Vites kolu direnir, birinci vitese duruşta zor girer ya da ikinciye geçerken cızırtı gelir. Bazen de soğuk sabahlarda bütün geçişler ağırlaşır. Kısa cevap şu: zorluğun kaynağı debriyaj, kutu ya da kol düzeni olabilir. Hangisi olduğunu basit bir test büyük ölçüde gösterir.
Manuel şanzımanda vites değiştirmek için üç sistem birlikte çalışır. Debriyaj, motorla kutuyu bir an ayırır. Kutunun içindeki senkromeç, yani hız eşitleyen halka, dişlileri yumuşakça buluşturur. Kol ve kablo düzeni ise elinizin hareketini kutuya taşır. Bu üç sistemden biri aksarsa kol direnir. Tedavileri birbirinden çok farklıdır.
Bu testin en güzel yanı basit olmasıdır. Araç düz ve güvenli bir yerde, el freni çekili dururken motoru kapatın. Debriyaja basıp vitesleri tek tek gezdirin. Sonra aynı denemeyi motor çalışırken yapın.
| Sonuç | Olası kaynak | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Kapalıyken rahat, çalışırken zor | Debriyaj tam ayırmıyor | Hidrolik, ayar ve debriyaj kontrolü |
| Kapalıyken de zor | Kol, kablo ya da kutu içi | Kol düzeni ve kutu incelemesi |
| Yalnız bir viteste cızırtı | O vitesin senkromeçi | Kutu yağı ve iç kontrol |
| Soğukken zor, ısınınca hafif | Yağın kıvamı | Yağ türü ve durumu |
Bu tablo yalnız bir yön gösterir. Kesin karar ölçümle verilir.
Debriyaj pedalına sonuna kadar bastığınızda motor ile kutu tamamen ayrılmalıdır. Ayrılma eksik kalırsa dişliler dönmeye devam eder. Bu da özellikle birinci ve geri viteste direnç yapar. Hidrolik sistemde hava ya da kaçak bunun nedenlerinden biri olabilir. Baskı ve rulman yorgunluğu da aynı tabloyu verebilir. Genel işaretler debriyaj belirtileri yazısında anlatılır. Pedal ağırlaşmışsa debriyaj pedalı sert yazısına da bakın.
Hep aynı vitese geçerken cızırtı ya da tırtıl hissi geliyorsa o vitesin senkromeçi aşınmış olabilir. Bu tablo vites geçerken cızırtı yazısında ayrıca ele alınır. Kutu yağının eskimesi ya da yanlış türde olması geçişi ağırlaştırabilir. Doğru yağ türü şanzıman koduna göre üretici kaynağından okunur. Yağın genel durumu için şanzıman ve diferansiyel yağı yazısına bakabilirsiniz. Yağ değişimi her zaman sorunu bitirmez; önce neden doğrulanır.
Tüm viteslerde kol hantal ve belirsiz geliyorsa sorun çoğu zaman kol düzenindedir. Kablolar zamanla esner ya da ayarı kayar. Plastik burçlar aşınınca kolda boşluk oluşur. Bu durumda ayar ve burç yenilemesi işe yarayabilir. Konunun ayrıntısı vites kulesi ayarı yazısındadır.
Birçok manuel kutuda geri viteste hız eşitleyen halka bulunmaz. Bu yüzden araç tam durmadan geri vitese takmak zor olur. Pedala tam basıp bir an beklemek çoğu zaman yeterlidir. Sorun sürüyorsa geri vites zor geçiyor yazısına bakabilirsiniz. Bu konuda nasıl çalıştığımızı DSG servisi sayfasında anlattık.
Her zaman yetmez. Önce debriyaj, kol düzeni ve yağ durumu kontrol edilir.
Debriyajın tam ayırmadığını düşündürür. Hidrolik ve debriyaj parçaları ölçülerek doğrulanır.
Yağın kıvamı soğukta artabilir. Yağ türü ve durumu üretici bilgisine göre kontrol edilir.
O vitesin senkromeçi aşınmış olabilir. Kutu içi muayeneyle kesinleşir.
Kısa süre gidilebilir, ama zorlamak dişlileri ve halkaları daha çok yıpratır. Erken kontrol masrafı küçültür.
Kolun fazla sallanması çoğu zaman aşınmış burç ya da gevşek kabloyu gösterir. Ayar ve burç yenilemesiyle düzelebilir.
Sorun debriyajdaysa düzelir. Kutu içi ya da kol kaynaklıysa değişim tek başına yetmez, bu yüzden önce ayrım yapılır.
Motor kapalı ve açık deneme, debriyaj ayırma testi ve yağ kontrolü yapılır; karar bulguya göre verilir.