Tork konvertörü, otomatik şanzımanda motor ile kutu arasındaki yağlı bağlantıdır. Kalkışta yumuşak bir geçiş sağlar ama biraz kayarak çalışır. Yolda bu kaymayı bitirmek için konvertörün içinde bir kilit kavraması bulunur. Kilit kapanınca motor ile kutu aynı devirde döner. Cihazın gösterdiği P0741, bu kilidin komut aldığı hâlde tutmadığını söyler.
Bu iki kod sık karıştırılır ama dünyaları farklıdır. P0740 kilidin elektrik devresinde arıza olduğunu söyler. Solenoid ya da kablo bozuktur ve sorun görece basittir. P0741 ise devrenin sağlam olduğunu, ama kilidin fiilen tutmadığını söyler. Bu, kutunun içindeki yağ, basınç ve kavrama tarafına bakar.
Beyin bu farkı devir bilgilerine bakarak kolayca anlar. Kilit komutu verildiğinde motor ile kutu girişi arasındaki devir farkı neredeyse sıfıra inmelidir. Fark inmiyorsa kavrama kayıyordur ve kod kaydedilir.
| Neden | Ne olur? | İpucu |
|---|---|---|
| Yaşlanmış ya da yanlış yağ | Kavrama kaygan zeminde tutmaya çalışır | Sabit hızda ince titreşim |
| Düşük hidrolik basınç | Kilit devresine yeterli yağ ulaşmaz | Basınç kodları, valf gövdesi şüphesi |
| Kirli ya da yavaş solenoid | Elektrik sağlam ama yağ akışı az | Yağda kir ve tortu |
| Aşınmış kavrama yüzeyi | Sürtünme yetmez | Yağ değişimi sonrası da süren kayma |
Elektrik tarafında solenoidin bozulduğunu gösteren ayrı bir kod da vardır: P0743. Kilit tam tersine kapalı kalıp açılmıyorsa ise kayda P0742 düşer.
Bu kodun en tipik belirtisi seyir sırasında gelen ince bir ürpertidir. Bu ürperti genelde sabit hızda ve hafif gazla giderken hissedilir. Araç sanki tümsekli bir yolda gidiyormuş gibi titrer. Aslında kilit tutup bırakıp yeniden tutmaya çalışıyordur. Sürücüler bunu çoğu zaman lastik ya da yol sorunu sanır.
Titreşimin yanında başka belirtiler de görülebilir. Otoyolda devir saati beklenenden yüksek bir değerde kalır. Tüketim artar, çünkü konvertör kayarak enerji kaybeder. Kutu daha çok ısınır ve yağ daha çabuk yaşlanır. Konvertörün genel yapısı için tork konvertörü arızası yazısını okuyabilirsiniz.
Kayan bir kavrama, motorun gücünün bir kısmını ısıya çevirir. Bu fazla ısı şanzıman yağını normalden çok daha hızlı yaşlandırır. Yaşlanan yağ kavramanın daha çok kaymasına yol açar. Böylece sorun kendini besleyen bir döngüye dönüşür. Bu yüzden P0741 erken ele alınırsa onarım daha küçük kalır. Kutunun soğutma tarafı için şanzıman soğutucusu yazısına bakılabilir.
Titreşimin hangi hızda ve hangi gaz konumunda geldiğini not etmek çok işe yarar. Son şanzıman yağı değişiminin ne zaman yapıldığı da önemli bir bilgidir. Araç römork çekiyorsa ya da sık sık dağ yolunda kullanılıyorsa bu da söylenmelidir. Bu bilgiler, yol testinin hangi koşulda yapılacağını belirler. Şasi numarası ise doğru yağ şartnamesinin bulunmasını sağlar.
Yağ değişiminden sonra titreşim kayboluyorsa sorunun kaynağı yağdır. Kayma sürüyorsa konvertör ya da hidrolik taraf için ayrıntılı karar verilir. P0741 kodu olan aracınız için şanzıman arıza tespiti sayfasına bakın.
Kısa süre kullanılabilir. Ama kayma kutuyu ısıtır ve hasarı büyütür. Bekletmeden kontrol ettirin.
Sorun yağdaysa düzeltebilir. Değişimden sonra kayma yine ölçülür.
Her zaman değil. Önce yağ, basınç ve solenoid elenir. Kalıcı kaymada konvertör kararı verilir.
Kilit genelde sabit hızda ve hafif gazda devreye girer. Titreşim de tam o anda hissedilir. Benzer sarsıntılar için otomatik şanzıman sarsıntısı yazısına bakın.
Önce elektrik arızası giderilir. Ardından kayma yeniden ölçülür.
Kilit komutu cihazla verilir, motor ve kutu devri karşılaştırılır; yağ ve basınç durumu ölçümle değerlendirilir.