Evde Lastik Değişimi: Kriko, Bijon ve Güvenlik | Konsey
Blog / Bakım
Bakım

Evde Lastik Değişimi: Güvenli Adımlar

E Eray Can Soylu · Konsey atölyesi · 4 dk okuma · Yayın: 7 Temmuz 2026 · Güncelleme: 20 Ekim 2026
Evde Lastik Değişimi: Kriko Noktaları, Bijon Torku, Güvenlik
Kısaca: Evde ya da yolda lastik değiştirmek mümkündür ama sıra ve yer önemlidir. Araç düz ve sert zeminde, el freni çekili ve takozlu olmalıdır. Bijonlar araç yerdeyken gevşetilir, kriko yalnız kılavuzdaki noktaya konur. Koşullar güvenli değilse yol yardımı çağrılır.

Lastik bazen en kötü anda iner; gece olur, yağmur yağar, yol ıssızdır. Böyle bir anda stepneyi kendiniz takabilmek büyük rahatlık verir. Ama yanlış sırayla yapılan değişim, aracın krikodan kayıp düşmesine yol açabilir. Bu yazı adımları güvenlik sırasıyla tek tek anlatır. Bir adım güvenli görünmüyorsa durup yardım çağırmak da doğru bir seçimdir.

Değişime başlamadan önce yer seçimi

Zemin düz ve sert olmalıdır; çimen ya da toprakta kriko ağırlıkla batar. Eğimli bir yolda araç kriko üzerindeyken kayabilir. Dörtlü flaşör yakılır ve reflektör aracın arkasına, görünür bir mesafeye konur. Otoyolda emniyet şeridinde lastik değiştirmek çok tehlikelidir. Orada herkes araçtan inip bariyerin arkasına geçer (otoyolda güvenli duruş). Ardından güvenli bir yerden yol yardımı çağrılır.

Aracı yerinde tutmak

  • El freni sonuna kadar çekilir ve göstergedeki uyarı ışığına bakılır.
  • Manuel araçta vites birinciye, otomatik araçta P konumuna alınır.
  • Değişecek tekerin çaprazındaki tekerin önüne ve arkasına takoz konur.
  • Takoz, yük sınıfı belli gerçek bir takoz olmalıdır; taş ya da tahta kayabilir.
  • Kriko kalkmadan önce araçta hiçbir yolcu ya da evcil hayvan kalmaz.

Bijonları yerdeyken gevşetmek

Araç havadayken bijona kuvvet verilirse teker bijonla birlikte döner. Bu yüzden bijonlar araç henüz yerdeyken, teker sabitken gevşetilir. Bu aşamada yalnız gevşetilir, hiçbiri tamamen sökülmez. Anahtar el kuvvetiyle dönmüyorsa üstüne çıkılmaz ve tekme atılmaz. Boruyla uzatma yapmak da bijonu kırabilir ya da aracı sarsabilir. Sıkışan bijonun nedenleri bijon kırılması yazısında anlatılır.

Kriko noktasını bulmak

Her aracın gövdesinde krikonun konacağı belirli noktalar vardır. Bu noktalar genelde kapı eşiğinin altında, güçlendirilmiş bir bölgededir. Yerleri araç kılavuzunda resimle gösterilir. Bazı araçlarda eşiğin üzerinde küçük bir işaret ya da çentik bulunur. Kriko başka yere konursa sac ezilir ve alttaki fren ya da yakıt hatları zarar görür. Teker yerden biraz kalkınca kaldırma işlemi durdurulur. Kriko yalnız kaldırmak içindir; aracı uzun süre taşıyan bir destek değildir. Bu yüzden krikodaki aracın altına el, kol ya da bacak sokulmaz.

Stepneyi takmak ve sıkmak

  1. Gevşetilen bijonlar sökülür ve patlak teker dikkatle çıkarılır.
  2. Stepne takılır, bijonlar elle ve çapraz sırayla yerine oturtulur.
  3. Kriko yavaşça indirilir ve teker yere tam basar.
  4. Bijonlar kılavuzdaki değerde, tork anahtarıyla ve çapraz sırayla sıkılır.
  5. Stepnenin hava basıncı ilk fırsatta kontrol edilir.

İnce stepnenin hız sınırı yanağında ya da araç kılavuzunda yazar (ince stepne kuralları). Stepne kalıcı bir çözüm değildir; asıl lastik kısa sürede onarılır ya da değişir. Bazı araçlarda stepne yerine bir lastik tamir kiti bulunur. Bu kit küçük delikte işe yarar ama yanaktaki yırtığı kapatamaz.

Değişimden sonraki ilk saatler

Yeni takılan tekerin bijonları, kısa bir sürüşten sonra yeniden tork anahtarıyla kontrol edilir. Patlak lastik bir lastik ustasına gösterilir ve onarılıp onarılamayacağı anlaşılır. Jant darbe aldıysa balans ve eğrilik de kontrol ettirilir. Stepne yerinden çıktıysa boşalan yuvaya patlak teker ya da yeni stepne konur.

Hangi lastikle hiç yola çıkılmaz?

Yanağında şişlik olan lastik her an patlayabilir ve bu lastikle araç sürülmez (lastik yanak şişliği). Jantı ezilmiş ya da lastiği janttan çıkmış araç da yola devam ettirilmez. Bu durumda ya stepne takılır ya da güvenli yerde çekici beklenir. Bu işin kapsamını ön takım kontrolü sayfasında bulabilirsiniz.

Teknik ayrıntı: araçta bulunması gerekenler
  • Fabrika krikosu ve bijon anahtarı; kriko, aracın kendi kriko noktasına uyar.
  • Jant kilidi varsa onun özel lokması; lokma kayıpsa değişim yapılamaz.
  • Tork anahtarı; sıkma değeri araç kılavuzunda yazar.
  • Eldiven, fener, reflektör ve görünür yelek.
  • Yük sınıfı belli bir teker takozu.

Sık sorulan sorular

Lastik değişiminde ilk adım ne?

Güvenli yer seçmektir. Düz, sert ve trafikten uzak bir zemin bulunur. Sonra el freni çekilir ve takoz konur.

Bijonlar neden araç yerdeyken gevşetilir?

Havadaki teker bijonla birlikte döner. Yerdeki teker sabit kalır ve bijon kolay gevşer.

Kriko nereye konur?

Kılavuzda gösterilen kriko noktasına. Başka bir yer sacı ezer ve kriko kayabilir.

Değişimden sonra ne yapılmalı?

Kısa bir sürüşten sonra bijonlar yeniden tork anahtarıyla kontrol edilir. Asıl lastik onarılır ya da değişir.

Değişimi yapamazsam ne olur?

Bir sorun yoktur. Yer güvenli değilse ya da bijon dönmüyorsa yol yardımı çağırmak doğru karardır.

Kriko noktaları, bijon sıkma değeri ve stepne kuralları araca göre değişir. Krikodaki aracın altına girilmez; şüphede yol yardımı çağrılır.

Stepneden sonra tekerleği kontrol edelim

Bijonlar tork anahtarıyla kontrol edilir; patlak lastik, jant ve stepne basıncı birlikte değerlendirilir.

Bakım fiyatı al → WhatsApp

İlgili yazılar

Bakım

Bijon Sıyırma ve Kırılması

Bakım

İnce Stepne Kuralları

Rehber

Yolda Kalınca Ne Yapmalı?

Şifreli Bijon Sökümü