Sayaç 90.000 km'yi gösterdi ve aklınızda tek bir soru var: Şimdi neler değişecek? Kısa cevap şudur: bu liste her araçta başka olur. Bu kilometre, herkese aynı uygulanan bir "orta yaş paketi" değildir. Motor tipi, aracın yaşı ve kullanım şekli listeyi kilometreden daha çok etkiler.
Bakım listesi, aracın şasi numarasına bağlı olarak çıkarılır. Şasi numarası, yani VIN, aracın kimlik kartı gibi çalışan uzun bir koddur. Bu numaradan motor kodu ve üreticinin bakım takvimi okunur. Aynı model iki araç bile farklı motorlarla yola çıkmış olabilir. Biri zincirli, öteki kayışlı motorla gelmiş olabilir. Bu yüzden komşunuzun bakım listesi sizin aracınıza birebir uymaz.
Aracın yaşı da önemlidir. Üretici takvimi her kalem için hem süreyi hem kilometreyi yazar. Hangisi önce dolarsa o kalemin sırası gelmiş sayılır. Genel tablo için periyodik bakım km tablosu yazısına bakabilirsiniz.
| Kalem | Kararı ne verir? | Not |
|---|---|---|
| Motor yağı ve yağ filtresi | Üretici takvimi ve kullanım | Yağ normu motor koduna göre seçilir |
| Hava ve polen filtresi | Takvim ve göz kontrolü | Tozlu yolda daha çabuk kirlenir |
| Buji | Buji tipi ve üretici takvimi | Sırası geldiyse değişir |
| Triger kayışı veya zinciri | Motor koduna ait takvim | Kayışta süre ve km birlikte bakılır |
| Fren balatası ve disk | Kalınlık ölçümü | Sınırdaysa değişir |
| Fren hidroliği | Takvim ve nem testi | Kilometreden çok süreye bağlıdır |
| Amortisör | Sızıntı ve yol testi | Kilometre tek başına sebep değildir |
| Akü | Akü testi | Yaşı ve kullanımı önemlidir |
Tablodaki "takvim" sözü, aracınızın şasisine ait bakım planını anlatır. Kesin aralıklar her zaman bu plandan okunur, ezberden söylenmez.
Bu kilometrede sık sorulan kalemlerden biri trigerdir ve cevabı motor koduna bağlıdır. Bazı motorlarda triger zincirlidir; bunların değişim takvimi değil, kontrolü vardır. Kayışlı motorlarda ise üretici hem süreyi hem kilometreyi ayrı ayrı yazar. Plan "henüz değil" diyorsa, kayış boşuna erken değiştirilmez. Plan "sırası geldi" diyorsa, değişim hiç ertelenmeden yapılır. Çünkü kopan bir kayış motorun içine ağır zarar verebilir. Bir sonraki büyük durak için 100.000 km bakımı yazısı işinize yarar.
Takvimde yer almayan parçalar, ölçüm ve göz kontrolüyle değerlendirilir. Şu kontroller bu dönemde özellikle değerlidir:
Erken görülen bir terleme, küçük bir işle kapanabilir. Amortisörde dikkat edilecek işaretler için amortisör belirtileri yazısına göz atın.
Benzinli araçta önce buji geçmişine, yani en son ne zaman değiştiğine bakılır. Önceki bakımda değiştiyse sırası belki henüz gelmemiştir. Buji tipi de bu kararda önemli bir yer tutar. Bazı bujiler uzun ömürlü yapılır, bazıları daha kısa sürede yıpranır. Doğru cevap yine aracınıza ait üretici planında yazar. Ayrıntı için buji ne zaman değişir yazısını okuyabilirsiniz. Dizel araçta ise enjektörlerin durumu cihazla okunarak değerlendirilir.
Araçtaki her sıvının kendine ait ayrı bir takvimi vardır. Antifriz, fren hidroliği ve şanzıman yağı farklı zamanlarda sıraya girer. Fren hidroliği havadan nem çeker; bu yüzden kilometreden çok süreye bağlıdır. Bu konunun ayrıntısı fren hidroliği yazısında anlatılıyor. Ömürlük denen yağlar için üretici takvimi esas alınır; ağır kullanımda değişim usta ile birlikte değerlendirilir. Yine de sıvının seviyesi her bakımda kontrol edilir.
90.000 km'de araç alıyorsanız satıcıdan bakım faturalarını mutlaka isteyin. Kayışlı motorda kayışın değişip değişmediği kritik sorulardan biridir. Fatura yoksa, yaklaşan büyük kalemleri pazarlıkta hesaba katmak akıllıca olur. Önceki durağı merak ediyorsanız 60.000 km bakımı yazısını da okuyun. Ankara’da bakımı Konsey’de yaptırmak isterseniz kapsamın nasıl belirlendiği Ankara periyodik bakım sayfasında anlatılır.
Bunu aracınıza ait üretici takvimi söyler. Yağ ve filtre çoğu planda yer alır. Diğer kalemler motor koduna ve aracın yaşına göre değişir.
Yalnız motor koduna ait takvim gelmişse değişir. Zincirli motorlarda değişim yerine kontrol yapılır.
Hayır, kilometre tek başına karar vermez. Sızıntı, yol testi ve lastik aşınması birlikte değerlendirilir.
Aynı döneme düşen kalemler birlikte planlanabilir. Ama takvimi gelmemiş bir parça boşuna öne çekilmez.
Zamanı gelen kalem ertelenirse arıza riski büyür. Özellikle kayışlı motorda gecikme çok pahalıya patlayabilir.
Üretici takvimi şasi numarasıyla okunur; ölçüm sonuçları ve ek ihtiyaçlar size fotoğrafla gösterilir.