Bir araç sahibinin şikâyeti kısaydı: antifriz eksiliyor ama yerde damla yok. Araçta hararet yoktu, egzozdan beyaz duman da çıkmıyordu. Başka bir yerde ona silindir kapak contasının bittiği söylenmişti. Bu, motorun açılması anlamına gelen büyük bir işti. Araç sahibi haklı olarak endişeliydi. Tahmin yerine ölçümle başlamaya karar verildi. Amaç, motoru açmadan önce kaçağın gerçek yerini kanıtla göstermekti.
Araç sahibi birkaç haftada bir antifriz ekliyordu. Park yerinde leke yoktu ve motor yağında süt rengi bir köpük görülmüyordu. Kısacası belirtiler, kaçağın gizli bir yerde olduğunu gösteriyordu. Ama contayı suçlamak için tek bir kanıt bile yoktu.
| Adım | Ne yapıldı? | Ne görüldü? |
|---|---|---|
| 1 | Hortum, kelepçe ve kap gözle incelendi | Belirgin bir iz yoktu |
| 2 | Soğuk sisteme basınç testi uygulandı | Kısa sürede belirgin bir kayıp görülmedi |
| 3 | Motor çalışırken ve sıcakken test tekrarlandı | Basınç düşmeye başladı |
| 4 | Yanma gazı testi yapıldı | Suya egzoz gazı karışmıyordu |
| 5 | Motorun alt bölgesi sıcakken izlendi | Buharlaşan ince bir sızıntı bulundu |
Basınç testi, soğutma sistemini pompa ile basınç altında tutup basıncın düşüp düşmediğine bakmaktır. Yanma gazı testi ise suyun içine egzoz gazı karışıp karışmadığını gösteren kimyasal bir testtir.
Silindir kapak contası bozulduğunda yanma gazı soğutma suyuna geçebilir. Bu araçta yapılan testte suya gaz karışmıyordu. Yağda su izi yoktu, hararet belirtisi de görülmedi. Bu üç bulgu bir araya gelince contayı suçlamak için neden kalmadı. Kanıt olmadan motor açmak, hem zaman hem para kaybı olurdu.
Sızıntı motor bloğunun alt tarafındaydı ve çok küçüktü. Motor sıcakken buradan çıkan antifriz hemen buharlaşıyordu. Motor soğuyunca da geride iz kalmadığı için yerde damla oluşmuyordu. Kaçak ancak sistem basınç altında ve motor sıcakken izlenince ortaya çıktı.
Bu araçta sorun yaşlanmış bir su pompası contasıydı. Su pompası değiştirildi ve sistem yeniden basınç testiyle kontrol edildi. Onarım, kapak contası işinden çok daha küçük kaldı. Benzer şikâyetlerde genleşme kabı, kapak ya da hortum bağlantıları da sorumlu olabilir. Bu yüzden her araç, bir öncekine benzese bile kendi testiyle değerlendirilir. Onarımdan sonra birkaç gün seviye takibi yapılması da önerilir, böylece kaçağın gerçekten kapandığı görülür. Genleşme kabı tarafı için genleşme kabı kapağı yazısına bakabilirsiniz.
"Antifriz eksiliyor" demek otomatik olarak "conta gitti" demek değildir. Önce basınç testi, sonra yanma gazı testi yapılır. Görünmeyen kaçak, doğru testle ve biraz sabırla görünür hâle gelir. Kaçak sıcakta açılıyorsa test de motor sıcakken yapılmalıdır. Antifrizin neden eksildiğini daha geniş anlatan antifriz eksiltme yazısını da okuyabilirsiniz. Görünen kaçaklar için ise araç su kaçağı yazısı vardır.
Gösterge kırmızıya çıkıyorsa araç sürülmez. Motor güvenli bir yerde durdurulur ve çekici çağrılır. Motor sıcakken genleşme kabının ya da radyatörün kapağına dokunmayın. İçerideki basınçlı sıcak sıvı yanığa yol açabilir. Hararet anında yapılacaklar motor hararet yapıyor yazısında sıralanır. Bu işin kapsamını oto klima servisi sayfasında bulabilirsiniz.
Olabilir. Sıcak bir bölgedeki küçük sızıntı yere ulaşmadan buharlaşır.
Her zaman değil. Conta ancak yanma gazı testi ve diğer bulgularla suçlanır.
Doğru basınçla yapıldığında zorlamaz. Basınç, sistemin kendi sınırına göre ayarlanır.
Kısa süre idare edebilir, ama kaçak büyüyebilir. Hararet başlarsa araç sürülmez.
Aracın üreticisinin onayladığı tip kullanılır. Farklı tipleri karıştırmak önerilmez, ayrıntılar antifriz türleri yazısında.
Soğutma sistemi basınç altında izlenir, yanma gazı testi yapılır. Sonuç görülmeden motor açma kararı verilmez.