Sabit hızda araç sakin gidiyor, ama sollama için gaza yüklenince kabine bir titreşim yayılıyor. Gazı kestiğiniz anda da titreşim kayboluyor. Bu desen bize önemli bir ipucu verir: sorun motorun verdiği yükle ilgilidir. Ancak desen tek başına hangi parçanın bozuk olduğunu göstermez. Birkaç olası aday vardır ve her biri farklı bir izle ayırt edilir.
Gaza bastığınızda motor tekerleklere daha fazla güç gönderir. Bu güç aks, takoz ve şanzıman yolundan geçerek tekerleğe ulaşır. Bu yol üzerinde gevşek ya da aşınmış bir halka varsa, yük altında sallanmaya başlar. Gaz kesilince yük kalkar ve titreşim de azalır. Bir de yanma tarafı vardır: zayıf bir ateşleme parçası yüksek yükte tekleyebilir. O durumda titreşime belirgin bir güç kaybı da eşlik eder.
| Aday | Tipik iz | İlk kontrol |
|---|---|---|
| İç aks eklemi | Hızlanırken gövdede titreşim, viraj fark etmez | Lift üstünde eklem boşluğu |
| Dış aks kafası | Dönüşte tık tık ses | Tam kırık direksiyonla deneme |
| Motor takozu | Kalkışta vuruntu, gazda motor sallanır | Gaz aç kes ile takoz hareketi |
| Tekleme | Titreşim ile güç kaybı birlikte | Tekleme sayaçları ve hata kaydı |
| Şaft rulmanı | Arkadan itişli ya da dört çekerde uğultu | Askı rulmanı boşluğu |
| Balans ya da jant | Gazdan bağımsız, hıza bağlı | Balans ve jant salgısı |
Bu iki parça aynı aksın iki ucunda durur ama farklı belirtiler verir. Dış kafa virajı sever: dönüşte, özellikle tam kırık direksiyonda tıkırdar. İç eklem ise yükü sever: düz yolda hızlanırken gövdeyi titretir. Bu farkı bilmek, doğru parçaya ilk seferde ulaşmayı sağlar. Aks körüğü yırtılmışsa içindeki gres dışarı atılır ve eklem kuru çalışır. Bu yüzden lift kontrolünde körüklerin durumu da mutlaka incelenir. Yırtık körük erken fark edilirse eklem kurtarılabilir. Ayrıntılar aks arızası yazısında anlatılır.
Motor ve şanzıman gövdeye kauçuk takozlarla bağlanır. Takoz yorulup çökünce, gaza basıldığında motor olması gerekenden fazla oynar. Bu oynama gövdeye ve direksiyona titreşim olarak geçer. Kalkış anında ya da vites değişiminde bir vuruntu da hissedilebilir. Hidrolik takozlarda içteki sıvı sızarsa takoz dışarıdan sağlam görünse de görevini yapamaz. Takozun diğer belirtileri motor takozu belirtileri sayfasında toplanır.
Tekleme, bir silindirin düzgün yanmaması demektir. Bazı yorgun bobin ve bujiler hafif yükte sorunsuz çalışır. Ağır yükte ise kıvılcım zayıflar ve silindir atlamaya başlar. Sonuç, sarsıntı ile güç kaybının birlikte gelmesidir. Motor lambası yanıp sönüyorsa araç sürülmez, çünkü katalizör hızla zarar görebilir. Bu durumda çekici çağrılır. Yanma tarafı için hızlanırken sarsılma yazısına bakabilirsiniz.
Arkadan itişli ve dört çeker araçlarda motor gücünü arkaya taşıyan bir kardan şaftı bulunur. Şaftın ortasında onu gövdeye tutan bir askı rulmanı vardır. Bu rulman yıprandığında gaza basınca uğultulu bir titreşim gelir. Kontrol yöntemi şaft askı rulmanı sayfasında anlatılır. Titreşim gazla değil de yalnız hızla değişiyorsa, önce balans ve jant kontrol edilir. Belirtiyi Ankara’da ölçümle ayırtmak isterseniz motor ve mekanik onarım sayfasında kontrol sırası anlatılır.
Sorun motor yüküyle ilgilidir. Aks, takoz ya da yanma tarafı olabilir.
Değişmez, önce yol testi ve lift kontrolü yapılır. Parça bu ölçümlerden sonra seçilir.
Araç sürülmez, çünkü yanıp sönen lamba ciddi teklemeyi gösterir. Çekici çağrılır.
Genelde değişmez, hıza bağlı kalır. Ayrıntı direksiyon titremesi ve balans yazısında.
Motor takozu öne çıkar. Yine de gaz aç kes testiyle doğrulanır.
Aynı hızda gaz açıp kesilir, tekleme sayaçları okunur, lift üstünde aks ve takozlar kontrol edilir.