Aracınız eskisinden daha gürültülü mü? Belirli hızlarda kabine dolan bir uğultu ya da vınlama mı var? İlk şüphe genelde lastiklere gider ve çoğu zaman haklıdır. Ama lastik gürültüsünün birden fazla nedeni vardır. Doğru teşhis, gereksiz lastik değişimini önler.
Lastik, alt takımın durumunu diş desenine yazar. Desen doğru okunursa sesin kaynağı çoğu zaman bulunur. Aşağıdaki tablo sık görülen desenleri ve olası nedenlerini özetler.
| Desen | Nasıl görünür? | Olası neden |
|---|---|---|
| Testere dişi | Diş blokları bir kenardan eğik aşınmış | Rotasyon eksikliği, rot ayarı kaçıklığı |
| Çukurlaşma | Diş yüzeyinde dalga dalga çukurlar | Yorgun amortisör, balans sorunu |
| Tek kenar aşınması | İç ya da dış omuz daha çok yenmiş | Kamber ya da toe açısı bozuk |
| İki omuz aşınması | İki kenar ortadan fazla aşınmış | Uzun süre düşük basınçla sürüş |
| Orta aşınma | Diş ortası kenarlardan çok yenmiş | Sürekli yüksek basınç |
Testere dişi aşınma: diş bloklarının bir kenarının diğerinden fazla aşınması. Elinizi lastik dişi üzerinde bir yöne gezdirin, sonra ters yöne gezdirin. Bir yönde pürüz hissediyorsanız bu aşınma başlamıştır. Bu blok yapısı yolla temas ederken uğultu üretir. Aynı zamanda lastik ömrünü de kısaltır.
Rotasyonun nasıl yapıldığı lastik rotasyonu yazısında anlatılır. Açı ölçümü için rot ayarı yazısına bakabilirsiniz. Amortisör tarafının işaretleri amortisör belirtileri yazısında var.
Benzer bir uğultu porya rulmanından da gelebilir. Porya rulmanı: tekerin göbekte rahat dönmesini sağlayan bilyalı parça. Rulman sesi viraja girince değişir. Bir yöne dönüşte artıp diğer yöne dönüşte azalıyorsa rulman şüphesi güçlenir. Lastik sesi ise daha çok zemin tipine göre değişir. Pürüzlü asfaltta artar, düzgün asfaltta azalır. Rulman konusunu porya rulmanı yazısı ayrıntılı anlatır.
Rulman sesi ilerlerse teker boşluk yapabilir. Ses hızla artıyor ve tekerde oynama hissediliyorsa araç sürülmez.
Önce ölçüm, sonra parça. Düzensiz aşınmış lastiği nedeni çözmeden değiştirirseniz yeni lastik de aynı yolu izler.
Her lastiğin kendine özgü bir sesi vardır. Kış ve arazi desenleri doğal olarak daha seslidir. Anormal olan, zamanla artan ya da tek taraftan gelen sestir. Yeni takılan lastikte ses varsa önce balans ve basınç kontrol edilir. Ankara’da ayar yaptırmadan önce ön takımı ölçtürmek için rot balans öncesi ön takım kontrolü sayfasına bakabilirsiniz.
Diş blokları düzensiz aşındıkça yolla temas bozulur. Bu da uğultu üretir. Kök neden çoğu zaman ayar ya da rotasyon eksikliğidir.
Hafif aşınma, ayar ve rotasyonla yavaşlatılabilir. İleri aşınmada ses kaybolmaz; değişim zamanı lastik ne zaman değişir yazısındaki ölçütlerle belirlenir.
Virajda değişen ses rulmanı, zeminle değişen ses lastiği düşündürür. Kesin ayrım lift ve çaprazlama testiyle yapılır.
Etkiler. Yanlış basınç düzensiz aşınma yapar ve sesi artırır. Aracınıza uygun değeri lastik basıncı kaç olmalı yazısında bulabilirsiniz.
Kaynak bilinmeden çıkılmamalıdır. Rulman ya da hasarlı lastik yolda risk oluşturur.
Diş deseni incelenir, rot ve balans ölçülür, rulman yol testiyle ayrılır; lastik kararı en son verilir.