Araç park halinde dururken direksiyon simidini iki parmağınızla sağa ve sola çok az oynattığınızda tam dizlerinizin hizasından, yani kabin içinden net bir tık-tık vuruntusu geliyorsa sorun çoğu zaman aşağıdaki pahalı direksiyon kutusunda değildir. Kolon tipi elektrikli direksiyonlarda (C-EPS, elektrik destek motorunun kabin içindeki direksiyon miline bağlandığı sistemlerde) motor ile dişli arasına konulan esnek yıldız kaplin zamanla ufalanır.
Avuç içine sığacak kadar küçük olan bu esnek yastık eridiğinde elektrik motorunun metal tırnakları her yön değişiminde karşı yuvaya boşluklu çarpar. Parke taşlı sokaklarda direksiyon simidinde sürekli bir tıkırtı hissedilir. Direksiyon çevirirken duyulan diğer ses türleriyle farkını direksiyon çevirince gelen ses yazımızda da karşılaştırabilirsiniz.
EPS kaplin değişimi kaba kuvvet kabul etmeyen, hava yastığı sargısı ve direksiyon açı sensörü hassasiyeti gerektiren ince bir işçiliktir.
Önce liftte rot başları, rot kolları, Z-rotlar ve alt kutu burcu kontrol edilerek yürüyen aksamda boşluk olmadığı doğrulanır. Ardından akü emniyeti alınır ve direksiyon simidi düz konumda sabitlenir; böylece direksiyon sargısı (airbag zembereği) kopma riskinden korunur.
Kolon üzerindeki EPS elektrik motoru ayrılır. Eski kaplinden kalan ezilmiş kauçuk kırıntıları sonsuz dişli yuvasından vakum ve fırçayla tamamen arındırılır; yıpranmaya dayanıklı yeni esnek yıldız kaplin yerine oturtulur.
Kolon toplandıktan sonra arıza tespit cihazı bağlanarak direksiyonun tam merkez açısı ESP ve EPS beynine yeniden tanıtılır. Tanıtım yapılmazsa araç düz giderken açı sapması oluşur ve denge kontrol lambası yanabilir.
Atölyemize direksiyon kutusu bozuk denilerek gelen birçok Hyundai, Kia ve kompakt sınıf araçta alt kutunun sapasağlam olduğunu, sesin yalnızca kabin içindeki EPS kaplininden veya kuru ara mil kızaklarından geldiğini görüyoruz. Alt beşiği indirip kutuyu revizyona göndermek hem gereksiz masraf çıkarır hem de kabin içindeki tıkırtıyı bitirmez.
Kore grubu araçlarda motor ve elektronik tarafındaki diğer özel üretici uyarıları için Hyundai P1326 kodu incelemesi yazımız da faydalı bir referanstır. Direksiyon tarafında da aynı kural geçerlidir: sesin doğduğu katman dinlenmeden parça sökülmez.
Sürücü koltuğunda duyulan sesin türü, hangi parçanın yorulduğunu net biçimde ayırır.
| Ses Türü | Ne Zaman Duyulur? | Muhtemel Kaynak |
|---|---|---|
| Kuru tık-tık ve milimetrik boşluk | Dururken sağ-sol yapınca ve parke taşlı yolda kabin içinden | EPS motoru yıldız kaplini veya kolon ara mil mafsalı |
| Yay gıcırtısı / tok tak-tak atlama | Tam tur manevra yaparken tekerlek kulesi üstünden | Amortisör üst kule rulmanı sıkışması |
| Dışarıdan gelen tok lokurtu | Bozuk yolda sağ ön teker çukura girdiğinde | Direksiyon kutusu sağ tıkırtı burcu veya rot kolu |
| Sürtünme veya şerit hışırtısı | Direksiyon simidinin hemen arkasından çevirirken | Direksiyon sargısı (zemberek) veya kaplama plastiği |
Hayır. Yıldız kaplin yalnız elektrik destek motorunun metal tırnakları arasındaki darbe yastığıdır; tamamen erise bile mekanik tırnaklar birbirini çevirmeye devam eder ancak boşluklu çarpışma sesi ve titreşim giderek artar.
Rot kollarına ve alt düzeneğe dokunulmadığı için tekerlek açıları bozulmaz; yalnızca direksiyon simidinin düz duruşu ve elektronik açı sensörü kalibrasyonu kontrol edilir.
Teknisyen pedal altındaki kardan mafsalını eliyle tutarken yardımcı kişi direksiyonu hafifçe oynatır; boşluk mafsalın üst kısmından geliyorsa kaplin, mafsal çatalının içinden geliyorsa ara mil sorunludur.
Kolon sökülüp takılırken direksiyon açı sensörünün sıfır noktası birkaç derece kayarsa ESP beyni direksiyon açısıyla tekerlek dönüşünü uyumsuz görür; cihazla yapılan kısa sıfırlama işlemiyle lamba söner.
Direksiyon kolonu, alt kutu boşluk kontrolü ve yürüyen aksam teşhisi için fren ve süspansiyon servisi sayfamıza göz atabilirsiniz.