
Trafik ışığında beklerken direksiyon, koltuk ya da dikiz aynası titremeye başlar. Gaza basınca titreme geçer gibi olur. Bu şikâyetin iki ana kaynağı vardır. Birincisi, motorun kendisi düzgün çalışmıyordur. İkincisi, normal motor titreşimi gövdeye olması gerekenden fazla geçiyordur. Bu yazıda bu ikisini birbirinden ayırmayı anlatıyoruz.
Rölanti, motorun gaza basılmadan çalıştığı en düşük devirdir. Bu devirde motor çok hassastır ve küçük bir aksaklık hemen hissedilir. Yüksek devirde gizlenen bir sorun, rölantide kolayca ortaya çıkar. Bu yüzden titremenin hangi koşulda geldiğini not etmek, teşhisin ilk adımıdır.
| Ne zaman? | Ne düşündürür? | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| Soğuk çalıştırmada, ısınınca azalıyor | Ateşleme ya da yakıt karışımı | Buji, bobin ve hava kaçağı |
| Motor sıcakken de sürekli | Bir silindir eksik çalışıyor | Ateşleme kayıtları |
| Viteste artıyor, boşta azalıyor | Takoz yorgunluğu | Motor ve şanzıman takozları |
| Klima açılınca artıyor | Ek yük ve devir ayarı | Rölanti ayarı, takoz, kompresör |
| Devir inip çıkıyor | Hava ya da devir kontrolü | Gaz kelebeği ve vakum hortumları |
Tablodaki eşleşmeler kesin hüküm değil, ilk tahmindir. Asıl karar ölçümle verilir ve ölçüm de aynı belirtiyi yeniden üretmeye çalışarak yapılır.
Silindirlerden biri tam yanmazsa motor dengesini kaybeder, buna tekleme denir. Sık nedenlerden biri buji ya da bobin arızasıdır. Bu konuyu ateşleme bobini ve buji yazısında anlattık. Emme tarafındaki bir hava kaçağı da karışımı bozabilir. Kirli enjektör ve düşük kompresyon da diğer adaylar arasındadır.
Motor beyni teklemeleri sayar ve kayıt tutar. Rastgele ve birden çok silindirde görülen tekleme P0300 koduyla kaydedilir. Tek bir silindirde ise o silindire ait kod çıkar.
Motor gövdeye takozlarla bağlıdır. Takoz, titreşimi emen lastik bir yastıktır. Takoz yorulunca motor sağlıklı olsa bile titreşim kabine geçer. Belirgin ipucu şudur: viteste beklerken titreme artar, boşa alınca azalır. Takozun diğer belirtilerini motor takozu belirtileri yazısında topladık.
Klima kompresörü çalışınca motora ek bir yük biner. Motor beyni bu yükü dengelemek için devri biraz yükseltir. Bu ayar aksarsa titreme belirginleşir. Yorgun bir takoz da bu ek yükü kabine taşıyabilir. Konuyu klima açınca rölanti düşmesi yazısında ayrıca ele aldık.
Devir ibresi bir yükselip bir düşüyorsa sorun hava girişinde ya da devir kontrolünde olabilir. Kirli gaz kelebeği ve çatlak vakum hortumu adaylar arasındadır. Bu durum ayrı bir şikâyettir ve rölanti dalgalanması yazısında anlatılır.
Motor lambası yanıp sönüyorsa araç sürülmez, çünkü bu ciddi bir tekleme işaretidir. Yanmamış yakıt egzozdaki katalizöre zarar verebilir. Yakıt kokusu alıyorsanız da aracı hemen durdurun. Yakıt hattına kendiniz dokunmayın, yangın riski vardır. Kokunun olası nedenleri için araçta yakıt kokusu yazısına bakın. Bu durumlarda çekici çağırmak en güvenli yoldur. Bu konuyu atölyede ele almak isterseniz Ankara motor onarımı sayfasına bakın.
Hafif bir his normal olabilir. Ama aniden artan ve rahatsız eden titreme kontrol ister.
Bu durum ateşleme ya da yakıt karışımı tarafını düşündürür. Kayıtlar okunarak ayrım yapılır.
Viteste artıp boşta azalıyorsa takoz akla gelir. Tekleme kaydı varsa motor tarafı öne çıkar.
Çözmez, buji sağlamsa değişim fayda vermez. Önce ölçüm yapılır.
Aracı güvenli bir yere çekip durdurun. Sürmeyin ve çekici çağırın.
Takoz ya da devir ayarı kaynaklı olabilir. Acil değildir, ama yakın zamanda kontrol ettirin.
Ateşleme kayıtlarını okuyup takozları liftte kontrol edelim, bulguları size gösterelim.