Akü fiyatı sorulduğunda tek bir cevap yoktur. Aynı ölçüdeki iki akü bile farklı işler görür. Fiyatı aracın ihtiyacı belirler, raftaki etiket değil. Bu yazıda maliyeti oluşturan kalemleri tek tek açıyoruz, amaç ucuzu değil, doğru olanı bulmak.
Akü etiketinde iki önemli değer yazar. Ah (amper-saat): akünün depoladığı enerji miktarıdır. CCA (soğuk marş akımı): soğuk sabahta motoru döndürme gücüdür. Aynı Ah değerinde daha yüksek CCA, kışın daha rahat marş demektir. Üreticinin önerdiği değer araç kataloğunda yazar. Kasaya sığan bir üst kapasite çoğu zaman sorun olmaz. Ama ölçü ve kutup yönü mutlaka uymalıdır.
| Tip | Hangi araç için? | Fiyata etkisi |
|---|---|---|
| Sulu (klasik) | Start-stop olmayan araçlar | Seçenekler arasında en sade olanı |
| EFB | Giriş seviye start-stop | Klasik aküden daha pahalı |
| AGM | Yoğun donanımlı, enerji geri kazanımlı araçlar | Seçenekler arasında en üst sırada |
Fabrikadan AGM çıkan araca yine AGM takılır. EFB yerine AGM takmak bir yükseltmedir. AGM yerine EFB ya da klasik akü takmak ise yeni aküyü kısa sürede yorar. Ayrıntılar için start-stop ve AGM akü yazısına bakabilirsiniz. Çift akülü araçlarda iş biraz daha uzar: çift akü sistemleri.
Aynı tipte farklı kalite seviyeleri vardır. Kaliteyi plaka yapısı ve şarj-deşarj dayanımı belirler ve ucuz akü ilk kışta pes edebilir. İki kez akü almak, bir kez doğrusunu almaktan pahalıdır. Garanti süresi de kalite hakkında fikir verir. Rafta uzun bekleyen akü de yaşlanır. Bu yüzden etiketteki üretim tarihine mutlaka bakılır. Ömrü uzatmanın yolları için akü ömrünü uzatma yazısına bakın.
Akü takmak her araçta aynı iş değildir. Bazı araçlarda akü bagajda ya da koltuk altındadır, bazılarında ulaşmak için parça sökmek gerekir. Değişim sırasında destek besleme bağlanırsa hafızalar korunur. Akü yönetimli araçlarda yeni akü araca tanıtılır. Buna kodlama denir. Kodlama yapılmazsa şarj düzeni eski aküye göre çalışır. Yeni akü erken yaşlanır, start-stop da devreye girmeyebilir.
Her bitik akü kötü akü değildir, bazen sorun şarj eden parçadadır. Zayıf alternatör yeni aküyü de kısa sürede bitirir. Bu yüzden akü almadan önce şarj sistemi ölçülür. Şarj ışığı yanıyorsa ayrıca şarj ışığı ve alternatör yazısına bakın. Gece aküyü bitiren gizli bir tüketici de olabilir (gece aküyü bitiren arıza). Ölçmeden akü değiştirmek, parayı yanlış yere harcamaktır.
Bu bilgilerle doğru tip seçilir. Son tutar ise araç görülüp ölçüm yapıldıktan sonra konuşulur. Kış öncesi kontrol için soğuk marş yazısı da yol gösterir.
Kış aylarında aküye olan talep artar ve bazı tiplerde stok azalabilir. Bu yüzden sonbaharda yapılan bir test, sıkışık zamanda karar vermekten iyidir. Kısa mesafe kullanan araçta akü hiç tam dolmaz ve daha çabuk yaşlanır. Uzun süre duran araçta da akü kendi kendine boşalır. Bu kullanım şekli, hangi tipin ve kalitenin seçileceğini de etkiler. Yani doğru akü, aracın nasıl kullanıldığına göre de değişir. Ankara’da aküyü değiştirmeden önce sistemi ölçtürmek için oto elektrik ve akü servisi sayfasında kontrol sırası anlatılır.
Akünün tipi ve kalitesi. Start-stop aracı EFB ya da AGM ister ve bu tipler klasik aküden pahalıdır.
Takılmamalı. Normal akü bu yükü kaldıramaz. Kısa sürede yorulur ve start-stop çalışmaz.
İşletmeden işletmeye değişir. Fiyat sorarken montaj, test ve kodlamanın ayrı ayrı yazılmasını isteyin.
Çoğu yerde eski akü iade alınır. Kurşunu geri dönüşümde değerlidir. Bunu baştan sormak doğru olur.
Olabilir ama iş bölünür. Test, kodlama ve garanti muhatabı ayrışır. Sorun çıkınca kimin bakacağı belirsizleşir.
Şase numaranızla tip ve kapasite bakılır, şarj sistemi ölçülür. Fiyat bu bilgilerle konuşulur.