DPF, dizel partikül filtresi anlamına gelen kısa bir addır. Bu filtre, egzozdaki gözle zor görülen ince is taneciklerini yakalar. Filtre dolunca araç egzoz sıcaklığını yükseltir ve biriken isi yakar. Bu kendi kendini temizleme işine rejenerasyon adı verilir. Şehir içinde kısa yollarla kullanılan dizellerde bu döngü çoğu zaman tamamlanamaz. Sonuç pek çok dizel sahibinin tanıdığı bir tablodur: tıkanan filtre.
| Birikinti | Nereden gelir? | Nasıl azalır? |
|---|---|---|
| Is | Tam yanmamış yakıt tanecikleri | Rejenerasyonla yakılır |
| Kül | Motor yağı ve katkıdan kalan yanmayan madde | Yalnız söküp temizlemeyle |
| Fiziksel hasar | Aşırı ısı, çatlak ya da erime | Değişim gerekir |
Bu ayrım, doğru çözümü seçmek için çok önemlidir. Is dolu bir filtre çoğu zaman sürüşle ya da servis rejenerasyonuyla açılabilir. Kül dolu bir filtre ise ne kadar ısıtılırsa ısıtılsın yakarak temizlenmez.
Filtrede iki farklı temizlik türü bulunur. Pasif temizlik, uzun ve akıcı yolda egzoz ısındıkça kendiliğinden olur. Aktif temizliği ise motor beyni filtre dolduğunda kendisi başlatır. Bu sırada rölanti yükselebilir, fan çalışabilir ve tüketim bir süre artabilir. Döngü yarıda kesilirse is yanmadan filtrenin içinde kalır. Sık kesilen döngüler, filtreyi adım adım doldurur. Ayrıntı için DPF rejenerasyonu yazısına bakabilirsiniz.
Filtre çoğu zaman kendi kendine bozulmaz, arkasında başka bir neden vardır. Örneğin fark basınç sensörü yanlış ölçüm yapıyor olabilir. Bu sensör, filtrenin girişi ile çıkışı arasındaki basınç farkını okur. Sensörün hortumu tıkanırsa filtre olduğundan dolu ya da boş görünür. Ayrıntı DPF fark basınç sensörü yazısında. EGR valfi, enjektör ya da termostat arızası da is miktarını artırabilir. Yanlış normda motor yağı ise filtrede kalıcı kül bırakır. Neden çözülmeden yapılan temizlik kısa sürede aynı noktaya döner.
Hangi yolun seçileceğine her zaman ölçüm karar verir.
Temizlik maliyetini etkileyen kalemler için DPF temizleme fiyatı yazısına göz atın.
Filtreyi söktürüp yazılımla kapattırmak yasal bir yol değildir. Böyle bir araç muayenede sorun çıkarabilir. Yazılım değişikliği motorun başka ayarlarını da bozabilir. Ayrıca aracın ikinci el değeri belirgin biçimde düşer. Konunun ayrıntısı EGR ve DPF iptali yazısında anlatılır.
Bazı Peugeot ve Citroën dizellerde filtreye yardım eden ayrı bir katkı sıvısı bulunur. Bu sıvı azalınca göstergede kendine ait bir uyarı yanar. Bu uyarı, filtre lambasıyla karıştırılmamalıdır. Ayrıntı için dizel katkı seviyesi düşük yazısına bakın. Doluluk ölçümü ve temizlik kararı için Ankara DPF temizliği sayfasına bakın.
Kılavuz ve gösterge izin veriyorsa üreticinin tarif ettiği sürüş yapılabilir. Güç kaybı, duman ya da yanık koku varsa durun.
Tıkanmanın nedeni de giderildiyse uzun süre dayanır. Neden duruyorsa tıkanma geri gelir.
Hayır. Katalizör gazları dönüştürür, DPF ise is taneciklerini tutar.
Düşük küllü ve üretici onaylı yağ. Yanlış yağ filtrede kalıcı kül bırakır.
En bilineni filtre verim kaydı olan P2002 kodudur. Basınç sensörü kayıtları da sık görülür.
Is ve kül yükü, fark basıncı ve egzoz sıcaklığı okunur. Önce tıkanmanın nedeni bulunur, sonra temizlik ya da değişim konuşulur.
Dizel kod haritası: Dizel arıza kodları rehberi.
Ankara DPF, EGR ve AdBlue arıza tespiti: DPF / EGR / AdBlue servisi.