Lastiğe bir çivi battı ve lastik ya hemen söndü ya da yavaş yavaş iniyor. Akla gelen ilk soru da şudur: bu lastik tamir olur mu? Cevap tek bir basit kurala bağlı değildir. Deliğin yeri, lastiğin iç durumu ve üreticinin onarım talimatı birlikte değerlendirilir.
Basıncı düşmüş lastikle yola devam etmeyin, yanağı şişmiş lastikle ise hiç sürmeyin. Güvenli bir yerde durup el kitabındaki stepne ya da yol yardımı yolunu izleyin. Stepne takamıyorsanız çekici çağırmak en güvenli seçenektir.
Basınçsız giden lastik, aracın ağırlığı altında içten ezilir. Dışı sağlam görünse bile içindeki örgü zarar görmüş olabilir. Bu yüzden kısa bir mesafe bile lastiğin tamir şansını değiştirebilir. Yolda patlak yaşadıysanız yolda lastik patladı yazısındaki adımlar işinize yarar.
| Hasar yeri | Genel durum | Neden? |
|---|---|---|
| Diş yüzeyinin orta kısmı | Çoğu zaman tamir edilebilir | Bu bölge yol temasında düz çalışır |
| Omuz (diş ile yanak arası) | Birçok üretici izin vermez | Burası sürekli bükülür |
| Yanak | Tamir edilmez | İnce yapıdır, yük altında esner |
| Yanakta şişlik | Tamir yoktur, lastik değişir | İç örgü kopmuştur |
Bu tablo yalnız genel bir yön verir ve son sözü lastik üreticisinin onarım kuralı söyler. İzin verilen delik boyu da üreticiden üreticiye değişir. Yanaktaki şişlik konusunu lastik yanak şişliği yazımızda ayrıca anlattık.
Dışarıdan bakınca yalnız çivinin girdiği küçük nokta görünür. İçeride ise çok daha fazlası olabilir. Basınçsız sürülen lastiğin iç yüzünde toz ve kırışık izleri oluşur. Çivi açılı girdiyse delik kanalı lastiğin içinde yana doğru uzanır. Bunların hepsi ancak lastik janttan çıkınca görülür.
Lastiği sökmeden yapılan tamire bu yüzden "kör tamir" denebilir. Lastik bir süre hava tutsa bile içteki hasar yerinde kalır.
Run-flat, yani patlayınca bir süre daha gidebilen lastikler ayrı kurallara tabidir. Burada basınçsız ne kadar yol ve hangi hızda gidildiği önemlidir. Bazı üreticiler bu tip lastiklerde onarıma hiç izin vermez. Karar araç ve lastik üreticisinin talimatına göre verilir. Konuyu run-flat lastik yazısında ayrıntılı açtık.
Jantında basınç sensörü olan araçlarda tamirden sonra sensör de kontrol edilmelidir. Tamirden sonra lastik ünlem işareti sönmüyorsa sensör ya da tanıtma işlemi gerekebilir.
Tamirli lastiğin hız ve yük sınırı, kullanılan onarım yöntemine bağlıdır. Hangi aksa takılacağı da araca ve diğer lastiklerin durumuna göre değişir. "Tamirli lastik her zaman arkaya takılır" diye genel bir kural yoktur. Lastik bir süre sonra yine iniyorsa lastik yavaş iniyor yazısındaki nedenlere göz atın. Aracınızı bize getirmek isterseniz önce rot balans ve ön takım kontrolü sayfasına göz atın.
Hayır. Deliğin yeri, boyu ve lastiğin iç durumu karar verir. Diş yüzeyinin ortası genelde onarıma uygundur.
Fitil yolda geçici bir çaredir ve lastiğin içini göstermez. En kısa sürede lastik söktürülüp içten bakılmalıdır.
Hayır. Şişlik iç örgünün koptuğunu gösterir ve lastik her an patlayabilir. Araç sürülmez, stepne takılır ya da çekici çağrılır.
Herkes için geçerli bir sayı yoktur. Deliklerin yeri ve birbirine uzaklığı üreticinin sınırına göre değerlendirilir.
Lastik janttan söküldüyse balans yeniden yapılır. Yapılmazsa direksiyonda titreme hissedilebilir.
Kendiniz çekmeyin, çünkü yolda kendiliğinden çıkarsa lastik birden söner. Serviste kontrollü çıkarılıp deliğe bakılmalıdır.
Lastiği janttan söker, iç yüzeyi inceleriz. Tamir olacaksa nasıl yapılacağını, olmayacaksa nedenini gösteririz.