Sabah motoru çalıştırdınız ve birkaç saniye bir ses geldi, sonra kayboldu. Bu şikâyet sanıldığı kadar önemsiz değildir. Gece boyunca motor yağı yavaşça kartere, yani motorun altındaki yağ haznesine iner. İlk saniyelerde parçalar çok ince bir yağ tabakasıyla döner. Yağ basıncı gelince ses kesilir ama nedeni sürebilir. Bu yazı sabah duyulan sesleri ve bu seslerin süresini anlatır.
| Ses | Olası kaynak | Ne zaman ciddiye alınır |
|---|---|---|
| Metalik şıngırtı | Triger zinciri ve gergisi | Süresi uzuyor ya da sesi artıyorsa |
| Hızlı tık-tık-tık | Hidrolik itecek | Motor ısınınca da sürüyorsa |
| Cıyaklama | V kayışı ya da gergisi | Kuru havada da duyuluyorsa |
| Kısa "vıj" sesi | Marş dişlisinin ayrılması | Anahtar bırakılınca da sürüyorsa |
| Fokurtu, guruldama | Soğutma suyunda hava | Su seviyesi düşüyorsa |
| Derin "dak dak" vuruntu | Motor yatağında boşluk olabilir | Her durumda |
Zincirli motorlarda zincir gergisi yağ basıncıyla çalışır. İlk saniyede bu basınç henüz tam oluşmamıştır. Zincir bu kısa anda biraz serbest kalır ve şıngırdar. Ses çok kısaysa bir süre izlenebilir. Her sabah biraz daha uzuyorsa zincir ya da gergi yorulmuş olabilir. Zamanlama kodu da eşlik ediyorsa P0016 arıza kodu yazısını okuyun. Motorunuzun triger tipini öğrenmek için kayış mı zincir mi yazısı yardımcı olur.
Hidrolik itecek, supabı iten ve içi yağ dolu olan küçük bir parçadır. Gece boyunca içindeki yağın bir kısmını kaybedebilir. Bu yüzden ilk saniyede tıkırdar, yağ dolunca susar. Ses uzuyorsa yağın durumu ve viskozitesi sorgulanır. Bu sesin ayrıntısı hidrolik itecek sesi yazısında anlatılıyor. Yanlış viskozite sesi uzatabilir, doğru seçim için yağ viskozitesi rehberi yol gösterir.
Nemli ve soğuk sabahlarda kayış kasnağın üzerinde kayabilir. Motor ısınınca bu cıyaklama genelde kesilir. Ses sıklaşıyorsa kayış, gergi ya da kasnak kontrol edilmelidir. Kayış sesi motorun ön tarafından, tiz bir şekilde gelir. Zincir sesi ise daha metalik ve motorun içinden geliyor gibi duyulur.
Sesin türü kadar ne kadar sürdüğü de önemlidir. Bir iki saniyede kesilen ses çoğu zaman yağın gecikmesinden kaynaklanır. Birkaç saniyeye uzayan ses aşınmanın arttığını gösterebilir. Motor ısındıktan sonra da duyulan ses artık sabah sesi sayılmaz. Not tutmak bu yüzden teşhisi çok kolaylaştırır.
Motorun diğer seslerini motor sesleri yazısında topladık.
Telefonla kısa bir video çekmek ustaya çok şey anlatır. Kaputu açıp motora yakın bir yerden kayıt alın. Kaydın başında saati ve havanın durumunu söyleyin. Birkaç gün arayla aynı kaydı tekrarlarsanız değişim açıkça görünür. Soğukta marşın zor basması ise ayrı bir konudur, soğuk marş yazısında anlattık.
Sabah sesi ancak motor tamamen soğukken duyulabilir. Bu yüzden araç gece bırakılır ya da sabah ilk sırada servise gelir. Usta, stetoskop denilen dinleme aletiyle sesi kaynağına yakın dinler. Yağ seviyesi ve yağ basıncı ölçülür. Zamanlama değerleri de cihazla okunur. Hangi parçanın yenileneceğine ancak bu dinleme ve ölçümden sonra karar verilir. Ankara’da triger kapsamını motor koduna göre planlatmak için triger değişimi ve ağır bakım sayfasına bakabilirsiniz.
Yağ basıncı gelince parçalar arasında yağ tabakası oluşur. Ses örtülür ama nedeni devam edebilir.
Çok kısa ve hafifse izlenebilir. Uzuyorsa ya da her gün artıyorsa ertelenmeden dinletilmelidir.
Doğru norm ve viskozitede yağ bazen sesi azaltır. Ama aşınmış bir parçayı düzeltmez.
Genelde kayış ya da gergi yorgunluğudur. Yine de uzun süre kontrolsüz bırakılmamalıdır.
Motoru tekrar çalıştırmayın. Aracı kullanmadan, çekiciyle servise getirtin.
Araç gece bırakılır ya da sabah ilk randevuyla gelir. Ses ilk çalıştırmada dinlenir ve kaynağı ayrılır.