Sabah kontağı çevirdiniz ve araç çalışmadı. Akla ilk gelen soru "Marş motoru ne kadar tutar?" olur. Herkese uyan tek bir cevap bu soruda yoktur. Fiyatı birkaç farklı şey birlikte belirler. Bu yazıda o şeyleri tek tek ve sade biçimde anlatıyoruz. Rakam vermiyoruz, çünkü aracı görmeden verilen rakam doğru olmaz.
Marş şikâyeti olan her araçta marş motoru bozuk değildir. Yorgun bir akü de aynı belirtiyi verebilir. Oksitlenmiş akü kutbu ya da çürümüş şase kablosu da aynı tabloyu çıkarır.
Bu yüzden ilk iş her zaman ölçümdür. Marş anında kablolardaki gerilim düşümüne bakılır. Gerilim düşümü, kablo boyunca yolda kaybolan elektrik demektir. Bu test yapılmadan marş motoru yerinden sökülmez. Soğuk havada zor çalışma ise ayrı bir başlıktır ve soğuk marş yazısında anlatılır.
Yanlış teşhis, hiç gerekmeyen bir parçaya para ödemek demektir. Belirtilerin ayrıntısı için marş basmıyor yazısına da bakabilirsiniz.
Marş motorunun içinde ayrı ayrı yaşlanan birkaç parça bulunur. Kömürler elektriği marşın dönen parçasına taşır. Selenoid, yani marş otomatiği, büyük akımı açıp kapatan anahtardır. Bendiks ise marşın küçük dişlisini motorun volan dişlisine doğru iter.
| Belirti | Olası yer | Not |
|---|---|---|
| Tek "klik" sesi, dönme yok | Akü, kablo, selenoid ya da kömür | Önce akü ve kablo elenir |
| Cırlama sesi | Bendiks ya da volan dişlisi | Ayrıntı: marş sırasında cırlama |
| Yavaş ve yorgun dönüş | Akü, şase, kömür ya da burçlar | Ölçmeden kapsam belirlenmez |
| Sıcakken çalışmama | Selenoid, sargı ya da bağlantı | Isı etkisi ölçülerek bakılır |
| Marş dönüyor ama motor çalışmıyor | Genelde marş dışı bir neden | Bakınız: marş basıyor çalışmıyor |
Bozuk bir marş için önünüzde genelde üç yol bulunur.
Hangi yolun uygun olacağı marşın iç durumuna bağlıdır. Gövdesi ve sargısı sağlam bir marş revizyona uygundur. İçi yanmış bir marşta ise revizyon mantıklı bir seçim olmayabilir.
Fiyattaki büyük değişkenlerden biri marşa ulaşmanın zorluğudur. Bazı araçlarda marş motoru kolay ulaşılan bir yerde durur. Bazı araçlarda ise önce üstündeki parçaların sökülmesi gerekir. Emme manifoldu, yani havayı silindirlere dağıtan boru grubu sökülen araçlarda iş belirgin biçimde uzar.
Bu yüzden aynı marş iki farklı araçta iki farklı fatura çıkarabilir. Aradaki fark çoğu zaman parçadan değil, harcanan işçilik süresinden gelir.
Marş değişirken çevresindeki parçalar da gözden geçirilmelidir. Volan dişlisi aşınmışsa yeni takılan marş da ses yapmaya devam eder. Marş kablosu çürükse yeni marş yine zayıf ve yavaş döner. Akü yorgunsa marş her çalıştırmada zorlanır ve erken yıpranır.
Şarj tarafının da kontrol edilmesi gerekir. Zayıf bir alternatör aküyü yolda tam dolduramaz. Bu konuyu alternatör fiyatı yazısında ayrıca ele aldık.
Telefonda doğru bilgi vermek hem size hem servise zaman kazandırır. Aramadan önce şunları hazırlayın:
Bu bilgilerle seçenekler önceden konuşulabilir. Doğru rakam için ise araç görülür ve ölçülür. Ankara’da aküyü değiştirmeden önce sistemi ölçtürmek için oto elektrik ve akü servisi sayfasında kontrol sırası anlatılır.
Çoğu zaman edilebilir, çünkü kömür, selenoid ve bendiks ayrı ayrı yenilenebilir. Son karar marşın içi açılınca verilir.
Kaliteli bir kaynaktan alınırsa iyi bir seçenek olabilir. Garanti şartlarını işlem öncesinde sormak gerekir.
Arıza marşta olmayabilir ve erişim işçiliği araca göre değişir. Ölçüm yapılmadan söylenen rakam yanıltıcı olur.
Kablo ya da şase bağlantısı zayıf olabilir veya marşın burçları yorulmuş olabilir. Gerilim düşümü ölçümü bu ikisini ayırır.
Önerilmez, çünkü bu araçlar güçlendirilmiş marş ister. Doğru parça şase numarasıyla seçilir.
Akü, kablo ve şase ölçümünden sonra revizyon, yenilenmiş ya da sıfır parça seçeneklerini birlikte konuşalım.