Bu yazı DSG dışındaki otomatik kutular içindir; EAT6/EAT8, Aisin, ZF ve GM kutular bu gruptadır. Hepsinde tork konvertörü vardır, yani motorla kutu arasında yağla güç aktaran bir çark. Vites geçerken gelen sarsıntı her zaman büyük arıza demek değildir. Önce kayıt okunur, sonra yağa bakılır, en son onarım düşünülür.
Sarsıntının geldiği an, kaynağı hakkında iyi bir ipucu verir. Bu yüzden usta önce sizden bunu dinler.
| Ne zaman geliyor? | Akla gelen kaynak | İlk adım |
|---|---|---|
| 1-2 ve 2-3 geçişte, soğukken daha kötü | Yaşlanmış yağ | Yağ durumu ve renk kontrolü |
| Hep aynı tek viteste vuruyor | Valf gövdesi ya da selenoid | Canlı veri ve basınç kontrolü |
| Sabit hızda ince titreme | Konvertör kilitleme kavraması | Yol testi ve veri kaydı |
| Sıcakta artıyor | Aşırı ısınan yağ | Soğutucu ve hat kontrolü |
| Akü değişiminden sonra başladı | Silinmiş öğrenme değerleri | Öğrenme sürüşü |
Selenoid, yağ yolunu açıp kapatan küçük elektrikli valftir. Valf gövdesi ise bu yolların toplandığı bloktur.
Bazı üreticiler kutuya "ömürlük dolum" der. Bu söz, aracın hep ideal koşulda kullanıldığını varsayar. Oysa yağ da zamanla yaşlanır; sürtünme katkıları azalır, balata tozu birikir. Şehir trafiği ve yokuşlar yağı daha çok yorar. Değişim gerekip gerekmediği şanzıman koduna göre üretici planından bakılır. Doğru sıvı normu da aynı yerden doğrulanır.
Modern kutu, sizin sürüşünüzü ve kendi aşınmasını öğrenir. Bu bilgiye adaptasyon denir, yani kutunun kendine göre ince ayarı. Akü sökülünce, yazılım yüklenince ya da yağ değişince bu bilgi bozulabilir. Bunun sonucu sert ve geç gelen vites geçişleridir. Konunun temeli için adaptasyon nedir yazısına bakabilirsiniz. Yeni yağlı ama sert vuran kutuda eksik adım bazen yalnız bu öğrenmedir.
Her kutunun kendine özgü bir huyu ve bilinen konuları vardır. Peugeot, Citroën ve Opel'deki sekiz vitesli kutu için EAT8 rehberi hazır. Audi ve VW'deki ZF kutu için ZF 8HP yazısı okunabilir. Kutu tipi ve nesli modele, motora ve yıla göre değişir. Bu yüzden önce şase numarasından kutu kodu bulunur.
Kayma ya da şanzıman uyarısı varsa araç zorlanmaz ve sürülmez. Kayan kutu kısa sürede kendini yakar, bu yüzden çekiciyle gelmek gerekir.
Sabit hızda gelen titreme bazen konvertörün kilitlenme anıdır. Bu titreşim gaza basma miktarına göre artıp azalır. Ayrıntı için tork konvertörü arızası yazısına bakın. Sıcakta artan sarsıntıda yağ fazla ısınıyor olabilir. O zaman şanzıman soğutucusu ve hatları da kontrol listesine girer.
"Kutu komple değişir" sözünü duyarsanız ikinci bir görüş alın. Böyle büyük bir karar tahminle değil, veriyle verilmelidir. Ankara’da şanzımanı koduna göre değerlendirtmek için DSG şanzıman servisi sayfasında bakım ve teşhis sürecine bakabilirsiniz.
Kaynak yaşlı yağsa kutu genelde rahatlar; öğrenme adımı da birlikte yapılmalıdır. Mekanik arızada yağ değişimi çözüm olmaz.
Hayır, her sorun hafızaya kod bırakmaz. Yol testindeki veri kaydı kodsuz sapmayı da gösterir.
Bu tablo yağın yorulduğuna işaret olabilir; önce yağın rengine ve kokusuna bakılır.
Hayır, yalnız öğrenme kaynaklı şikâyeti çözer. Mekanik arızayı ise bir süre gizleyebilir.
Kullanılmamalıdır, çünkü kayan kutu kısa sürede ağır hasar görür. Çekici çağırmak doğru yoldur.
Hata kaydı okunur, yol testinde veri kaydedilir, yağın rengi ve kokusu görülür. Karar ölçümden sonra verilir.