Lastiğinizin yan yüzünde yumurta büyüklüğünde bir kabarıklık fark ettiniz. Halk arasında buna "balon" ya da "yanak şişliği" denir. Görünüşü küçük ve masum olabilir, ama anlamı çok ciddidir. Bu şişlik, lastiğin iç iskeletini oluşturan kord katının koptuğunu gösterir. İçerideki hava artık yalnız ince bir kauçuk tabakaya baskı yapmaktadır.
Kord katı, lastiğin içinde iskelet gibi çalışan ince iplikli bezlerden oluşur. Lastiğin şeklini ve yük taşıma gücünü bu katman sağlar. Sert bir darbede yanak, jant ile engel arasında bir anlığına sıkışır. Bu sıkışmada kordlar, dışarıda bir iz kalmasa bile kopabilir. Kopan bölgede havayı tutan yalnız dış kauçuk kalır ve dışa doğru şişer. Şişlik, yanağın ortasında ya da jant kenarına yakın bir yerde görülebilir. Dokunduğunuzda sert ve yuvarlak bir kabarıklık hissedilir.
| Durum | Ne olur? | Ek risk |
|---|---|---|
| Çukura hızlı giriş | Yanak jantla zemin arasında ezilir | Jant eğilmesi |
| Kaldırıma sert yanaşma | Yanak kaldırım kenarına çarpar | Rot ayarının bozulması |
| Kasisi hızlı geçmek | Lastik ani yükle sıkışır | Süspansiyon darbesi |
| Düşük basınçla gezmek | Yanak darbeyi yastıksız karşılar | Yanak ısınması |
Darbeden sonra yapılacak kontroller için çukura girdim yazısına bakabilirsiniz. Şişlik bazen hemen, bazen günler sonra ortaya çıkar. Bu yüzden büyük bir darbeden sonra yanakları gözle ve elle kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.
Lastik onarım kuralları, sırt bölgesindeki küçük delikler için geçerlidir. Hangi deliğin onarılabildiğini lastik tamiri yazısı anlatıyor. Yanak ise lastiğin sürekli esneyen ve yük taşıyan duvarıdır. Kopan kord bezleri yamayla ya da mantarla yeniden örülemez. İçine yama atılan bir yanak, dışarıdan sağlam görünse de güvenli değildir. Bu yüzden yanak şişliğinde tek doğru çözüm lastiği değiştirmektir.
Şişliği fark ettiğiniz anda araç o lastikle sürülmez. Güvenli bir yere çekilir ve stepne takılır. Stepne yoksa ya da yol kenarında değişim tehlikeliyse yol yardımı çağrılır. İnce stepne takıldıysa kurallarını ince stepne kuralları yazısında anlattık. Şişlikli lastikle otoyol hızına çıkmak, ani patlama riskini büyütür. Seyir hâlinde patlama anında yapılacakları seyirde lastik patlaması yazısı anlatıyor.
Yeni lastik, aynı akstaki diğer lastikle diş derinliği ve model uyumuna göre seçilir. Darbe, şişliği yaratacak kadar sertse jant da etkilenmiş olabilir. Bu nedenle jantın kenarı ve iç yüzü dikkatle incelenir. Jant eğikse balans tutmaz ve titreme başlar; ayrıntısı jant eğilmesi yazısında. Darbe sonrası rot ayarı da ölçülerek kontrol edilir. Direksiyon bir yana çekiyorsa bu ölçüm daha da önem kazanır. Bazı lastik ve kasko poliçeleri bu tür yol hasarını kapsayabilir; koşullar poliçede yazar.
Doğru basınç değerini lastik basıncı kaç olmalı yazısında bulabilirsiniz. Ankara’da ayar yaptırmadan önce ön takımı ölçtürmek için rot balans öncesi ön takım kontrolü sayfasına bakabilirsiniz.
Lastiğin içindeki kord katının koptuğunu gösteren bir kabarıklıktır. Hava artık yalnız ince kauçuğa baskı yapar.
Evet, boyutu değil varlığı önemlidir. Küçük şişlik de kord kopması demektir.
Hayır, yanaktaki kord hasarı onarılmaz. Lastik değiştirilir.
Araç o lastikle sürülmez. Stepne takılır ya da yol yardımıyla servise getirilir.
Olabilir; güçlendirilmiş yanak darbeye daha dayanıklıdır, ama korumasız değildir. Aynı kurallar geçerlidir.
Lastik ve jant incelenir, aynı akstaki lastikle uyum değerlendirilir, darbe sonrası balans ve rot ölçülür.