Marş Sırasında Cırlama Sesi: Pinyon ve Volan Dişi | Konsey
Blog / Arıza
Arıza

Marş Sırasında Cırlama: Dişliler Neden Sürtünür?

E Eray Can Soylu · Konsey atölyesi · 3 dk okuma · Yayın: 8 Temmuz 2026 · Güncelleme: 21 Ekim 2026
Marş Sırasında Cırlama: Dişliler Neden Sürtünür? için Konsey Özel Servis görseli
Kısaca: Marşta duyulan cırlama, marş dişlisinin volan dişlerine tam girememesinden ya da geç ayrılmasından gelir. Her cırlamada iki dişli birbirini biraz daha aşındırır. Erken bakılırsa iş çoğu zaman marş tarafında kalır. Ertelenirse volan dişlisi de zarar görebilir.

Kontağı çeviriyorsunuz ve motorun dönme sesi yerine metal bir cırlama geliyor. Bazen ses motor çalıştıktan hemen sonra kısa bir an duyulur. Bu ses, iki dişlinin doğru kavuşamadığını anlatır. Ses can sıkıcıdır ama aynı zamanda erken bir uyarıdır.

Marş motoru motoru nasıl döndürür?

Marş motoru, aküden güç alan küçük ama güçlü bir elektrik motorudur. Ucunda pinyon denen küçük bir dişli vardır. Kontak çevrilince pinyon ileri fırlar ve volana geçer. Volan, motorun arkasında duran ve çevresi dişli olan ağır bir disktir. Pinyon volanı çevirir, motor da böylece ilk dönüşünü yapar. Motor çalışınca pinyon geri çekilir ve volandan ayrılır.

Cırlama hangi anda duyuluyor?

Sesin geldiği an, sorunun yerini tahmin etmeye yardım eder. Aşağıdaki tablo yalnız bir ön fikir verir, kesin karar muayeneyle çıkar.

Ses ne zaman? Olası anlamı Bakılacak yer
Marşa basar basmaz, motor dönmüyorPinyon volana giremiyorPinyon dişleri ve volan çemberi
Motor çalıştıktan hemen sonra kısaPinyon geç ayrılıyorOtomatik ve geri dönüş yayı
Çalışan motora yeniden marşDönen volana pinyon çarpıyorKullanım hatası, dişlerde iz
Cırlama ve ara ara hiç tepki yokElektrik tarafı da yorgunMarş içi kömür ve otomatik

Bendiks ve tek yön kavraması

Bendiks, pinyonu ileri iten ve geri çeken mekanizmanın adıdır. İçinde bir yay ve tek yönde dönen bir kavrama bulunur. Yay yorulursa pinyon volana yarım girer ve dişler sürtünür. Kavrama kayarsa marş boşa döner ama motor dönmez. Çalıştıktan sonraki cırlama ise başka yerden gelir. Otomatik ya da geri dönüş yayı pinyonu geç çekebilir. Bu seslerin hepsi benzer metal cırlamadır. Kulakla ayırmak zordur, bu yüzden marş sökülüp elle denenir. Pinyonun ileri çıkıp geri dönmesi akıcı olmalıdır.

Volan çemberi neden hep aynı yerden aşınır?

Motor durduğunda pistonlar çoğu zaman benzer konumlarda kalır. Bu yüzden pinyon volanın hep aynı bölgesine girer. Yıllar içinde o bölgedeki dişler yalanır ve kısalır. Marş bazen iyi, bazen cırlamalı çalışıyorsa bu iz akla gelir. Çift kütleli volanlı araçlarda durum ayrıca incelenir, ayrıntı çift kütleli volan yazısında var.

Ertelemek neyi büyütür?

Erken aşamada sorun genelde yalnız marş motorundadır. Marşın sökülüp takılması nispeten kısa bir iştir. Ertelenirse pinyon her cırlamada volan dişlerini biraz daha törpüler. Volan çemberi değişimi çoğu araçta şanzımanın ayrılmasını gerektirir. Bu da işçiliği çok büyütür. Marş masrafını neyin belirlediği marş motoru fiyatı sayfasında anlatılıyor.

Marş sökülmeden önce yapılan ölçümler

Önce fiş, şase, ölçüm; parça sonra gelir. Akü gerilimi ve marş anındaki düşüş ölçülür. Zayıf akü de pinyonun tam oturmasını zorlaştırabilir. Sonra marş sökülür ve pinyon dişleri gözle incelenir. Volan dişleri marş yuvasından ya da muayene deliğinden bakılarak kontrol edilir. Sabah çalıştırmada başka sesler varsa sabah ilk çalıştırma sesi yazısı da yol gösterir. Atölyemiz Şaşmaz’da; bu iş için debriyaj seti değişimi sayfasına bakabilirsiniz.

Teknik ayrıntı: cırlama muayenesinde bakılanlar
  • Marş anında akü uç gerilimi ölçülür ve üretici değeriyle kıyaslanır.
  • Marş kablosunun ve şase bağlantısının temasında gevşeklik aranır.
  • Pinyonun ileri-geri hareketi elle denenir, sıkışma ya da boşluk not edilir.
  • Volan dişleri motor elle çevrilerek birkaç noktadan görülür.
  • Marş gövdesinin şanzımana oturduğu yüzey ve cıvatalar kontrol edilir.

Sık sorulan sorular

Cırlama yapan marşla bir süre idare edilir mi?

Kısa süre çalışabilir ama her seste dişler aşınır. Erken bakmak volanı korumanın yoludur.

Marş hiç basmıyorsa sorun aynı mı?

Her zaman değil, elektrik tarafı da sebep olabilir. Bu durum için marş basmıyor yazısına bakın.

Marş dönüyor ama motor çalışmıyorsa ne olur?

Bu ayrı bir şikâyettir ve yakıt ya da ateşleme tarafına bakılır. Ayrıntı marş basıyor çalışmıyor sayfasında var.

Soğukta cırlama artıyor, neden?

Soğukta yağ koyulaşır ve motor daha zor döner. Akü de soğukta zayıflar, pinyon daha zor oturur. Kış sabahları için soğuk marş yazısına bakın.

Volan değişmeden yalnız marş değişebilir mi?

Volan dişleri sağlamsa evet. Bu karar marş söküldükten sonra dişler görülünce verilir.

Yeni marş takılınca ses hemen biter mi?

Volan dişleri sağlamsa genelde biter. Dişler yalanmışsa yeni pinyon da aynı yerde sürtünür ve ses geri gelir.

Motor çalışırken yeniden marşa basılmaz. Marştan duman ya da yanık kokusu gelirse kontak kapatılır ve araç çalıştırılmaz.

Cırlamayı volan dişi yemeden çözelim

Marş dişlisi ve volan çemberi birlikte muayene edilir, karar ölçümle verilir.

Arıza tespiti randevusu al → WhatsApp

İlgili yazılar

Arıza

Marş Motoru Arızası

Fiyat

Marş Motoru Fiyatı

Arıza

Marş Basıyor, Çalışmıyor

Opel Code 174 Akü Düşük