Eskiden hafif olan pedal artık trafikte bacağı yoruyorsa sistemde bir şey değişmiştir. Ya bir noktada sürtünme artmıştır ya da baskının yayı yorulmuştur. Sertlik yalnız bir konfor sorunu gibi görünse de kimi zaman yaklaşan arızanın ilk işaretidir. Ama tek başına "debriyaj bitti, set değişmeli" anlamına gelmez.
Pedalın gücü baskıya iki farklı yoldan ulaşır. Eski araçlarda pedal, kılıf içinde kayan çelik bir halatı çeker. Yeni araçlarda ise pedal, hidrolik sıvıyı iten bir pompaya bağlıdır. Hidrolikte pedal merkezi, yani üst pompa, sıvıyı borudan alt pompaya yollar. Alt pompa da ya çatalı ya da doğrudan debriyaj rulmanını iter. Bazı araçlarda alt pompa şanzıman içindedir ve rulmanla tek parça halindedir. Bu yolun herhangi bir noktasındaki sürtünme pedalı ağırlaştırabilir.
| Yer | Ne olur? | İpucu |
|---|---|---|
| Baskı yayı | Balata inceldikçe yay daha çok kuvvet ister | Kavrama noktası yukarı çıkar |
| Çatal ve mafsal | Gresi biten mafsal sürtünür | Basarken gıcırtı ya da takılma |
| Rulman kızağı | Rulmanın kaydığı boru aşınır | Pedal tutuk iner, tutuk döner |
| Hidrolik pompa | Piston contası yanlış sıvıyla şişer ya da kirlenir | Pedal geç geri gelir |
| Halat | Kılıf içinde pas ve katılaşan yağlama | Soğukta daha belirgin sertlik |
| Pedal yatağı | Pedal mili ve yardımcı yayı kurur | Gıcırtı pedalın kendisinden gelir |
Sertlikle birlikte vites zor giriyorsa debriyaj tam ayırmıyor olabilir (vites zor geçiyor). Yokuş kalkışından sonra yanık koku geliyorsa balata sınırda çalışıyordur. Pedala basınca ıslık ya da hırıltı geliyorsa rulman şüphelidir (debriyaj rulmanı sesi). Bu belirtiler bir araya gelince setin kalan ömrü testle ölçülür. Diğer işaretler debriyaj belirtileri yazısında bir arada toplandı.
Bazı araçlarda debriyaj ve fren, sıvıyı aynı depodan paylaşır. Bu sıvı zamanla havadaki nemi çeker ve rengi koyulaşır. Nem çeken sıvı pas yapabilir ve kaynama noktası düşer. Sıvıya yanlış sıvı ya da yağ karışırsa contalar şişebilir. Şişen conta pistonun rahat kaymasını engeller ve pedal ağırlaşır. Sıvının değişim takvimi araç üreticisine göre belirlenir (fren hidroliği).
Bazı araçlarda baskı, balata inceldikçe kendi boşluğunu kendisi ayarlar. Bu küçük düzenek takılırsa pedal kısa sürede belirgin biçimde sertleşebilir. Bu tip baskılar söküm ve takma sırasında özel bir aparat ister. Aparatsız ya da yanlış takılan ayarlı baskı, yeni sette bile sert pedal yapar.
Şanzıman inecekse set değişimi de birlikte düşünülür. Aynı işçiliği iki kez ödememek için baskı, balata ve rulman genelde birlikte değişir. Bazı araçlarda çift kütleli volan da bu sırada ölçülüp değerlendirilir. Sürenin ve kapsamın neye bağlı olduğu debriyaj değişimi yazısında anlatılır. Bize ulaşmadan önce debriyaj ve volan değişimi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Pedal geri geliyor ve vites giriyorsa kısa süre kullanılabilir. Pedal geri gelmiyor ya da vites girmiyorsa trafiğe çıkılmaz.
Soğukta gres ve halat kılıfı katılaşır. Isınınca geçen sertlik, soğukta katılaşan yağlamayı gösterir. Isınınca da sürüyorsa başka neden aranır.
Mafsal ya da halat kuruysa çözebilir. Baskı yayı ya da hidrolik sorununda yağlama işe yaramaz.
İlk günlerde biraz farklı hissedilebilir. Belirgin sertlik kalıcıysa montaj ve parça uyumu kontrol edilir.
Tek başına göstermez. Kaçırma testi ve kavrama noktası birlikte değerlendirilir.
Pedal mekanizması, hidrolik sıvı ve halat kontrol edilir; set kararı kaçırma testinden sonra konuşulur.