Müşterimiz derdini tek cümleyle anlattı: "Her sabah akü boş, marş zorla dönüyor." Araçta daha önce iki kez yeni akü takılmıştı. Şarj tarafı da kontrol edilmişti ve araç gündüz düzgün şarj ediyordu. Yine de her sabah akü bitik çıkıyordu. Demek ki sorun aküde değildi, gece araç dururken bir şey aküyü emiyordu.
Araç akşam park ediliyor, sabah zayıf aküyle karşılaşılıyordu ve bu her gün aynı şekilde tekrar ediyordu. Düzenli boşalma, unutulan bir lambadan çok gizli bir kaçağa işaret eder. Kaçak, kontak kapalıyken aküden sürekli akım çekilmesidir. Genel bilgi için elektrik kaçağı yazısına bakabilirsiniz.
Yeni bir akü de her gece boşaltılırsa sabah aynı tablo çıkar. Akü değiştirmek, kaynağı bulmak anlamına gelmez. Üstelik sürekli dibe inen akü, kendi ömrünü de hızla yitirir. Bu konuda akü ömrünü uzatma yazısı yol gösterir.
Biz yine de işe şarj tarafını yeniden doğrulayarak başladık. Şarj ışığı ve alternatör ilişkisi için şarj ışığı ve alternatör yazısına bakılabilir. Bu araçta şarj gerilimi ve alternatör çıkışı normaldi, yani gündüz akü doğru şarj ediliyordu.
Kontak kapanınca araç bir süre sonra uykuya geçer ve bu sırada çok az akım çeker. Saat, alarm ve kumanda alıcısı gibi birkaç küçük tüketici çalışmaya devam eder. Bu küçük çekime uyku akımı denir. Ölçüm şu sırayla yapıldı:
Bu araçta okunan değer, kabul edilen sınırın çok üstündeydi. Demek ki gece boyunca uyanık kalan bir şey vardı.
Sonraki adım, kaçağın hangi devrede olduğunu bulmaktı. Sigortalar tek tek çekildi ve her seferinde ölçü aletindeki akım izlendi. Bir sigorta çekilince akım birden düştü ve suçlu devre böylece daraltıldı. Sigorta yerleri için sigorta kutusu rehberi yardımcı olur.
| Adım | Görülen | Anlamı |
|---|---|---|
| Uyku akımı | Sınırın çok üstünde | Bir devre uyanık |
| Sigorta eleme | Bir sigortada ani düşüş | Kaçak o devrede |
| Devre takibi | Multimedya hattına çıktı | Uyanık ünite bulundu |
| Kaynak kontrolü | Sonradan takılan aksesuar | Üniteyi uyanık tutan bağlantı |
İz, multimedya ünitesinin bulunduğu hatta çıktı. Bu ünite gece uykuya geçmiyordu. Onu uyanık tutan şey ise sonradan takılmış bir aksesuarın yanlış bağlantısıydı. Bağlantı doğru hatta taşındı ve uyku akımı yeniden ölçüldü. Değer normale dönmüştü ve sonraki sabahlarda akü dolu kaldı. Müşterimiz üçüncü aküyü almak zorunda kalmadı.
Multimedya tarafında yazılım konusu için multimedya güncelleme yazısına göz atabilirsiniz.
Sürekli boşalan akünün sorumlusu her zaman akünün kendisi olmaz. Doğru sıra önce şarj sistemi, sonra uyku akımı ölçümüdür ve akü kararı en sona kalır. Nedeni bulmadan akü değiştirmek, yalnız belirtiyi bir süre erteler. Start-stop araçlarda akü tipi de önemlidir. Bu konu start-stop aküsü yazısında anlatıldı. Ankara’da bu konu için akü ve elektrik sayfası yol gösterir.
Çünkü kaçak aküde değil, gece uyanık kalan bir ünitedeydi. Her akü aynı şekilde boşaldı.
Ölçü aleti akü devresine bağlanır. Araç kilitlenip ünitelerin uyuması beklenir. Kalan akım okunur.
Akü her gece benzer şekilde boşalıyorsa kaçak şüphesi güçlenir. Ara sıra boşalıyorsa unutulan bir tüketici de olabilir.
Yanlış beslemeyle bağlanan cihaz, bir üniteyi sürekli uyanık tutabilir. Boşalma montajdan sonra başladıysa ilk oraya bakılır.
Süre araca ve kaçağın yerine göre değişir. Ünitelerin uykuya geçmesi beklendiği için acele edilmez.
Araç uyutulur, uyku akımı ölçülür, devreler tek tek elenir. Akü kararı kaçak bulunduktan sonra verilir.