Tork Konvertörü Arızası: Titreme, Kayma ve Teşhis | Konsey
Blog / Arıza
Arıza

Tork Konvertörü Arızası: Belirti ve Teşhis

E Eray Can Soylu · Konsey atölyesi · 4 dk okuma · Yayın: 7 Temmuz 2026 · Güncelleme: 21 Ekim 2026
Tork Konvertörü Arızası: Klasik Otomatiğin Kalp Sorunları
Kısaca: Tork konvertörü, klasik otomatik şanzımanda motorla kutu arasındaki yağlı bağlantıdır. Yaşlanınca sabit hızda titreme, kalkışta kayma ve ısınma yapabilir. Bu belirtilerin bir kısmı eskimiş yağdan da gelir. Bu yüzden önce yağ, veri ve yol testi; söküm kararı en son verilir.

Tork konvertörü, klasik otomatik şanzımanın motora bağlandığı yuvarlak parçadır. İçi, yağla dolu ve kapalı bir kap gibi çalışır. Bir tarafta motorun döndürdüğü pervane, diğer tarafta kutuyu döndüren türbin vardır. Aradaki yağ, motorun gücünü pervaneden türbine taşır. Bu yapı, kalkışı sarsıntısız ve çok yumuşak hâle getirir. EAT8 ya da ZF 8HP gibi konvertörlü kutularda bu parça bulunur. DSG gibi çift kavramalı kutularda ise tork konvertörü yoktur.

Konvertörün dört görevi

Görev Nasıl yapar? Bozulunca ne olur?
Yumuşak kalkışYağ üstünden güç aktarırTembel ya da sarsıntılı kalkış
Tork artırmaStator, yani ortadaki yönlendirici kanat, yağı geri çevirirKalkışta güç eksikliği
Yolda kilitlemeKilit kavraması motoru kutuya doğrudan bağlarTitreme ya da yüksek devir
Yağ dolaşımıPompayı döndürür, yağı hareket ettirirIsınma ve basınç sorunları

Hangi kutuda hangi yapının kullanıldığını otomatik şanzıman tipleri yazısı anlatıyor.

Direksiyon başında hissedilen konvertör işaretleri

  • Belli bir hız aralığında, hafif gazda ince ve ritmik bir titreme.
  • Kalkışta devir hızla yükselir, ama araç geç ve tembel hızlanır.
  • Uzun yolda motor devri, olması gerekenden yüksek kalır.
  • Göstergede şanzıman uyarısı çıkar ya da kutu koruma moduna girer.
  • Vitese alınca karakter değiştiren bir vınlama ya da tıkırtı duyulur.
  • D konumunda dururken araç titrer ya da stop etmeye yaklaşır.

Bu işaretler tek başına konvertörün bozuk olduğunu göstermez. Motor takozu ve aks sorunları da sürücüye benzer bir his verir. Duruşta ve kalkıştaki sarsıntılar için otomatik şanzıman sarsıntısı yazısına bakabilirsiniz.

Titreme gerçekten konvertörden mi?

Kilit kavraması, yolda konvertörü kilitleyen ince bir balata halkasıdır. Bu balata, yağın sürtünme özelliğine karşı oldukça hassastır. Yağ eskiyince kilit tutarken hafifçe kayar ve titreme üretir. Bu yüzden titreme şikâyetinin bir kısmı aslında yağdan kaynaklanır. Doğru özellikte yağ, filtre değişimi ve uyum ayarı burada ilk adımdır. Ardından araç, aynı hız aralığında yeniden yol testine alınır.

Kilit devresinde elektrik arızası varsa beyin bir arıza kodu kaydeder. Bu kodun ayrıntısını P0740 arıza kodu yazısında anlattık. Kilit mekanik olarak iyi tutmuyorsa P0741 kodu görülebilir.

Konvertörü yoran kullanım alışkanlıkları

  • Eskimiş şanzıman yağıyla uzun süre yola devam etmek.
  • Römork çekmek ya da ağır yükle uzun yokuş çıkmak.
  • Sıcak havada uzun süre dur-kalk trafikte kalmak.
  • Tıkalı ya da kirli bir şanzıman soğutucusuyla gezmek.
  • Frende tutup gaz vermek gibi bilinçsiz denemeler yapmak.

