Şarj dinamosu (alternatör) arızası dendiğinde akla hemen göstergedeki kırmızı akü lambası gelir. Oysa atölyemize gelen birçok alternatör şikâyetinde ekranda tek bir uyarı yanmaz; sorun ya dinamonun ucundaki tek yönlü kavrama kasnağının kilitlenmesidir ya da arkasındaki konjektörün (voltaj regülatörünün) elektriği dalgalandırmasıdır.
Özellikle TDI, dCi, MultiJet, BlueHDi ve CDTI dizeller ile Start-Stop benzinli araçlarda bu iki arıza geciktirilirse kopan V kayışı triger kapağı altına sarabilir veya aşırı voltaj elektronik beyinlere zarar verebilir.
Komple alternatör almadan önce yapılan üç dakikalık ölçüm hangi alt parçanın yorulduğunu netleştirir.
| Test Noktası | Sağlıklı Durum | Arıza Bulgusu | Doğru İşlem |
|---|---|---|---|
| Tek yönlü kasnak (kayış boşta) | Rotor sabitken bir yöne kilitlenir, ters yöne kayar | İki yöne de taş gibi kilitli | Özel lokmayla yalnız serbest kasnak değişir |
| Yük altında şarj gerilimi | Farlar açıkken 13,8–14,5 V bandında dengeli | 13,2 V altına çökme veya 15 V üstüne çıkma | Konjektör-kömür ve bakır bilezik revizyonu |
| LIN akıllı kumanda fişi | Motor beyninden gelen ince sinyal teli sağlam | Soket dibinde kopukluk ve arıza lambası | Dinamo sökülmeden fiş ve kablo onarımı |
Motor krank mili her ateşlemede anlık hızlanıp yavaşlarken, şarj dinamosunun ağır iç rotoru yüksek hızla dönmeye devam etmek ister. Tek yönlü serbest kasnak (bisiklet pedalı gibi tek tarafa kavrayan rulmanlı kasnak), krank yavaşladığında rotorun kaymasına izin vererek V kayışını korur.
İç rulman paslanıp kilitlendiğinde gergi kolu saniyede defalarca darbe alır ve krank kasnağının kauçuk göbeğini yırtar. V kayışı değiştiği halde ses kesilmiyorsa ilk şüpheli alternatör kasnağıdır.
Orijinal sargılar sağlamsa yan sanayi komple dinamo yerine arızalı alt bileşeni yenilemek daha uzun ömürlüdür.
LIN haberleşme hattı ile motor gövdesi ve akü eksi kutbu arasındaki voltaj kaybı ölçülerek kablo hataları elenir.
V kayışı gevşetilip alternatör kasnağının tek yönlü kavrama hareketi ve rulman boşluğu özel aparatla denetlenir.
Konjektör söküldüğünde kömürlerin bastığı bakır halkalar aşınmışsa birlikte yenilenir ve tam elektrik yükünde test edilir.
Şase kolu ile dinamo arasında özel kasnak lokmasının gireceği boşluk olan modellerde üstten değişebilir; dar bölmelerde dinamo tezgâha alınır.
Hayır. Akıllı şarjlı araçlarda akü doluyken motor yükünü azaltmak için voltaj bilerek kısılır, gazdan ayağınızı çekince yükselir; gerçek arıza yük altında voltajın hiç çıkmamasıdır.
Alternatör kasnağı kilitliyse yeni kayış da darbeleri ememediği için kısa sürede uzar ve aynı sesi geri getirir.
Evet. Düşük şarj aküyü sülfatlaştırır, yüksek voltaj kaçıran konjektör ise akü sıvısını kaynatarak plakaları şişirir.
Alternatör revizyonu ve şarj ölçümlerimizin detaylarına akü ve elektrik servisi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.