Lambda sensörü egzoz borusunda oturur ve gazın içindeki oksijeni ölçer. Motor beyni bu bilgiyle her an yakıt miktarını düzeltir. Sensör sağlıklıysa karışım dengede kalır, yaşlanan sensör ise geç cevap verir ya da kaymış bilgi gönderir. Bu durumda motor gereğinden fazla yakıt yakabilir ve arıza lambası hiç yanmayabilir.
Araçlarda genelde katalizörden önce ve sonra birer sensör bulunur.
| Sensör | Görevi | Arızada ne olur |
|---|---|---|
| Katalizör öncesi | Karışımı yönetir | Tüketim artar, rölanti dalgalanır |
| Katalizör sonrası | Katalizörün işini izler | Katalizör kodu düşebilir |
| V motorda ikinci sıra | Diğer silindir sırasını izler | Bank 2 kodları düşer |
Arka sensör kodu bazen P0420 ile karışır. P0420, katalizör veriminin eşiğin altında kaldığını söyler. Şüpheli yalnız katalizör değil, sensör çifti de olabilir. V motorlarda ikinci sıranın kodları bank 2 lambda kodları yazısında anlatılıyor.
Işık yanmıyor diye sensör sağlam sayılmaz, çünkü beyin belirli bir sınır aşılmadan kod kaydetmeyebilir. Bu yüzden tüketim artışı fark edildiğinde canlı veriye bakmak, kod beklemekten daha doğru bir yoldur.
Sensör ailesinin genel devre kodu P0130, birinci sıranın ön sensör devresini anlatır. Isıtıcı devresi için P0135 düşer. Sensör içinde küçük bir ısıtıcı bulunur ve onu hızla çalışma sıcaklığına getirir. Isıtıcı bozulursa sensör soğuk dönemde işe geç başlar. Karışım kodları da sık eşlik eder. P0171, birinci sırada sistemin fakir çalıştığını söyler. Bu kod sensörden değil, bir hava kaçağından da gelebilir.
Lambda sensörü bir haberci gibidir; bazen haberi doğru verir ama sorun başka bir parçadadır. Emme tarafındaki hava kaçağı karışımı fakirleştirir. Egzozdaki bir çatlak dışarıdan hava çeker ve sensöre yanlış oksijen okutur. Hava miktarını ölçen debimetre yanlış bilgi verirse karışım yine bozulur. Bu konu debimetre arızası yazısında anlatılıyor. Bu yüzden üçü birlikte kontrol edilmeden sensör değişmez.
Canlı veride önce sensörün sinyali izlenir. Sağlıklı sensör karışım değişince hızla tepki verir, yorgun sensör ise tembel ve yavaş salınır. Ardından beynin yaptığı yakıt düzeltme değerleri okunur. Bunlara fuel trim (beynin karışıma eklediği ya da çıkardığı pay) denir. Bu pay sürekli bir yöne kaymışsa karışımda gerçek bir sorun vardır. Isıtıcı devresi de şemadan alınan değerle ayrıca ölçülür.
Depo dolumları arasında gidilen yol kısaldıysa bunu not etmek değerlidir. Rölantide motorun hafifçe salındığını hissetmek de bir ipucudur. Egzozdan farklı bir koku geliyorsa bunu servise söylemek teşhisi hızlandırır. Bu notlar, canlı veriyle birlikte okunduğunda daha anlamlı hâle gelir.
Yeni sensör, araca uygun tip ve kalitede seçilir. Sökümde dişler sıkışmış olabilir, doğru anahtar ve yöntem gerekir. Dişlere uygun montaj macunu sürülür ama sensör ucuna bulaştırılmaz. Değişim sonrası beyin karışımı yeniden öğrenir ve tüketimin oturması birkaç depo sürebilir. Eski sensörü bozan bir neden varsa, örneğin motor yağ yakıyorsa, o da ayrıca çözülmelidir. Bu konuyu atölyede ele almak isterseniz Ankara arıza tespiti sayfasına bakın.
Genelde yürür ama fazla yakar ve emisyon artar. Arıza lambası yanıp sönerek uyarıyorsa yola devam edilmez ve araç çekiciyle taşınır.
Güvenilir bir çözüm değildir. Hassas eleman kimyasala dayanmaz.
Sürekli zengin karışım katalizörü aşırı ısıtabilir. Bu yüzden arıza ertelenmez.
Olabilir. Tembel sensör sınırı aşmadan tüketimi artırabilir, canlı veri bunu gösterir.
Sensör tipi, erişim zorluğu ve sıkışmış dişler belirler. Kesin bilgi için araç görülür ve sensör tipi şaseden okunur.
Sensör sinyali, ısıtıcı devresi ve yakıt düzeltme değerleri birlikte okunur; kaçaklar ayrıca kontrol edilir.