Kamp yapıyorsanız ya da araçta buzdolabı, aydınlatma veya inverter kullanıyorsanız ana akü bir gün sizi yolda bırakabilir. İnverter, akünün doğru akımını prizdeki gibi alternatif akıma çeviren cihazdır. Bu yükler motor kapalıyken ana aküyü boşaltır. Çözüm, ikinci bir akü ve onu doğru yöneten bir sistemdir.
Ana akü bir marş aküsüdür ve kısa sürede yüksek akım verip motoru çevirir. Ama dibine kadar boşalmaya, yani derin deşarja dayanıklı değildir. Birkaç kez tamamen boşalan marş aküsü kalıcı hasar görebilir. Akünün ömrünü uzatan alışkanlıklar için akü ömrünü uzatma yazısına bakın.
| Akü tipi | Güçlü yanı | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Marş aküsü | Kısa sürede yüksek akım | Motoru çalıştırmak |
| Derin döngü akü | Yavaş ve derin boşalmaya dayanır | Kamp yükleri |
| AGM akü | Sarsıntıya ve derin boşalmaya dayanıklı | Hem start-stop hem yardımcı akü |
| Lityum akü | Hafif, derin boşalmaya dayanıklı | Uygun şarj cihazıyla yardımcı akü |
AGM ile normal akü farkını start-stop ve AGM akü yazısında anlattık.
Doğru bir çift akü sistemi dört parçadan oluşur.
Basit ayırıcı röle, motor çalışınca iki aküyü birbirine bağlar. DC-DC şarj cihazı ise yardımcı aküyü kendi tipine uygun şekilde şarj eder. Akıllı şarj sistemi olan yeni araçlarda DC-DC cihazı çoğu zaman daha uygun bir seçimdir.
Kapasite, kullanacağınız cihazlara göre belirlenir. Önce her cihazın ne kadar enerji çektiği listelenir. Sonra her birinin günde kaç saat çalışacağı düşünülür. Bu toplam, akünün kapasitesini belirler. Akünün tamamen boşaltılmaması gerektiği de hesaba eklenir, çünkü her akü tipinin güvenli boşalma sınırı farklıdır.
Küçük akü hızla biter, gereğinden büyük akü ise ağırlık ve yer kaplar. Hesabı doğru yapmak hem bütçeyi hem güvenliği korur.
Uzun kamplarda motor çalışmadan da şarj gerekir. Bu durumda güneş paneli yardımcı aküyü gün boyunca besleyebilir. Panel ile akü arasında bir şarj düzenleyici bulunmalıdır. Konuyu güneş paneli ile akü koruma yazısında anlattık.
Bazı karavan tipi araçlar fabrikadan çift aküyle gelir. Örneğin Volkswagen California'nın bazı sürümlerinde yaşam alanı için ayrı akü bulunur. Bu araçlarda akü değişimi ve tanıtma işlemi üretici yöntemine göre yapılır. Ayrıntı için VW California bakım yazısına bakın.
Ayırıcısız bağlanan ikinci akü, motor kapalıyken ana aküyü de boşaltır. Gereğinden ince seçilen kablo yük altında ısınır ve kılıfı erir. Sigortasız hat ise kısa devrede yangın çıkarabilir. Gece boyu aküyü bitiren bir sızıntı örneğini gece aküyü bitiren araç vakasında anlattık. Aracınızı bize getirmek isterseniz önce akü ve elektrik sayfasına göz atın.
Motor kapalıyken uzun süre cihaz çalıştırıyorsanız gerekir. Kamp ve park modunda kamera buna örnektir.
Uygun değildir, çünkü derin boşalmaya dayanıklı değildir. Derin döngü ya da AGM akü seçilir.
Ayırıcı aküleri bağlayıp ayırır. DC-DC cihazı ise yardımcı aküyü kendi tipine uygun şekilde şarj eder.
Doğru kurulursa korur. Ek yük yardımcı aküden çekilir ve ana akü marş için dolu kalır.
Sabit, havalandırması uygun ve ısıdan uzak bir yere konur. Akü tipine uygun yer seçilir.
Verilir, ama cihaz akü tipine uygun seçilir. Hangi cihazın uygun olduğunu akü şarj cihazı seçimi yazısında karşılaştırdık.
Yük hesabı yapılır, akü tipi ve şarj yöntemi seçilir. Kablo ve sigorta araca göre belirlenir.