arttığı bir andır.
Bu profilde üretici planındaki ağır kullanım koşulları ayrıca değerlendirilir. Daha kısa bir aralık önerilirse, bu öneri fabrika aralığından ayrı ve gerekçesiyle yazılır.
Volkswagen, Audi, Seat, Skoda, Cupra ve Porsche araçlarının bazılarında esnek servis planı uygulanabilir. Bu planda aralığı araç kendisi hesaplar. Planın sizin aracınızda açık olup olmadığı şaseden ve servis kaydından doğrulanır. Ayrıntısı longlife bakım yazısında.
"5W-30" gibi bir yazı tek başına doğru yağ demek değildir. Bu yazı viskoziteyi, yani yağın akıcılığını gösterir. Asıl belirleyici, üreticinin norm onayıdır. Volkswagen motorlarında VW normları, Peugeot ve Citroën motorlarında PSA normları kullanılır. Hangi normun gerektiği motor kodundan okunur.
Viskozite yazısının nasıl okunduğunu yağ viskozitesi yazısında anlattık. Yanlış norm, doğru viskozitede bile sorun çıkarabilir.
Yağ seviyesine ayda bir bakmak iyi bir alışkanlıktır. Araç düz zeminde ve motor biraz bekledikten sonra ölçülür. Çubuğun nasıl okunduğunu yağ çubuğu okuma yazısında gösterdik. Elektronik göstergeli araçlarda kontrol menüden yapılır.
Bazı benzinli motorlarda biraz yağ eksilmesi normal sayılabilir. Ama sık sık ekleme gerekiyorsa ölçüm yapılır. Bunun yolu yağ tüketimi ölçümü yazısında. Turbo benzinlilerdeki durumu TSI yağ yakma yazısı anlatıyor.
Göstergedeki servis uyarısı tek başına yeterli olmayabilir. Her yağ değişiminde tarihi, km'yi ve kullanılan yağın normunu bir yere not edin. Fatura bu bilgiyi zaten taşır, onu da saklayın. Bu küçük kayıt, bir sonraki değişimin zamanını kaçırmanızı önler. Aracı satarken de alıcıya bakımın düzenli yapıldığını gösterir.
Kaydı tutarken kullanım şeklinizi de not edin. Örneğin o dönemde çoğunlukla kısa yol mu yaptınız, yoksa uzun yolda mı gittiniz? Bu bilgi, bir sonraki değişim zamanını değerlendirirken ustaya yardımcı olur. Ankara’da bakımı Konsey’de yaptırmak isterseniz kapsamın nasıl belirlendiği Ankara periyodik bakım sayfasında anlatılır.
Hayır. Ekleme seviyeyi tamamlar ama eskiyen katkıları yenilemez. Süre ya da km dolduysa filtreyle birlikte değişim yapılır.
Aynı normu taşıyan kaliteli markalar arasında asıl fark normdur. Marka tercihi bütçe ve tercih meselesidir.
Tek başına göstermez. Dizelde yağın çabuk kararması normaldir. Karar km, süre ve kullanıma göre verilir.
Evet, yağ filtresi yağla birlikte değişir. Diğer filtrelerin zamanı üretici planından okunur.
Kırmızı yağ basıncı uyarısında motor hemen durdurulur ve araç sürülmez. Çekici çağrılır.
Motor koduna ve üretici normuna uygun yağı seçer, filtresiyle değiştiririz. Seviye ve kaçak kontrolü de yapılır.