Klima tuşuna bastınız; devir bir an çöktü, motor silkelendi, belki stop etti. Klima kompresörü motora gerçek bir yük bindirir; birkaç beygir çeker. Ama modern motor bunu önceden bilir: beyin, kompresör devreye girmeden hemen önce rölantiyi biraz artırır. Buna telafi denir. Sarsıntı yaşanıyorsa telafi bir yerde aksıyor demektir.
Anormal olan: belirgin titreme, stop etme ve gecikmeli toparlanmadır.
| Şüpheli | Neden aksar? | İpucu |
|---|---|---|
| Kirli gaz kelebeği | Telafi, kelebeğin milimetrik açılmasıyla yapılır; karbon bağlamış kelebek bu inceliği beceremez | Rölanti zaten hafif dalgalı (gaz kelebeği arızası) |
| Yorgun motor takozu | Devir düşüşü normal sınırda bile olsa takoz onu kabine "deprem" gibi taşır | Vites alırken de sarsıntı (motor takozu belirtileri) |
| Fazla klima gazı | Kompresör beklenenden büyük yük bindirir | Yakın zamanda gaz dolumu yapıldı (klima gazı neden eksilir) |
| Zayıf ateşleme ya da hava kaçağı | Sınırda çalışan rölanti, klima yüküyle ipin altına düşer; klima yalnız tetikçidir | Klima kapalıyken de hafif tekleme (rölanti dalgalanması) |
| Sıkışmaya başlayan kompresör | Devreye girişte kayış ciyaklar, sert sarsıntı | Kayış sesi ve ses (klima kompresörü arızası) |
| Zayıf akü ya da alternatör | Klima fanı ve kompresör kavraması elektrik çeker; voltaj düşünce rölanti kontrolü bozulur | Farlar kısılıyor |
Önemli nokta şudur: klima açılınca ortaya çıkan sorun, çoğu zaman klimanın sorunu değildir. Rölanti zaten sınırda çalışıyordur; klima yükü ipi koparır. Bu yüzden teşhis klima sisteminden değil, rölantinin kendisinden başlar.
Çoğu vaka şu üçlüden çıkar: kelebek temizliği, doğru gaz miktarı, takoz kontrolü. Üçü de revizyon değil, bakım ölçeğindedir. Bu işin kapsamını klima servisi sayfasında bulabilirsiniz.
Rölanti sorunu bazen serviste kısa sürede görünmez. Sizin gözleminiz, aramanın yönünü belirler.
Far ve ısıtıcı açılınca da devir düşüyorsa, yük elektrik tarafından da geliyordur. O zaman akü ve şarj sistemi öne çıkar. Yalnız klimada oluyorsa kompresör yükü ve telafi öne çıkar.
Kısa ve küçük bir salınım normaldir. Belirgin titreme, stop ve gecikmeli toparlanma normal değildir.
Kirli gaz kelebeği. Telafi, kelebeğin milimetrik açılmasıyla yapılır; karbon bu inceliği engeller.
Gaz eksikse evet. Ama fazla dolum sorunu büyütür. Dolumdan önce basınç ölçülmelidir.
Evet, trafikte risk oluşturur. Klimayı kapatıp servise gidin; rölanti sınırda çalışıyordur.
Vites alırken ve gaz verince de sarsıntı varsa takoz şüphelidir. Lift üzerinde gözle ve kaldıraçla kontrol edilir.
Olabilir. Bazı araçlarda akü sökülünce kelebeğin öğrendiği ayar silinir. Temel ayar yapılınca telafi düzelir; düzelmezse diğer nedenlere bakılır.
Klima açılma anında devir, telafi komutu ve kompresör basıncı birlikte izlenir; çoğu vaka bakımla çözülür.