Klima düğmesine basınca motor bölmesinden yeni bir ses geliyorsa bu değerli bir ipucudur. Ses düğmeyle başlayıp düğmeyle bittiği için kaynak büyük ihtimalle klima hattındadır. Bu hatta iki ana parça vardır. Biri kompresör, yani klima gazını sıkıştıran pompadır. Diğeri de onu motordan döndüren kayış ile gergidir. Sesin türü, hangisinin dert çıkardığını büyük ölçüde ele verir.
| Ses | Ne olabilir? | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Açılışta tek tık | Kompresör kavraması devreye giriyor | Normaldir, takip etmek yeter |
| Cıyaklama | Kayış klimanın yükü altında kayıyor | Kayış ve gergi kontrol edilir |
| Homurtu ya da tıkırtı | Kompresör içinde aşınma ya da yatak sesi | Dinleme ve basınç ölçümü yapılır |
| Sık tık tık döngüsü | Kompresör kısa aralıklarla girip çıkıyor | Gaz miktarı ve basınç ölçülür |
| Vınlama ya da uğultu | Ön fanın yatağı yorulmuş olabilir | Fan tek başına çalıştırılıp dinlenir |
| Kabinde hafif fışırtı | Gazın valften geçerken çıkardığı ses | Hafifse normaldir, artarsa ölçülür |
Aynı ses farklı parçadan da gelebilir. Son sözü her zaman ölçüm söyler.
Klima açılınca kompresör motordan ek güç çeker ve kayışın yükü artar. Kayış gevşekse ya da yaşlandıysa bu yükü taşıyamaz ve kasnağın üstünde kayar. Kayan kayış ince bir cıyaklama yapar ve bu ses soğuk sabahlarda daha belirgin olabilir.
Kayış masum görünse de üstlendiği iş büyüktür. Bazı araçlarda aynı kayış şarj dinamosunu da döndürür, bazılarında su pompasını da taşır. Bu yüzden kopan bir kayışın zararı klimayla sınırlı kalmayabilir. Kayış kopar ve ekranda şarj ya da hararet uyarısı yanarsa araç sürülmez, çekiciyle getirilir.
Klima sistemi belirli bir basınç aralığında çalışacak şekilde kurulmuştur. Gaz azalınca sistem yeterli basıncı kuramaz ve kendini korumak için kompresörü kapatır. Basınç biraz toparlanınca kompresör yeniden açılır ve bu döngü kulağa tık tık diye gelir.
Bu durumda soğutma da zayıflar (klima soğutmuyor). Gazın neden azaldığı ayrıca bulunmalıdır. Kaçak varken yalnızca dolum yapmak, sorunu birkaç hafta ileri atmaktan öteye geçmez. Bu konuyu klima gazı neden eksilir yazısında ayrıntılı anlattık.
Klimayla birlikte artan homurtu, kompresörün içinden geliyor olabilir. İç parçalar aşındıkça ses kalınlaşır ve yük arttıkça belirginleşir. Dağılmaya başlayan kompresör metal tozu üretebilir. Bu toz hatlara ve kondensere, yani öndeki soğutucu ızgaraya yayılabilir.
O noktaya gelindiğinde iş tek parçayla bitmeyebilir ve sistem temizliği gündeme gelir. Bu yüzden homurtu ertelenecek bir ses değildir. Belirtilerin devamı için klima kompresörü arızası yazısına bakabilirsiniz.
Klima açıldığında öndeki fan da devreye girer ve onun sesi klimaya karışır. Fanın yatağı yorulduysa vınlama ya da uğultu yapar ve sürücü bunu klima sesi sanar. Oysa bu sesin kaynağı kompresör değil, fan motorudur.
Bunu ayırmak zor değildir, fan tek başına çalıştırılıp dinlenir. Fan kontak kapandıktan sonra da uzun süre dönüyorsa bu ayrı bir konudur. Onun için radyatör fanı sürekli çalışıyor yazısı yol gösterir.
Önce kayış ve gergi gözle ve elle kontrol edilir, kayışın yüzeyine bakılır. Sonra klima hattının basınçları cihazla ölçülür. Ardından kompresör, dinleme aletiyle farklı noktalardan dinlenir. Böylece yatak sesi ile kompresörün iç sesi birbirinden ayrılır.
Parça değişimi bu sıranın en sonunda gelir. Sesin kaynağı kanıtlanmadan hiçbir parça sökülmez. Klima açılınca motor devri de düşüyorsa rölanti düşmesi yazısı da ilgili olabilir. Ankara’da kaçak ve arıza nedenini buldurmak için oto klima ve soğutma servisi sayfasında kontrolün nasıl yapıldığına bakabilirsiniz.
Evet, bu ses kompresör kavramasının devreye girdiğini gösterir. Tek ve kısa bir tık ise endişe etmenize gerek yoktur.
Kayış kompresörün getirdiği yükü taşıyamaz ve kasnakta kayar. Gevşek ya da yaşlı bir kayış bu sesi yapar, gergi de birlikte kontrol edilir.
Gösterebilir, çünkü az gazla sistem basınç kuramaz ve kompresörü açıp kapatır. Kesin bilgi ancak basınç ölçümüyle alınır.
Önerilmez, çünkü kompresör içten aşınıyor olabilir. Kullandıkça oluşan metal tozu hatlara yayılabilir ve iş büyür.
Kaçak varsa yeterli olmaz, gaz yine azalır ve ses geri gelir. Önce kaçak aranır, genel bakım için klima bakımı yazısı da işinize yarar.
Sıcak havada klima daha çok çalışır ve kayış ile kompresör daha fazla zorlanır. Zayıf olan parça kendini tam bu anda belli eder.
Kayış, gaz basıncı ve kompresör sesi sırayla kontrol edilir ve karar ölçümle verilir.