Aşırı ısı, konvertörün balatasını ve keçelerini hızla yaşlandıran bir etkendir. Yağın ve soğutucunun bakımı, üretici takvimine bakılarak planlanır.

Yağ bakımından sonra ne izlenir?

Yağ ve uyum ayarı yapıldıktan sonra araç birkaç gün kullanılır. Titreme tamamen kaybolduysa sorun büyük olasılıkla yağ kaynaklıdır. Titreme azalıp geri geliyorsa balata aşınmış olabilir. Bu aşamada cihazla kayma verisi yeniden okunur ve önceki kayıtla karşılaştırılır. Fark büyüyorsa söküm kararı için veri artık daha güçlüdür.

Gerçekten konvertörse ne yapılır?

Konvertör, ancak şanzıman motordan ayrıldığında değişir ya da onarılır. Bu yüzden karar, ölçümle kesinleşmeden söküm işine girilmez. Söküm kararı verildiyse ön keçe ve pompa da aynı seansta değerlendirilir. Yağda talaş bulunursa kutunun geri kalanı da ayrıca incelenir. Değişimden sonra yağ ve soğutucu hattı temizlenir, uyum ayarı yapılır. Maliyeti etkileyen kalemleri şanzıman tamiri maliyeti yazısı ayrıntılı anlatıyor. Atölyemiz Şaşmaz’da; bu iş için arıza tespiti ve ölçüm sayfasına bakabilirsiniz.

Teknik ayrıntı: kayma verisi nasıl okunur?
  • Cihazda motor devri ile türbin devri yan yana izlenir; aradaki fark kaymayı gösterir.
  • Kilit devredeyken bu farkın çok küçük olması beklenir; fark dalgalanıyorsa kilit tutarken kayıyordur.
  • Stall testi, yani frende tutarak gazla yapılan zorlama testi, yalnız üretici izin veriyorsa ve kısa süreli yapılır.
  • Kayma eşikleri ve test koşulları şanzıman tipine göre değişir; değerler üretici dokümanından doğrulanır.

Sık sorulan sorular

Tork konvertörü arızası nasıl anlaşılır?

Sabit hızda titreme, kalkışta kayma ve ısınma önemli işaretlerdir. Kesin karar yol testi ve cihaz verisiyle verilir.

Konvertör titremesi yağla düzelir mi?

Erken dönemde yakalanan titreme bu yolla düzelebilir. Balata aşınmışsa etki geçici olur, ama ilk adım yine yağ ve uyum ayarıdır.

Konvertör arızasıyla araç kullanılır mı?

Hafif titremede kısa mesafe dikkatle gidilebilir. Şanzıman ısı uyarısı, yanık yağ kokusu ya da çekiş kaybı varsa araç sürülmez, çekiciyle getirilir.

DSG'de tork konvertörü var mı?

Yok, DSG çift kavramalı bir kutudur. Benzer hisler orada kavrama tarafından gelir.

Konvertör değişince başka ne yapılır?

Yağ ve filtre yenilenir, soğutucu hattı temizlenir. Ardından şanzıman uyum ayarı cihazla yapılır.

Konvertör belirtileri yağ, takoz ve kilit devresi sorunlarıyla kolayca karışır. Karar yağ kontrolü, cihaz verisi ve yol testiyle verilir; tahminle söküm yapılmaz.

Konvertörü veriyle değerlendirelim

Arıza kayıtları okunur, yol testinde kayma ve kilit davranışı izlenir, yağ durumu incelenir.

Bakım fiyatı al → WhatsApp

İlgili yazılar

Arıza

Otomatik Şanzımanda Sarsıntı

Rehber

Tiptronic (ZF 8HP)

Fiyat

Şanzıman Tamiri Maliyeti

Arıza

P2757 Arıza Kodu: Konvertör Kilit Solenoidi

ZF 8HP ve 6HP Onarımı