Sabah motoru çalıştırınca önden tiz bir cıyaklama geliyor. Direksiyonu çevirince ya da klimayı açınca ses artıyor, birkaç dakika sonra da azalıyor. Bu ses çoğu zaman V kayışının kayma sesidir ve araç gitmeye devam ettiği için küçümsenir. Oysa bu kayış birçok önemli parçayı birlikte döndürür.
V kayışı, motorun ön tarafında krank kasnağından aldığı dönüşü yan parçalara aktarır. Bu kayışa yardımcı kayış ya da alternatör kayışı da denir. Hangi parçaları döndürdüğü motora göre değişir. Sık görülen parçalar aşağıdadır.
Triger kayışı ile karıştırılmamalıdır. Triger kayışı motorun içindeki zamanlamayı sağlar, V kayışı ise dışarıdaki yan parçaları çevirir. Bazı motorlarda tek bir uzun kayış bütün yan parçaları dolaşır, bazılarında ise iki ayrı kayış bulunur. Kayış düzeni motor koduna göre değişir.
| Kaynak | Sesin özelliği | Nasıl ayrılır? |
|---|---|---|
| Yaşlanmış kayış | Tiz cıyaklama, nemli havada artar | Kayış yüzeyi parlak, sert ya da çatlak |
| Zayıf gergi | Ses ve gözle görülen kayış titremesi | Gergi kolunun hareketi izlenir |
| Gergi ya da avare rulmanı | Vınlama ya da hışırtı | Kayış sökülüp kasnak elle çevrilir |
| Hizası bozuk kasnak | Kayış bir kenardan yenir | Kayış kenarında aşınma izi |
| Krank kasnağı | Ses ve titreşim birlikte | Kasnak lastiğinde çatlak ya da kayma |
| Alternatör rulmanı | Sürekli uğultu | Kayış sökülüp alternatör çevrilir |
Krank kasnağının lastik kısmı yaşlanınca hem ses hem titreşim yapabilir. Bu konuda krank kasnağı arızası yazısına bakabilirsiniz. Klima açınca başlayan ses kompresörden de gelebilir, ayrımı için klima açınca ses yazısı yardımcı olur.
Kayış kopunca döndürdüğü her parça aynı anda durur ve önce şarj lambası yanar, çünkü alternatör artık çalışmaz. Ayrıntı için şarj ışığı yazısına bakabilirsiniz. Hidrolik direksiyonlu araçlarda direksiyon ağırlaşır.
Kayışın su pompasını da çevirdiği motorlarda soğutma suyu dolaşmaz. Bu durumda motor kısa sürede hararet yapabilir. Kopan kayış bazen başka kayışlara ya da kablolara da dolanabilir.
Kayış spreyleri sesi birkaç gün susturabilir, ama kayışı yumuşatarak aşınmayı hızlandırabilir. Ses yalnız bir belirtidir. Asıl yapılması gereken kayışın, gerginin ya da kasnağın hangisi olduğunu bulmaktır. Susturulan ses, sorunun büyümesini gizler.
Kayışın değişim zamanı üretici takvimine bakılarak belirlenir. Çatlak, parlama ya da lif ayrılması görülürse takvim beklenmez ve gergi ile rulmanlar da birlikte değerlendirilir. Bazı motorlarda kayışın su pompasına bağlı olup olmadığı da işin kapsamını değiştirir. Ankara’da triger kapsamını motor koduna göre planlatmak için triger değişimi ve ağır bakım sayfasına bakabilirsiniz.
Kayış kaydığında tiz bir ses çıkar. Neden yaşlı kayış, zayıf gergi ya da bozuk kasnak olabilir.
Hidrolik direksiyonda pompa yüklenince kayışa binen yük artar ve kayan kayış o anda ses verir.
Nem kayışın tutunmasını azaltır ve sertleşmiş kayışta bu durum daha belirgin olur.
Doğru değildir, çünkü sesi geçici susturur ama nedeni gidermez.
Gergi zayıfsa yeni kayış da kayar, bu yüzden gergi ayrıca kontrol edilir.
Kayış sökülüp kasnaklar elle çevrilir ve rulmanda hışırtı ya da boşluk olup olmadığına bakılır.
Kayış yüzeyi, gergi hareketi ve kasnak hizası kontrol edilir. Değişim kararı bulgudan sonra konuşulur.