Ateşleme bobini (bujiye kıvılcım gücü veren parça), motor tekleyince ilk akla gelen parçadır. Fiyat sorusu da hemen arkasından gelir. Ama bobin işinin maliyeti tek parçanın etiketinden ibaret değildir. Kaç bobin değişecek, hangi kalite seçilecek ve bujiler ne durumda, hepsi hesabı değiştirir. Bu yazıda rakam vermiyor, maliyeti neyin şekillendirdiğini anlatıyoruz.
| Kalem | Neyi değiştirir? |
|---|---|
| Parça sınıfı | Orijinal, eşdeğer ya da yan sanayi seçimi |
| Adet | Silindir sayısı ve değişecek bobin sayısı |
| Ulaşım | Bobin üstte mi, başka bir parçanın altında mı? |
| Buji | Bujiler yaşlıysa aynı işte değişmesi gerekir |
| Teşhis | Arızalı silindirin ölçümle bulunması |
Birçok motorda bobinler üsttedir ve kolay sökülür. Bazı V motorlarda arka sıra, emme manifoldu (havayı silindirlere dağıtan boru) altında kalır ve orada işçilik belirgin uzar. Bazı motorlarda bobine ulaşmak için üstteki kapak ya da hava kutusu da sökülür.
Orijinal parça, araç markasının kutusunda gelir. Eşdeğer parça, markaya üretim yapan firmalardan gelir. Yan sanayi ise en geniş ve en değişken sınıftır. Ucuz bobin sıcakta tekleme yapabilir ve kısa sürede yeniden bozulabilir. İki kez bobin almak, bir kez doğrusunu almaktan pahalıdır. Seçimden önce parça numarası şaseden doğrulanır. Aynı motor hacminde bile farklı soketli ve farklı boyda bobin bulunabilir.
Bu karar aracın yaşına ve geçmişine göre verilir.
Takım kararı bir satış cümlesi olmamalı; kalan bobinlerin durumu da ölçülerek konuşulur.
Aşınmış buji, kıvılcım için daha yüksek gerilim ister. Bu yük bobini yorar ve ömrünü kısaltır. Yeni bobin eski bujiyle çalışırsa aynı arıza geri gelebilir. Bu yüzden bobin işinde bujilerin yaşı mutlaka sorulur. Buji takvimi için buji ne zaman değişir yazısına bakabilirsiniz. İki parçanın ilişkisi ateşleme bobini ve buji yazısında anlatılır.
Tekleme her zaman bobin demek değildir. Kopuk kablo, yağlı buji yuvası ya da enjektör de aynı titremeyi yapar. Bobin değişir, tekleme sürer ve para boşa gider. İlk adımda arıza kodu okunur ve kodun hangi silindiri gösterdiğine bakılır. P0300 rastgele teklemeyi, P0301 ve devamı tek bir silindiri gösterir. Bobin devresi kodları ayrı bir ailedir; örnek için P0351 yazısına bakın. Sonra fiş, şase ve besleme ölçülür. Ardından takas testi yapılır: şüpheli bobin başka silindire takılır ve tekleme onu izliyor mu bakılır. Yeni parçaya ancak bundan sonra karar verilir.
Tekleyen silindirde yanmayan yakıt egzoza gider ve katalizörü aşırı ısıtır. Uzun süre böyle giden araçta katalizör zarar görebilir. Bu, bobinden çok daha büyük bir masraftır. Ayrıntı için katalizör rehberi yazısına bakabilirsiniz. Motor lambası yanıp sönüyorsa araç sürülmez, çekiciyle servise getirilir.
Bobin ömrünü yalnız parça kalitesi belirlemez; motorun bakım geçmişi de çok şey anlatır. Buji değişimi geciken motorlarda bobinler her çalışmada daha fazla zorlanır. Supap kapağı contası sızdıran motorda yağ, buji yuvasına dolar ve bobin lastiğini yumuşatır. Motor yıkamada bobin bölgesine basınçlı su tutmak, çatlak gövdeye nem sokar. Bobin sökülürken kablodan çekmek de soketi ve kilit dilini kırabilir. Bu yüzden yeni bobin takılırken buji yuvası, conta ve soket birlikte incelenir. Kök neden giderilmezse yeni bobin de aynı yoldan kısa sürede bozulur.
Belirtinin ne zaman başladığını ve hangi durumda arttığını not etmek de teşhisi kısaltır. Bu bilgilerle tek ve takım seçenekleri önden konuşulabilir. Kesin tutar ise araç görülüp ölçüm yapıldıktan sonra çıkar. Aracınızı bize getirmek isterseniz önce Konsey servis süreci sayfasına göz atın.
Parça sınıfı, silindir sayısı ve bobine ulaşma zorluğu farklıdır. Bazı işlerde bujiler de aynı anda değişir.
Genç araçta ve ölçümle doğrulanmışsa genelde yeterlidir. Yaşlı araçta ikinci arızada takım değişimi düşünülür.
Kısa ömür ve sıcakta tekleme riski taşır. İki kez almak, bir kez doğru almaktan pahalıya gelir.
Çatlak bobin gövdesi ya da yaşlı kablo nemde kıvılcım kaçırır. Ayrıntı yağmurda motor teklemesi yazısında.
Bujiler yaşlıysa evet. Aşınmış buji yeni bobini de yorar.
Motor lambası yanıp sönüyorsa hayır; araç çekiciyle gelir. Sabit lambada da uzun yola çıkılmaz.
Arızalı silindir ölçümle belirlenir; tek bobin mi, takım mı, buji de mi, birlikte konuşulur.