Lastiğiniz yolda patladı ve bagajdan o dar, hafif stepneyi çıkardınız. Bu lastiğe halk arasında "bisküvi stepne" de denir. Peki bununla eve kadar mı, yoksa tatil yoluna kadar mı gidilir? Cevap kısadır: yalnız en yakın güvenli noktaya kadar. Bu stepnenin kendine ait kuralları vardır ve bunlara uymak güvenlik için şarttır.
Birçok yeni araç, yer ve ağırlık kazanmak için tam boy stepne yerine dar bir stepneyle gelir. Bazı araçlarda ise hiç stepne yoktur, yalnız bir onarım kiti bulunur. Kitin ne zaman işe yaradığını lastik tamir kiti yazısı anlatıyor. İnce stepne, normal lastikten daha dar, daha sert ve genellikle farklı çaptadır. Yol tutuşu, fren mesafesi ve viraj davranışı normal lastikten belirgin biçimde zayıftır. Üzerindeki sarı ya da turuncu etiket, bu sınırları açıkça hatırlatır.
| Konu | Kural | Nereden okunur? |
|---|---|---|
| Azami hız | Etiketteki sınır aşılmaz | Stepne üstü ve araç kılavuzu |
| Mesafe | Yalnız en yakın lastikçiye kadar | Araç kılavuzu |
| Basınç | Normal lastikten farklıdır | Stepne yanağı ya da kılavuz |
| Aks seçimi | Araca ve çekiş tipine göre değişir | Araç kılavuzu |
| Kar zinciri | Genelde takılmaz | Araç kılavuzu |
Bu tablodaki değerler araca göre değişir; rakamı etiket ve kılavuz verir.
İnce stepne yıllarca bagajda kullanılmadan bekler. Bu sürede havası yavaş yavaş azalır. Basıncı düşük bir stepne, ihtiyaç anında işe yaramaz ve tehlikeli olur. Bu yüzden stepne basıncı, normal lastiklerle birlikte belli aralıklarla ölçülmelidir. Doğru değer, stepnenin yanağında ya da araç kılavuzunda yazar. Kullanılmasa da kauçuk yaşlanır; üretim tarihini lastik DOT yaşı yazısındaki gibi okuyabilirsiniz.
Araç artık dengesiz bir lastik setiyle yolda ilerliyordur. Fren mesafesi uzar ve virajda tutuş belirgin biçimde azalır. ABS ve ESP gibi destek sistemleri daha sık devreye girebilir. Farklı çaptaki lastik, bazı dört çekerli sistemleri de zorlayabilir. Bu konuyu dört çekerde lastik eşitliği yazısında ayrıca ele aldık. Bu yüzden hız düşük tutulur, takip mesafesi açılır ve ani manevra yapılmaz.
Değişimin adımlarını stepne nasıl değiştirilir yazısı tek tek anlatıyor. Otoyolda ya da emniyet şeridinde değişim tehlikeliyse yol yardımı çağrılır.
Patlak lastiği atmayın; bagajda lastikçiye kadar götürün. Lastik jantından sökülüp içten incelenmeden onarım kararı verilmez. Sırt bölgesindeki küçük delikler uygun yöntemle onarılabilir. Yanak hasarı ya da içten ezilme varsa lastik onarılmaz ve değiştirilir. Patlak lastikle bir süre gidildiyse iç yapı zarar görmüş olabilir. Yolda patlama anında yapılacakları yolda lastik patladı yazısı anlatıyor.
Yalnız en yakın lastikçiye ya da güvenli noktaya kadar gidilir. Kesin sınır stepne etiketinde ve araç kılavuzunda yazar.
Etiketteki hız sınırı otoyol akışının altında kalabilir. Bu durumda otoyol yerine yavaş ve güvenli bir güzergâh seçilir.
Bu kural araca ve çekiş tipine göre değişir. Doğru aks, araç kılavuzundan okunur.
Birçok run-flat lastikli araçta stepne bulunmaz. Kurallarını run-flat lastik yazısında anlattık.
Kısa kullanımdan sonra genelde tekrar kullanılabilir. Yine de aşınma, çatlak ve basınç kontrol edilip bagaja öyle konur.
Lastik sökülüp içten incelenir, onarım mümkün mü bakılır; değilse uygun lastik ve balans yapılır.