Silindir kapak contası, motor bloğu ile üstteki silindir kapağı arasında duran ince bir katmandır. Üç şeyi birbirinden ayırır: yanma gazı, motor yağı ve soğutma suyu. Conta görevini kaybedince bu üçü birbirine karışmaya başlar. İhmal edilirse iş, motorun tamamen elden geçmesine kadar uzayabilir. Neyse ki conta genelde birden gitmez, önce işaret verir.
| İşaret | Nasıl görülür | Başka ne olabilir |
|---|---|---|
| Su eksilmesi | Dışarıda kaçak yokken depo azalıyor | Hortum, radyatör, pompa kaçağı |
| Beyaz duman | Motor ısındıktan sonra da sürüyor | Soğuk sabah buharı |
| Yağ kapağında açık renkli köpük | Kapak altında bej renkli birikinti | Kısa yolda biriken nem |
| Depoda kabarcık | Motor çalışırken su deposunda baloncuk | Havası alınmamış sistem |
| Hortumların taş gibi sertleşmesi | Kısa sürüşten sonra bile | Radyatör ya da depo kapağı sorunu |
| Tekrarlayan hararet | Gösterge sık sık yükseliyor | Fan, termostat, pompa |
Dışarıdan kaçak olmadan su eksilmesi için antifriz eksiltme yazısı yol gösterir. Dumanın rengini okumak için egzoz dumanı renkleri yazısına bakabilirsiniz.
Sık nedenlerden biri harareti umursamadan sürmektir. Termostat, fan ya da pompa arızasıyla motor aşırı ısınır. Alüminyum kapak ısıyla çok az da olsa eğilir ve conta oturduğu yüzeyi kaybeder. Bu yüzden conta sıklıkla asıl hastalık değil, ihmal edilen bir hararetin sonucudur. Termostat tarafı için termostat arızası yazısına bakabilirsiniz.
Hararet göstergesi kırmızıya çıkarsa ya da buhar görürseniz araç sürülmez. Aracı yol kenarında güvenli bir yere çekin, kontağı kapatın ve yardım isteyin. Sıcak motorda su deposu kapağını açmayın. İçerideki basınçlı kaynar su yüze ve ellere fışkırabilir. Ayrıntı için motor hararet yapıyor yazısını okuyabilirsiniz.
"Biraz daha giderim" kararı, küçük bir conta işini büyük bir motor işine çevirebilir.
Tek bir test yetmeyebilir. Sonuçlar belirtilerle birlikte okunur. Test yapılmadan kapak sökmek gereksiz bir masraf doğurabilir.
Piyasada "conta tamir sıvısı" adıyla katkılar satılır. Bu sıvılar soğutma kanallarını ve radyatörü tıkayabilir. Arızayı bir süre gizleyip daha büyük bir hasara yol açabilir. Hararet, su kaybı ya da beyaz duman varsa yola devam çözümü olarak kullanılmaz.
Bu iş, işçilik ağırlıklı bir onarımdır. Kapak sökülür, yüzeyi ölçülür ve çatlak aranır. Ölçüm sonucu ve üretici yöntemi izin veriyorsa yüzey taşlanır. Supaplar da kontrol edilir. Bazı motorlarda kapak cıvataları tek kullanımlıktır ve yenilenir. Bu bilgi motor kodunun onarım belgesinden doğrulanır.
Triger kayışı ya da zinciri bu sırada sökülüyorsa birlikte değerlendirilir. Maliyeti neyin belirlediğini anlamak için motor conta fiyatı yazısına bakabilirsiniz. Üstteki kapağın ince contası ise ayrı bir parçadır. Onun için külbütör kapak contası yazısı hazırlanmıştır. Yazıdaki konuyu atölyede çözmek için motor mekanik servisi sayfasına bakın.
Dışarıda kaçak yokken su eksilmesi sık görülen ilk işaretlerdendir. Beyaz duman ve hararet de eşlik edebilir.
Hayır. Kısa yollarda biriken nem de benzer iz bırakır. Su seviyesi sabitse ve duman yoksa test beklenir.
Edilmez. Her kilometre hasarı büyütebilir. Araç çekiciyle getirilir.
Sağlıklı bir soğutma sistemi ve hararet anında hemen durmak. Antifriz ve termostat bakımı üretici takvimine göre yapılır.
Soğutma suyu ve motor yağı genelde yenilenir. Doğru ürün motor koduna ait servis bilgisinden doğrulanır.
Soğutma sistemi basınç testi, kompresyon ölçümü ve egzoz gazı testi birlikte yapılır. Söküm kararı sonuçlara göre konuşulur.