Direksiyonu çevirirken gelen ses, aracın en çok konuşan şikâyetlerinden biridir. Sesin türü olası kaynakları daraltır ama tek başına kesin teşhis koydurmaz. Önemli olan iki bilgidir: ses nasıl duyuluyor ve hangi anda geliyor? Bu iki bilgi, ustanın kontrole nereden başlayacağını belirler.
Servise gelmeden önce sesi kendi kelimelerinizle not edin. Tık tık mı, gıcırtı mı, uğultu mu, yoksa tek bir güm mü? Ses yerinde çevirince mi, virajda mı, yoksa direksiyonu sonuna kadar kırınca mı çıkıyor? Soğukta mı, sıcakta mı daha belirgin? Telefonla kısa bir ses kaydı almak da ustaya yardımcı olur. Sesin sağdan mı soldan mı geldiğini belirtmek de işe yarar. Yalnız bir yöne çevirince gelen ses, o taraftaki parçaları öne çıkarır. Yol yüzeyi de önemlidir: düz asfaltta mı, bozuk yolda mı daha çok duyuluyor? Bu küçük notlar, lift üstündeki aramayı kısaltır.
| Ses ve an | Olası kaynak | Nasıl ayrılır? |
|---|---|---|
| Virajda ritmik tık tık | Dış aks kafası | Körük ve aks yol testinde denenir |
| Yerinde çevirince gıcırtı | Hidrolik pompa, kayış ya da kolon burcu | Yağ seviyesi ve kayış bakılır |
| Sonuna kadar kırınca homurtu | Hidrolik sistemde dayama basıncı | Sesin şiddeti değerlendirilir |
| Çevirince tek güm | Amortisör üst tablası ya da ön takım | Lift üstünde boşluk aranır |
| Virajda değişen uğultu | Teker rulmanı | Yük değişimiyle ses izlenir |
| Kolon içinden sürtme | Direksiyon içi döner kablo | Airbag devresidir, kendiniz sökmeyin |
Tablo bir başlangıç listesidir. Aynı ses birden çok parçadan gelebilir.
Virajda gelen düzenli tık sesi çoğu zaman dış aks kafasını düşündürür. Körüğü yırtılan aks kafasına toz ve su girer, zamanla ses başlar. Ayrıntılar virajda aks sesi yazısında anlatılır. Virajda artıp azalan uğultu ise teker rulmanına işaret edebilir. Bu ses direksiyondan değil, tekerin yükünden gelir. Rulman konusu için poyra rulmanı yazısına bakabilirsiniz.
Hidrolik direksiyonlu araçta yerinde gıcırtı, pompa ya da kayışı akla getirir. Hidrolik yağın seviyesi düşükse pompa inleyerek çalışır. Bu sistem direksiyon hidroliği yazısında anlatılır. Tam elektrikli direksiyonda hidrolik pompa yoktur. Bu araçlarda ses daha çok kolon burcu ya da direksiyon kutusu çevresinden gelir.
Çevirince gelen tek bir güm sesi, amortisör üst tablasından gelebilir. Üst tablanın içindeki yatak bozulunca yay dönerken takılır. Bu konu amortisör üst tablası yazısında anlatılır. Rotil, rot başı ve salıncak burcu da benzer sesler verebilir. Bu yüzden lift üstünde her bağlantı levyeyle tek tek denenir.
Direksiyon ve ön takım sesleri konfor sorunu değil, güvenlik sorunudur. Aşınan bir rotil ya da aks, bir gün sesten fazlasını üretebilir. Ayrıca bozuk bir parça zamanla komşu parçaları da yorar. Erken fark edilen arıza çoğu zaman daha küçük bir işle çözülür. Maliyeti etkileyen kalemler için ön takım fiyatı yazısına bakabilirsiniz.
Sesle birlikte direksiyon aniden ağırlaşırsa ya da belirgin boşluk varsa araç sürülmez. Bu durumda çekici çağrılır. Boşluğun nasıl ölçüldüğü direksiyonda boşluk yazısında anlatılır. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz motor ve mekanik onarım sayfamıza bakın.
Virajda gelen ritmik tık, dış aks kafasını düşündürür. Kesin karar yol testi ve lift kontrolüyle verilir.
Her zaman değil. Hidrolikli araçta yağ seviyesi ve kayış ilk bakılan yerlerdir.
Hidrolik sistemde hafif bir homurtu olağandır. Ses çok yüksekse pompa kontrol ettirilir.
Hafif ve yeni başlayan seste kısa sürede servise gelinir. Ağırlaşma ya da boşluk varsa araç sürülmez.
Evet, eder. Ama asıl kanıt yol testi ve lift üstündeki boşluk kontrolüdür.
Kısa yol testi, lift üstünde boşluk kontrolü ve hidrolik ya da elektrik destek sisteminin incelenmesi.