Önden çekişli araçlarda motorun gücü tekerleklere iki aks ile gider. Tekerlek hem yaylanır hem de direksiyonla döner; bu yüzden aksın iki ucunda bükülebilen mafsallar vardır. Mafsalın içi gres doludur ve bu gresi lastik bir körük korur. Hikâye neredeyse hep aynı sırayla ilerler: körük yırtılır, gres kaçar, su ve toz girer, mafsal aşınır, ses başlar.
| Ses | Ne zaman? | Olası yer |
|---|---|---|
| Ritmik tık tık tık | Direksiyon kırıkken, özellikle otoparkta tam dönüşte | Dış aks kafası |
| Tek "klonk" | Kalkışta ya da gaz kesince | İç mafsal boşluğu ya da motor takozu |
| Gaza basınca artan titreşim | Belli hızda, gaz kesince azalır | İç mafsal aşınması |
| Jant içinde savrulmuş gres | Gözle görülür | Körük yırtılmış |
Titreşim balanstan farklıdır: balans titremesi hızla ilgilidir, aks titremesi gazla ilgilidir (direksiyon titremesi ve balans). Direksiyon çevrilirken gelen diğer sesler için direksiyon çevirince ses yazısına bakabilirsiniz. Virajdaki ses için virajda aks sesi yazısına bakabilirsiniz.
Hızla artan uğultu ya da vınlama aks değil, çoğu zaman porya rulmanıdır. Rulman sesi virajda yük binen tarafa göre karakter değiştirir; aks sesi direksiyon açısı ve gaz pozisyonuyla ilgilidir. İkisi lift üzerinde kolay ayrılır (porya rulmanı).
Körük lastiktir; ısı, yaş ve çukur darbeleriyle çatlar. Yırtık erken fark edilirse yalnız körük ve gres değişir; mafsal kurtulur. Gecikilirse mafsalın bilyeleri yuvalarını oyar; aks kafası, bazen komple aks değişimi gerekir. Aradaki fark büyüktür. Bu yüzden her bakımda körük kontrolü yapılmalıdır. Maliyet için aks değişim fiyatı yazısına bakabilirsiniz.
Hafif tıkırtıyla kısa süre gidilebilir; ama ses her geçen gün mafsalı biraz daha bitirir. Belirgin klonk ya da titreşim varsa bekletmeyin. Mafsal tamamen dağılırsa aks kopar; araç hareket edemez, bazen direksiyon kontrolü etkilenir.
Aks sökümünde porya somunu belli torkla sıkılır; gevşek somun rulmanı bitirir. Aracınız için randevu öncesi Ankara motor mekanik sayfasına göz atın.
Direksiyon kırıkken gelen ritmik tık tık sesi dış mafsalı, kalkışta tek klonk iç mafsalı işaret eder. Jant içinde gres görülmesi körük yırtığının kanıtıdır.
Evet. Gres kaçar, su ve toz girer. Erken değişen körük mafsalı kurtarır; geç kalınırsa aks kafası gerekir.
Aks sesi direksiyon açısı ve gazla değişir. Rulman sesi hızla artan uğultudur ve virajda yük binen tarafa göre değişir.
Hafif sesle kısa süre evet. Belirgin klonk ve titreşimde bekletmeyin; dağılan mafsal aksı koparır.
Yalnız bozuk olan değişir. Diğer aksın körüğü ve mafsalı aynı anda kontrol edilir.
Çoğu araçta evet; aks sökülür, mafsal temizlenir, yeni gres ve körük takılır. Bazı tiplerde ayrılabilir körük de kullanılır.
Lift üzerinde körük, mafsal boşluğu ve rulman birlikte kontrol edilir; erken yakalanan körük büyük masrafı önler.