DPF'si dolan ya da EGR'si kurumla tıkanan aracın sahibine bazen şu öneri gelir: "İptal ettir, kurtul." Biz bu işlemi yapmıyoruz. Bunun nedeni inat değil, teknik ve yasal gerçeklerdir. İptal, arızayı onarmaz; yalnız sistemi susturur. Ödenmeyen fatura ise muayene, satış ve motor sağlığı tarafında sonradan gelir.
DPF, dizel partikül filtresi, yani egzozdaki isi tutan bir süzgeçtir. Dolunca motor isi yakarak filtreyi temizler; buna rejenerasyon denir. Ayrıntısı DPF rejenerasyonu yazısında yer alır. EGR ise egzoz gazının bir kısmını emişe geri gönderen valftir. Bu sayede yanma sıcaklığı düşer ve zararlı azot oksit azalır. Valfin yapısını EGR valfi yazısında anlattık. İki sistem de motorun yazılımıyla birlikte çalışır.
Emisyon sistemini devreden çıkarmak, aracın onaylı yapısını değiştirir. Bu durum muayenede sorun, idari ceza ya da trafikten men riski doğurabilir. Muayenede emisyon ölçümü ve görsel kontrol yapılır. Emisyon ölçümünün nasıl yapıldığını egzoz emisyon ölçümü yazısında anlattık. Motor lambası yanarken muayeneye gitmenin sonuçlarını arıza kodu varken muayene yazısında ele aldık. Hukuki sonuçlar güncel kurala göre değişir ve resmi kaynaktan doğrulanmalıdır.
| İddia | Gerçekte ne olur? |
|---|---|
| DPF iptali aracı açar | Egzoz direnci düşer, ama yazılım müdahalesi motorun ayarını da değiştirir |
| EGR iptali motoru temiz tutar | Yanma sıcaklığı yükselir, bazı motorlarda ısı yükü artar |
| İptal yakıt tasarrufu sağlar | Rejenerasyon gider, ama bozulan ayar bu kazancı silebilir |
| İptalli araç sorun çıkarmaz | Susturulan kodlar gerçek arızaları da gizler |
Kısa vadeli rahatlama hissi, uzun vadeli bir hesabı gizleyebilir. Yalnız DPF iptal edilirse, EGR'den gelen kurum emişte birikmeyi sürdürebilir.
İptalli araçta beyin, emisyon sistemini izleyen kodları artık kaydetmez. Bu yüzden gerçekten başlayan bir arıza, belirti büyüyene kadar fark edilmeyebilir. Küçük bir sensör sorunu böylece büyük bir onarıma dönüşebilir. Yeni nesil araçlarda birçok sensör birbirinin verisini denetler. Yarım yapılan bir müdahale, bu yüzden yeni kodlar ve yeni şikâyetler de doğurabilir.
Bilinçli alıcılar ve ekspertiz firmaları yazılım müdahalesini arar. Alıcı tarafındaki kontrol sırası ikinci el araçta chip tuning nasıl anlaşılır yazısında anlatılır. İptal izi bulunan araç, pazarlıkta değer kaybeder. Bazı alıcılar böyle bir aracı hiç almak istemez. Yazılım ve emisyon müdahalesi, üretici garantisini ve sigorta değerlendirmesini de etkileyebilir. Sonuç sözleşmeye, mevzuata ve müdahalenin arızayla ilişkisine göre dosya bazında belirlenir.
DPF kendi kendine dolmaz; onu dolduran bir neden vardır. Sık kısa yol, arızalı bir sensör, tekleyen enjektör ya da yorgun EGR bunlardan bazılarıdır. Önce bu neden bulunur, sonra filtreye uygun işlem seçilir. İs fazlaysa kontrollü rejenerasyon denenir. Kül birikmişse söküp temizlik gündeme gelir. Değişim ise ancak en son seçenektir. Filtrenin içinde neler olup bittiğini DPF partikül filtresi yazısında anlattık. EGR tarafında temizlik ve kullanım alışkanlığının düzeltilmesi birçok dosyayı çözer.
Araç kendini korumaya aldıysa ayrıntısı limp mode nedir yazısındadır. Sık sık güç kesiliyorsa kök neden aranmadan iptal düşünülmez. İptal yerine çalışan sistem için Ankara DPF temizliği ve EGR temizliği sayfalarına bakın.
Emisyon ölçümü ve görsel kontrol iptali ortaya çıkarabilir. Muayenede sorun ve ceza riski doğabilir.
Korumaz. Yanma sıcaklığı yükselir ve bazı motorlarda ısı yükü artar.
Önce dolduran neden bulunur. Sonra rejenerasyon, temizlik ya da değişim seçilir.
Önce yazılım ve parça durumu tespit edilir. Sistemin aslına döndürülme seçenekleri sonra konuşulur.
Sağlamayabilir. Bozulan yazılım ayarı kazancı siler ve başka riskler ekler.
DPF doluluğu ve EGR çalışması ölçülür; tıkanmanın kök nedeni bulunur ve onarım seçenekleri anlatılır.