Yağ rafında üç etiket görürsünüz: mineral, yarı sentetik ve tam sentetik. Birçok sürücü bunları ucuz, orta ve pahalı diye ayırır. Oysa asıl fark fiyat değil, yağın iç yapısıdır. Bu yapı, yağın soğukta nasıl aktığını ve sıcakta ne kadar dayandığını belirler. Modern turbo motorda bu fark doğrudan motor ömrünü etkiler. Kısa cevap şu: sınıf önemlidir ama onay kodu daha önemlidir.
| Sınıf | Neyden yapılır? | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Mineral | Ham petrolden arıtılır | Sade motorlara uygun olabilir | Isıya ve yaşlanmaya direnci düşük |
| Yarı sentetik | Mineral ve sentetik karışımı | Bütçe ile performans arası | Karışım oranı genelde yazmaz |
| Tam sentetik | Kimyasal olarak düzenlenmiş baz yağ | Soğukta akış, sıcakta dayanım | Onaysız ürün yine yanlış seçimdir |
Tam sentetik yağların bazı türleri tamamen üretilmiş moleküllerden oluşur. Bazıları ise çok ileri arıtılmış petrol bazından yapılır. Etikette aynı adı taşısalar da yapıları farklı olabilir.
Turbonun yağ yollarındaki kurumun sonuçları turbo yağ dönüş hattı yazısında anlatılır.
Sık yapılan hata, pahalı ve tam sentetik her yağı doğru sanmaktır. Modern motorda doğru sıra şöyledir:
Partikül filtreli dizele uygun olmayan bir tam sentetik koymak, filtrede kül biriktirebilir. Turbo benzinliye yanlış norm koymak da düşük devirde erken ateşleme riskini artırabilir. Viskozite sayılarının anlamı yağ viskozitesi rehberi yazısındadır. Yanlış yağın gerçek bir sonucu ise yanlış yağın bedeli yazısında anlatılır.
Turbo, zincirli ya da partikül filtreli modern motorlar genelde onaylı tam sentetik ister. Eski, atmosferik ve sade motorlarda üretici başka bir sınıf öngörebilir. Bu motorlarda kaliteli yarı sentetik ya da mineral yağ hâlâ doğru seçim olabilir. Karar her zaman araç kitapçığındaki onaya göre verilir. "Ucuza tam sentetik" diye satılan belirsiz ürünlerden ise uzak durulur.
Modern motorda mineralden sentetiğe geçmek genelde sorun yaratmaz. Eskiden "sentetik keçeleri kaçırır" denirdi; bu bilgi eski keçe yapısından kalmadır. Yaşlı motorda var olan bir sızıntı geçişten sonra görünür hale gelebilir. Ama sızıntının nedeni yağ değil, keçenin yaşıdır. Farklı markaları karıştırmanın etkisi yağ markası karıştırmak yazısında anlatılır.
Kaliteli bir yağ bile zamanla yorulur. Değişim aralığı üretici planına ve kullanım profiline göre belirlenir. Kısa yol, dur-kalk trafik ve tozlu yol bu aralığı daraltabilir. Ayrıntılar motor yağı ne zaman değişir yazısındadır. Yağın gerçekten ne kadar yorulduğunu görmek isteyenler için kullanılmış yağ analizi de bir yöntemdir. Ankara’da bu işi yaptırmak için yağ ve filtre bakımı sayfasına bakabilirsiniz.
Her araca değil. Yağın onayı motorun istediği onayla eşleşmelidir. Sınıf tek başına uyum göstermez.
Üreticisi mineral yağ öngören eski ve sade motorlarda kullanılabilir. Karar kitapçıktaki onaya göre verilir.
Onayı karşılayan sade motorlarda bütçe dostu bir seçenek olabilir. Onayı karşılamıyorsa fiyat avantajı anlamını yitirir.
Yağ yeni sızıntı yaratmaz. Yaşlı keçede var olan bir kaçak görünür hale gelebilir.
Onay daha belirleyicidir. Doğru onayı taşıyan güvenilir ürün görevini yapar.
Aralığı yağ sınıfı değil, üretici planı belirler. Ağır kullanımda aralık daraltılabilir.
Motor kodu ve şase numarasıyla yağ onayı belirlenir; kullanılan ürünün adı ve onayı size gösterilir.