Dizel aracınız antifriz eksiltiyor ama yerde damla yok. Hararet de yoksa akla hemen silindir kapak contası gelir. Oysa dizellerde benzer belirti veren başka bir parça daha vardır: EGR soğutucusu. Bu yazıda ikisini nasıl ayırdığımızı anlatıyoruz.
EGR, egzoz gazının bir kısmını yeniden emmeye gönderen sistemdir. Amaç yanma sıcaklığını düşürüp zararlı gazı azaltmaktır. Ama bu gaz çok sıcaktır ve motora girmeden önce soğutulmalıdır. Bu işi EGR soğutucusu adlı küçük radyatör yapar. İçinde bir yanda egzoz gazı, diğer yanda antifriz akar. Valf ile soğutucunun farkı EGR valfi yazısında anlatılıyor.
Soğutucunun içindeki ince metal duvar sürekli ısınıp soğur. Bu ısı değişimi zamanla duvarı yorar. Kurum birikmesi ve iç paslanma da çatlamayı kolaylaştırabilir. Çatlak oluşunca antifriz egzoz tarafına sızar ve orada buharlaşır.
| Belirti | EGR soğutucusu kaçağı | Kapak contası arızası |
|---|---|---|
| Yerde damla yok, seviye düşüyor | Olabilir | Olabilir |
| Egzozdan beyaz, tatlımsı duman | Olabilir | Olabilir |
| Genleşme kabında kabarcık | Olabilir | Olabilir |
| Yağda süt kıvamında karışım | Genelde beklenmez | Görülebilir |
| Hararet | Her zaman olmayabilir | Daha sık eşlik eder |
Tablo bir ipucudur, kesin hüküm değildir. Görünmeyen su kaybının diğer nedenleri antifriz eksiltme yazısında toplu duruyor. Genleşme kabı kapağı da gözden kaçmamalıdır, genleşme kabı kapağı yazısı bunu anlatıyor.
Gösterge harareti gösteriyorsa araç sürülmez ve çekici çağrılır. Sıcak motorda genleşme kabının kapağı açılmaz. İçerideki basınçlı sıvı yanığa yol açabilir. Hararetin diğer işaretleri motor hararet yapıyor yazısında toplanmış durumda.
Önce fiş, şase ve ölçüm, parça kararı en sonra gelir. Sıra kabaca şöyledir:
Bu testler hangi parçanın sızdırdığını ayırmaya yardım eder. Kapak indirme kararı ancak bu ayrımdan sonra verilir.
Antifriz kaybı yavaş olsa da zamanla seviye kritik noktaya iner. Seviye düşünce motor yeterince soğutulamaz ve hararet riski artar. Egzoz tarafına geçen sıvı, partikül filtresine ve sensörlere de zarar verebilir. Sürekli sıvı ekleyerek yola devam etmek sorunu yalnızca erteler. Seviyeyi her gün kontrol etmek kısa süreli bir önlemdir, onarımın yerini tutmaz. Kaçağın yeri bulununca onarım planı da netleşir.
Bazı dizellerde soğutucuya giden gaz akışını bir vana yönetir. Bu vananın elektrik devresiyle ilgili kodlar ayrıdır. P2425 arıza kodu vana kontrol devresini anlatır. P2426 arıza kodu ise aynı devrede gerilimin beklenenden düşük kaldığını gösterir. Bu kodlar kaçağı değil, devre sorununu anlatır.
Soğutucu değişirken çevresindeki contalar ve hortumlar da kontrol edilir. EGR valfinde kurum birikmişse temizlik ya da değişim gerekebilir. Kaçak uzun sürdüyse egzoz tarafındaki sensörler de gözden geçirilir. Soğutma sıvısının türü üretici onayına göre seçilir. Farklı türleri karıştırmak, kanallarda tortu oluşmasına yol açabilir. Onarım sonrası birkaç gün seviyeyi soğuk motorda izlemek de faydalıdır. Atölyemiz Şaşmaz’da; bu iş için Ankara EGR temizliği sayfasına bakabilirsiniz.
Yerde iz olmadan antifriz azalır. Bazen egzozdan beyaz ve tatlımsı duman gelir.
Dizelde güçlü adaylardan biridir. Ama conta, kap kapağı ve hortumlar da aynı testte elenir.
Seviye düşmeye devam ederse hararet riski doğar. Hararet varsa araç sürülmez.
Hayır. Valf gaz akışını yönetir, soğutucu gazı soğutur.
Soğutma sıvısı yenilenir, havası alınır ve sızdırmazlık test edilir. EGR sistemi de çalışır halde kontrol edilir.
Soğutma sistemi basınç testi ve EGR soğutucusu kontrolü birlikte yapılır. Onarım kapsamı test sonucuna göre konuşulur.