Aracınız açık otoparkta ya da sokakta bekliyorsa yakınında genelde priz olmaz. Bu durumda akıllı şarj cihazı kullanmak da zorlaşır. Akla gelen çözüm, güneş panelli akü koruyucudur. Ön cama konan küçük bir panel, güneşten aldığı akımı kablo ile aküye verir. Peki bu küçük panel gerçekten yeterli olur mu?
Kısa cevap şu: panel aküyü korur, ama doldurmaz. Araç kapalıyken de bazı sistemler az da olsa akım çekmeye devam eder. Buna bekleme akımı denir ve alarm, kilit ve saat gibi parçalar bu akımı kullanır. Küçük panel bu kaybı kısmen karşılar, böylece akü daha yavaş boşalır. Ama tamamen boşalmış bir aküyü yeniden doldurmaya gücü yetmez.
| Etken | Etkisi | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Güneş ışığı | Bulutta ve kışın akım düşer | Beklenti düşük tutulur |
| Panel boyu | Küçük panel sembolik kalır | Tüketime göre seçilir |
| Cam ve açı | Cam ve eğik açı verimi azaltır | Panel güneşe dönük konur |
| Gölge | Gölgede neredeyse hiç üretmez | Park yeri seçilir |
| Araç donanımı | Takip cihazı tüketimi artırır | Bekleme akımı ölçülür |
Panel tam da aküye en çok ihtiyaç duyulan kış aylarında zayıflar. Bu yüzden kışın tek başına güvenilecek bir çözüm değildir.
Panel iki farklı yoldan araca bağlanabilir. Birinci yol çakmaklık prizidir, ama birçok araçta bu priz kontak kapanınca elektriği keser. O zaman panelin ürettiği akım aküye hiç ulaşmaz. İkinci yol ise doğrudan aküye yapılan bağlantıdır. Bu yolda çoğu durumda şarj kontrolcüsü gerekir: aşırı şarjı önleyen küçük bir kutu. Kontrolcü panel gücüne göre seçilir. Akü hattına uygun bir sigorta da konmalıdır. Akü bağlantısında kutupları karıştırmak kıvılcım ve kısa devre yapabilir. Emin değilseniz bu işi kendiniz yapmayın, servise bırakın.
Start-stop sistemli araçlarda genelde AGM ya da EFB tipi akü bulunur. Bu aküler, kendilerine verilen şarj gerilimine daha duyarlıdır. Kontrolcüsü uygun olmayan bir panel zamanla bu aküyü yorabilir. Akü tipleri için start-stop AGM akü yazısına bakın. İki akülü araçlarda ise panelin bağlanacağı nokta da değişir. Bu konu çift akü sistemleri yazısında anlatılıyor.
Panel, prizi olmayan, açık alanda bekleyen ve gün boyu güneş gören araç için mantıklıdır. Sezonluk araçlar, karavanlar ve az kullanılan ikinci araçlar bu gruba girer. Kapalı otoparkta ya da sürekli gölgede ise panel neredeyse hiç işe yaramaz. Prize ulaşabiliyorsanız akıllı şarj cihazı her mevsimde daha iyi sonuç verir. Seçim için akü şarj cihazı seçimi yazısı yol gösterir.
Panel takılı olduğu hâlde akü bitiyorsa sorun panelde olmayabilir. Akü yaşlanmış ve şarj tutma gücünü yitirmiş olabilir. Ya da araçta, kapalıyken bile akım çeken gizli bir kaçak olabilir. Böyle bir örnek gece aküyü bitiren arıza yazısında var. Akü tamamen bittiyse aracı çalıştırmak için akü takviyesi yazısındaki sıra izlenir. Önce ölçüm yapılır, sonra karar verilir. Akü ömrünü uzatan alışkanlıklar için akü ömrü yazısına göz atın.
Aracı ara sıra çalıştırıp gerçekten yola çıkarmak hâlâ iyi bir yoldur. Yerinde kısa çalıştırma tek başına yetmez, çünkü akü dolmadan motor durur. Panel sürüş sırasında torpidoda gevşek kalmamalıdır, sert frende kabin içinde fırlayabilir. Bu yüzden sürüşten önce panel kaldırılır ve kablosu ayrılır. Uzun park öncesi akünün bir kez test edilmesi de sürprizleri azaltır. Bu işin kapsamını akü ve şarj kontrolü sayfasında bulabilirsiniz.
Hayır. Küçük panel yalnız bekleme kaybını kısmen karşılar ve boşalmayı yavaşlatır.
Hayır. Kontak kapanınca prizi kesen araçlarda akım aküye ulaşmaz.
Doğrudan akü bağlantısında çoğu durumda gerekir. Kontrolcü aşırı şarjı önler, panel gücüne göre seçilir.
Gücü belirgin düşer. Kışın akü testi ihmal edilmemelidir.
Tutmaz. Priz varsa akıllı şarj cihazı daha iyi bakım yapar.
Kurtarmaz. Önce akü test edilir, zayıfsa değişim konuşulur.
Akü test edilir, bekleme tüketimi ölçülür, panel mi şarj cihazı mı birlikte karar verilir.