P0780, otomatik şanzımanda vites geçişinin düzgün yapılmadığını söyler. Vites sonunda kurulsa bile geçiş uzun, sert ya da çift vuruşlu olabilir. Kod tek başına herhangi bir parçanın adını vermez. Hangi geçişin bozuk olduğu ve nasıl bozulduğu ayrıca bulunmalıdır. P0781 ile P0784 arasındaki kodlar, aynı uyarının geçişe özel hâlleridir. Bu yazıda bozuk geçişin türlerini ve doğru kontrol sırasını sade bir dille ele alıyoruz.
Oran kodu, seçilen vitesin yükü tutmadığını söyler; örneğin P0730. Geçiş kodu ise vitesin değiştiği anın bozuk olduğunu anlatır. Yani bir vitesten çıkış ile yenisine giriş arasındaki zamanlama kaymıştır. Bu iki kod aynı anda hafızaya yazılmış olabilir. O zaman önce yağ ve basınç tarafı kontrol edilir, çünkü ikisini birden etkiler.
| Tür | Sürücü ne hisseder? | Akla gelen neden |
|---|---|---|
| Devir asılması | Geçişte motor bir an boşa devirlenir | Geç tutan kavrama, düşük basınç |
| Çift tutma | Anlık boğulma ya da sarsıntı | Eski kavrama geç bırakıyor |
| Tek sert vuruş | Geçiş darbeyle oturur | Yüksek basınç, yorgun sönümleyici |
| Uzun geçiş | Geçiş bitmek bilmez | Yavaş dolan kavrama, aşınma |
Sürücünün tarifi bu tabloda doğru satırı bulmaya yardım eder. Bu yüzden şikâyet dinlenirken "nasıl hissettiriyor?" sorusu mutlaka sorulur.
P0782 gibi bir kod, yalnızca ikiden üçe geçişin bozuk olduğunu söyler. Bu geçişi yöneten valf ve kavrama ikilisi kutunun şemasında bellidir. Böylece teşhis bütün kutu yerine o ikiliye odaklanır. Vites selenoidi (yağı doğru kavramaya yollayan elektrikli valf) burada öne çıkar. Bu valflerin devre kodları P0750 ve P0755 sayfalarında anlatılır. Genel P0780 ise daha geniş ve sabırlı bir inceleme ister.
Önce kayıt cihazı bağlı olarak planlı bir yol testi yapılır. Bu testte her geçiş ayrı ayrı izlenir ve not edilir. Soğuk kutu ile sıcak kutu arasındaki fark karşılaştırılır. Yük altında ve hafif gazda davranışın değişip değişmediğine bakılır. Sorun yalnız tek bir geçişteyse arıza adresi hızla daralır. Hepsi kötüyse yağ, basınç ve kutunun genel sağlığı öne çıkar. Karne, sürücünün anlattıklarıyla birlikte değerlendirilir. Şikâyetin ilk başladığı gün ve o günkü iş de not edilir. Bu bilgiler, testte görünmeyen ve ara sıra gelen sorunları yakalamaya yardım eder.
Kutunun beyni, kavramaların zamanla aşınmasını yavaş yavaş öğrenir. Bu kayıtlı bilgilere kısaca öğrenme değeri denir. Akü sökülmesi, yazılım işi ya da yağ değişimi bu değerleri bozabilir. Hafif şikâyetlerde değerler sıfırlanır ve kurallı bir öğrenme sürüşü yapılır. Bazı kutularda bir şanzıman yazılım güncellemesi de gerekebilir. Ama mekanik aşınma varsa bu adım yalnızca zaman kazandırır.
Genel belirtiler için otomatik vites hataları yazısına göz atabilirsiniz. P0780 kodu için önce oto elektronik arıza, ardından Ankara DSG servisi sayfasına bakabilirsiniz.
Kısa ve sakin sürüş genelde mümkündür. Sert vuruş ve devir asılması kutuyu yorar; uzun yola çıkmayın.
Silmek sorunu çözmez. Beyin bir süre sonra kodu yeniden yazar.
Yağ eskiyse yardımcı olur. Doğru yağ ve doğru seviye şarttır. Maliyeti neyin belirlediği şanzıman yağı değişimi yazısında anlatılır.
Soğuk yağ koyudur, basınç geç oturur. Sorun ısınınca kayboluyorsa yağ ve valf tarafına bakılır.
P0780 geneldir. P0781 yalnız birden ikiye geçişi işaret eder.
Hangi geçiş, hangi koşulda bozuluyor; yağ, valf devresi ve kayıtlı yol testiyle netleştiriyoruz.