Gösterge 100.000 km'yi geçince pek çok sürücü büyük bir bakım zamanının geldiğini düşünür. Bu düşüncenin haklı bir yanı vardır. Bu kilometrede bazı parçaların ömrü yaklaşmış olabilir. Ama "100 bin bakımı" diye herkese uyan tek bir liste yoktur. Doğru liste, aracınızın şase numarasına ait üretici takviminden çıkar.
Her motorun ve şanzımanın kendine ait bir bakım planı vardır. Bu plan hem kilometreye hem de geçen zamana birlikte bakar. Az kullanılan bir araçta zaman sınırı, kilometreden önce gelebilir. Ağır kullanılan araçta ise bazı işler öne çekilebilir. Bir önceki eşikte neler yapıldığını 90.000 km bakımı yazısında anlattık. Daha erken dönem işleri ise 60.000 km bakımı yazısında duruyor.
Motorlar triger kayışı, triger zinciri ya da farklı bir düzen kullanabilir. Kayışlı motorlarda değişim zamanı üretici takviminde yazar. Zincirli motorlarda sabit bir değişim zamanı çoğu zaman yoktur. Zincirde ses, uzama kaydı ve ölçüm karar verdirir. Su pompası bazı motorlarda trigerle birlikte döner. Pompanın birlikte değişip değişmeyeceği motor tasarımına bağlıdır. Triger işçiliğini neyin etkilediğini triger değişimi ne kadar yazısında anlattık.
Her sıvının ayrı bir ömrü ve ayrı bir takvimi vardır. Motor yağı, soğutma sıvısı, fren hidroliği ve şanzıman yağı birlikte değişmek zorunda değildir. Soğutma sıvısının tipi ve değişim zamanı araca göre değişir. Farklı tipler karıştırılmamalıdır; ayrıntılar antifriz türleri yazısında. Fren hidroliği zamanla nem çeker ve kaynama noktası düşer. Bu yüzden hidrolik, kilometreden çok zamana göre değerlendirilir. Bu konuyu fren hidroliği yazısında genişçe anlattık.
| Parça | Nasıl karar verilir? | Hangi işaret dikkat ister? |
|---|---|---|
| Fren balata ve disk | Kalınlık ölçümü | Ses, titreme, uyarı lambası |
| Amortisör | Sızıntı ve sönüm testi | Yaylanma, iç lastik aşınması |
| Alt takım burçları | Lift üstünde boşluk kontrolü | Tıkırtı, direksiyon boşluğu |
| Kayışlar | Çatlak ve gerginlik kontrolü | Ötme sesi |
| Debriyaj | Kaçırma ve pedal hissi | Devir artıp hız artmaması |
| Akü | Şarj ve yük testi | Zor marş |
Bu parçaların hiçbiri yalnızca kilometre yüzünden değişmez. Karar, ölçüm sonucuna ve sürücünün anlattığı belirtiye göre verilir. Sınırda olan parça not edilir ve bir sonraki bakımda yeniden ölçülür.
Bu dönemde küçük belirtiler daha önemli hâle gelir. Soğuk çalıştırmada gelen metalik ses, triger ya da zincir tarafını düşündürür. Yağ seviyesinin bakım arası düşmesi tüketimin izlenmesini gerektirir. Viraj ve kasiste gelen sesler alt takımı gösterir. Vites geçişlerindeki sertlik şanzıman yağını ve kutunun durumunu sorgulatır. Erken fark edilen belirti çoğu zaman daha küçük bir onarımla kapanır. Bu yüzden yüksek kilometreli araçta sürücünün dikkati de bakımın bir parçasıdır.
Yapılan her işin kalem kalem faturası bir dosyada saklanmalıdır. Değişen parçanın markası ve parça numarası faturada açıkça görünmelidir. Bir sonraki bakımın zamanı da dosyaya kısa bir not olarak eklenir. Bu dosya, aracı satarken alıcıya güven veren en sağlam belgedir. Hangi kalemin ne zaman geleceğini periyodik bakım km tablosu yazısında toplu biçimde bulabilirsiniz. Ankara’da bakımı Konsey’de yaptırmak isterseniz kapsamın nasıl belirlendiği Ankara periyodik bakım sayfasında anlatılır.
Hayır. Kayışlı motorlarda zaman üretici takviminde yazar; zincirli motorlarda ses ve ölçüm karar verdirir.
Hayır. Her sıvının kendi takvimi vardır ve ayrı ayrı değerlendirilir.
Zaman sınırı olan kalemler kilometreden bağımsız izlenir. Doğru tarih üretici planından çıkar.
Önce ölçüm ve kontrol yapılır. Sonra eksik görünen kalemler üretici planına göre sıraya konur.
Ruhsat, eski bakım faturaları ve güncel kilometre yeterli bir başlangıçtır. Araçta fark ettiğiniz sesler ve belirtiler de anlatılırsa liste daha doğru çıkar.
Üretici planı, geçmiş faturalar ve ölçüm sonuçları yan yana konur; yapılacaklar yazılı listelenir.