Katalizör, egzoz hattındaki temizleyici parçadır ve içinde bal peteğine benzeyen ince bir gövde taşır. Bu gövde platin, paladyum ve rodyum gibi değerli metallerle kaplıdır. Fiyatın yüksek olmasının asıl sebebi bu metallerdir. Yani parayı mühendislikten çok kimya belirler. Bu yazıda rakam vermiyoruz, çünkü doğru tutar araç görülmeden çıkmaz. Bunun yerine faturayı neyin büyüttüğünü ve paranın boşa gitmemesi için neye bakıldığını anlatıyoruz.
Motor lambası yandı ve arıza tarayıcısında P0420 kodu çıktı diyelim. Bu kod "katalizör verimi düşük" demektir, ama tek başına değişim kararı değildir. Arka lambda sensörü (egzozdaki oksijeni ölçen parça) yaşlanmış olabilir. Katalizörden önceki küçük bir egzoz kaçağı da beyni yanıltır ve aynı kodu yazdırır. Lambdanın nasıl çalıştığı lambda sensörü yazısında anlatılır. V tipi motorlarda ikinci sıradaki katalizör için kod P0430 olarak düşer.
Sağlam teşhisin ikinci adımı, katalizörü bitiren nedeni bulmaktır. Neden çözülmeden takılan yeni parça da kısa sürede aynı sonu yaşar.
| Kalem | Fiyatı nasıl etkiler? |
|---|---|
| Parça sınıfı | Orijinal parça genellikle daha çok değerli metal taşır. Eşdeğer parça uygun olabilir ama onayı doğrulanmalıdır. Ucuz parçada metal çoğu zaman azdır. |
| Motor ve emisyon sınıfı | Yeni emisyon sınıfındaki araçlarda katalizör çoğu zaman daha büyük ve karmaşıktır. |
| Gövde yapısı | Bazı araçlarda katalizör manifoldla tek parçadır. Bazılarında partikül filtresiyle birleşiktir. |
| Bağlantılar | Paslı cıvata ve saplamalar söküm süresini uzatır. |
| Sensörler | Paslanıp yerine yapışmış lambda sökülürken zarar görebilir. |
| Yan parçalar | Conta, kelepçe ve askı lastikleri birlikte değişebilir. |
Düşük metalli petek ilk günlerde iyi görünebilir, ama bir süre sonra verimi düşer ve kod geri gelir. Bu durumda söküm ve takma işçiliği ikinci kez ödenir. Yani ucuz parça, faturayı sadece ileri bir tarihe atar. Eşdeğer parça seçilecekse şase numarası, motor kodu ve tip onayı birlikte kontrol edilir. Kutunun üstündeki "Euro uyumlu" yazısı tek başına yeterli bir güvence değildir.
En pahalı hata, aslında sağlam olan katalizörü değiştirmektir. Kod yaşlı bir lambda yüzünden düşüyorsa yeni katalizör sorunu çözmez. Egzozda kaçak varsa kod birkaç gün sonra yine döner. Bu yüzden karar vermeden önce ölçüm yapılır ve ön ile arka lambda sinyalleri yan yana izlenir. Kaçak, motor soğukken dinlenerek ve gözle aranır. Emisyon değeri gerekirse egzoz emisyon ölçümü ile ayrıca doğrulanır.
Telefonda doğru yönlendirme almak için şu bilgileri hazır tutmak işinizi kolaylaştırır:
Bu bilgilerle ön bir yol çizilir ve olası seçenekler anlatılır. Tutar ise araç görülüp ölçüldükten sonra konuşulur.
Bazı yerler "katalizörün içini boşaltalım, sorun kalmaz" diye teklif eder. Bu, egzozu temizleyen parçayı tamamen yok etmek demektir. Araç muayeneden geçmez, egzoz kokar ve çevreye zarar verir. Bu işi yapmıyoruz ve önermiyoruz. Katalizör hakkında genel bilgi için katalizör rehberi yazısına bakabilirsiniz. Ankara’da bu iş için servis sürecimiz sayfamızdan başlayabilirsiniz.
İçindeki petek değerli metallerle kaplıdır. Fiyatı büyük ölçüde bu metaller belirler.
Hemen değil. Önce arka lambda, egzoz kaçağı ve tekleme kontrol edilir.
Takılabilir. Ama araca uygunluğu ve tip onayı şase numarasıyla doğrulanmalıdır.
Kül ya da hafif kirlilikte bazen işe yarar. Erimiş ya da çatlamış petekte temizlik çözüm olmaz.
Kısa süre edilebilir. Ama tıkanan katalizör gücü düşürür ve motoru ısıtır; ertelemeyin.
Lambda verisi, egzoz kaçağı ve tekleme geçmişi kontrol edilir; değişim gerekiyorsa seçenekler araç görülerek konuşulur.