Servis, kurye, güvenlik ve soğuk zincir araçları çoğu zaman fabrika donanımıyla yetinmez. Bu araçlara telsiz, tepe lambası, POS cihazı, soğutucu ya da invertör eklenir. İnvertör, akünün doğru akımını evdeki priz gibi alternatif akıma çeviren cihazdır. Bu cihazlar işi kolaylaştırır, ama aracın elektriğine hesapta olmayan bir yük bindirir.
Akü ve alternatör, aracın kendi donanımı düşünülerek seçilir. Alternatör, motor çalışırken elektrik üreten ve aküyü dolduran parçadır. Sonradan eklenen cihaz bu ilk hesapta yer almaz. Yük artınca akü daha derin boşalır ve alternatör daha uzun süre zorlanır.
Sorun genellikle iki farklı anda ortaya çıkar. Birincisi motor kapalıyken, ikincisi ise motor çalışırken yaşanır.
Bazı cihazlar araç park halindeyken de akım çekmeye devam eder. Soğutucu, alarm ve telsizin bekleme hali buna iyi örneklerdir. Gece boyunca süren küçük bir çekiş, sabah marşa basınca kendini belli eder. Bu konuyu elektrik kaçağı yazısında daha ayrıntılı anlattık.
Gerçek bir örnek görmek isterseniz gece aküyü bitiren araç vakasını okuyabilirsiniz. O araçta uyumayan cihaz, tahminle değil ölçümle bulundu.
Soğutucu kompresörü ve invertör yüksek akım çeken cihazlardır. Bu durumda alternatör uzun süre sınırına yakın çalışır, ısınır ve zamanla yorulur. Panelde şarj lambası yanmaya başlarsa şarj ışığı ve alternatör yazısı ilk adımları anlatır.
| Cihaz | Ne zaman çeker? | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Telsiz | Bekleme ve konuşma anında | Kapalı tüketim ölçümü |
| Tepe lambası | Görev sırasında, bazen motor kapalıyken | Kablo kalınlığı ve sigorta |
| Soğutucu ünite | Sürekli ve yüksek akımla | Akü kapasitesi ve şarj gerilimi |
| POS ve şarj cihazı | Kontak açıkken | Bağlantı noktası |
| İnvertör | Güç çekildiği sürece | Hat kalınlığı ve ikinci akü ihtiyacı |
Kötü yapılmış bir montaj ısınma ve yangın riski taşır. Aracın veri kablolarına bilinçsizce yapılan bağlantı da tuhaf uyarı lambalarına yol açabilir. Bu yüzden ek cihaz bağlantısını amatör olarak denemeyin. Sigortaların yerini öğrenmek için sigorta kutusu rehberi size yol gösterir.
Yükü yüksek olan ve motor kapalıyken çalışan araçlarda ikinci akü düşünülebilir. Araya konan bir ayırıcı, iki aküyü birbirinden bağımsız tutar. Böylece cihazlar ana aküyü boşaltmaz ve araç her sabah sorunsuz çalışır. Bu çözümün çeşitlerini çift akü sistemleri yazısında karşılaştırdık.
Önce araçtaki cihazların listesini ve varsa montaj notunu istiyoruz. Ardından akünün sağlığını test cihazıyla ölçüyoruz. Motor çalışırken şarj gerilimine, araç uykuya geçince de kapalı tüketime bakıyoruz. Sigorta kutusunu ve bağlantı noktalarını tek tek gözden geçiriyoruz. Parça değişimi ancak bu ölçümler tamamlandıktan sonra konuşulur. Bize ulaşmadan önce akü ve elektrik sayfasını inceleyebilirsiniz.
Akü, fabrika donanımına göre seçilmiştir. Ek cihaz hem gece aküyü boşaltır hem de gündüz şarjı zorlar.
Soğuk hava, akünün verebileceği gücü azaltır. Cihazların yükü ise aynı kaldığı için kış öncesi akü testi önemlidir.
Bunu önermiyoruz, çünkü yanlış kablo ve sigorta ısınmaya yol açabilir. Bağlantıyı bu işi bilen biri yapmalıdır.
Her zaman çözmez. Şarj sistemi büyük aküyü dolduramazsa sorun sürer, karar ölçüme göre verilir.
Bağlantı aracın veri kablolarına ya da hassas bir hatta yapılmış olabilir. Montaj sökülüp incelenmelidir.
Derin boşalmadan kaçının ve şarj sistemini düzenli kontrol ettirin. Diğer öneriler akü ömrü yazısında yer alıyor.
Akü testi, şarj ölçümü, kapalı tüketim kontrolü ve montaj incelemesi için randevu oluşturabilirsiniz.