Araç muayenesinde birçok araç mekanik olarak sağlam olduğu hâlde egzoz ölçümünden kalır. Bunun nedeni, egzozdan çıkan ve gözle görülmeyen gazlardır. Ama emisyondan kalmak bir şans ya da talih işi değildir. Kalma nedenlerinin çoğu bellidir ve muayeneden önce bulunabilir. Bu yazıda ne ölçüldüğünü ve neden kalındığını sade bir dille anlatıyoruz.
| Yakıt | Ne ölçülür | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| Benzinli | Lambda değeri | Hava ile yakıtın oranı doğru mu |
| Benzinli | CO ve HC gazları | Yanma tam mı, katalizör çalışıyor mu |
| Dizel | Duman koyuluğu | Motor gaza basınca ne kadar is atıyor |
| LPG'li | Benzinli ölçümüne ek kontroller | Gaz sisteminin uygunluğu |
Sınır değerler aracın yakıtına, sınıfına ve güncel kurallara göre belirlenir. Bu yüzden bir aracın sonucu, gerçek ölçüm yapılmadan kesin olarak tahmin edilemez.
Lambda tarafı için lambda sensörü yazısına bakabilirsiniz. Ateşleme için ateşleme bobini ve buji sayfası yol gösterir.
Dizel araçta ölçümde asıl bakılan şey egzozdan çıkan dumandır. Kurumla dolmuş EGR, tıkalı hava filtresi ve yorgun enjektörler egzozdaki isi belirgin şekilde artırır. Partikül filtresi tıkalı ya da çatlamışsa da ölçüm sonucu bozulur. Filtrenin yapısı ve bakımı için DPF partikül filtresi yazısını okuyabilirsiniz. Partikül filtresi sökülmüş ya da iptal edilmiş araç ise bu ölçümden yasal olarak geçmemelidir. Egzozdan çıkan dumanın rengi de usta için önemli bir ipucudur; egzoz dumanı renkleri yazısı bunu anlatır.
Katalizör, ancak çalışma sıcaklığına ulaşınca gazları tam olarak dönüştürür. Bu yüzden soğuk motorla yapılan ölçüm, sağlam bir araçta bile kötü çıkabilir. Sırada uzun süre rölantide beklemek de egzozu yeniden soğutabilir. İstasyona gerçek bir sürüşle, ısınmış motorla gitmek bu yüzden iyi bir fikirdir. Dizelde ise sabit yüksek devir gibi ev yapımı reçeteler uygulanmamalıdır. Yalnız aracın kılavuzunda yazan kullanım izlenir.
Genel hazırlık listesi için muayene öncesi kontrol yazısına göz atabilirsiniz.
Sınırda bir sonuç çıktığında "bir daha deneyelim" kumarına girmemek gerekir. Kalınan bir ölçüm, motorun size bir şey anlatmaya çalıştığı anlamına gelir. CO yüksekse karışıma, HC yüksekse yanmanın kalitesine bakılır. Dizelde duman yoğunsa hava ve yakıt tarafı birlikte incelenir. Neden bulunup giderildikten sonra yeniden ölçüme gidilir. Temiz bir emisyon değeri, aslında sağlıklı çalışan bir motorun doğal sonucudur. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz Ankara egzoz tamiri sayfamıza bakın.
Benzinlide lambda, CO ve HC; dizelde duman koyuluğu ölçülür. Sınır, aracın sınıfına göre değişir.
Soğuk motor, yorgun lambda sensörü, katalizör ve ateşleme sorunları başta gelir. Dizelde is ve filtre sorunları öne çıkar.
Önce nedeni bulunmalıdır. Lamba yanıyorsa sonuç olumsuz çıkabilir. Lamba muayenede ayrıca kusur sayılabilir.
Enjektör, EGR, hava filtresi ve partikül filtresi kontrol edilir. Neden giderilince yeniden ölçülür.
Her zaman değil. Soğuk motor ya da küçük bir bakım eksiği de yetebilir.
Arıza kayıtları, anlık veri ve egzoz hattı kontrol edilir; kalma riski taşıyan nokta ölçümden önce bulunur.