Bir lastiğiniz sürekli ve yavaş yavaş hava kaybediyor. Lastikte çivi yok, görünen bir delik de yok. Lastikçi de bakıp "delik bulamadım" diyor. Bu bilmecenin sık cevaplarından biri küçük bir parçadır: sibop, halk arasındaki adıyla supap. Yavaş inen lastiğin genel nedenlerini lastik yavaş iniyor yazısında topladık.
Sibop, lastiğe hava bastığınız ve kapağı olan küçük valftir. Jantın üstünde, dışarı doğru uzanan kısa bir çubuk gibi durur. İçinde havayı tutan ve yayla kapanan küçük bir iğne vardır. Dışında ise jantla arasını kapatan kauçuk ya da metal bir gövde bulunur. Kaçak bu iki yerden ya da gövdenin janta oturduğu yerden olur.
| Kaçak yeri | Neden olur? | Nasıl anlaşılır? |
|---|---|---|
| İç iğne | Gevşer, aşınır ya da tortu tutar | Sibop ağzında köpük kabarır |
| Kauçuk gövde | Güneş, ısı ve soğukla çatlar | Gövde bükülünce kabarcık çıkar |
| Jantla birleşim | Alaşım jantta oksit oluşur | Gövde dibinde yavaş kabarcık görülür |
Kauçuk gövde yaşlandıkça sertleşir ve esnekliğini kaybeder. Kışın soğukta bu sertlik artar, bu yüzden kaçak da hızlanabilir.
Sibop kaçağı çoğu zaman o kadar yavaştır ki hızlı bakışta görünmez. Önce kapağı çıkarın ve sibop ağzına bolca sabunlu su sürün. Bir süre bekleyip kabarcık oluşup oluşmadığını dikkatle izleyin. Sonra gövdeyi hafifçe yana eğin ve dibine de köpük sürün. Kabarcık çıkıyorsa kaçağın kaynağı büyük ihtimalle bulunmuştur. Lastiğin doğru basıncını lastik basıncı kaç olmalı yazısında anlattık.
Testten önce lastiği doğru basınca getirmek sonucu netleştirir, çünkü düşük basınçta kaçak daha yavaş görünür. Işığın iyi olduğu bir yerde çalışın ve tek bir kabarcığı bile önemseyin. Test bitince sibop ağzını kurulayın ve kapağı yerine takın.
Köpük testi bölge bölge, ucuz ve kolay olandan başlanarak yapılır. Önce sibop, sonra lastiğin jantla oturduğu kenar kontrol edilir. En son lastiğin sırtı ve yanakları taranır. Darbe almış bir jantta kenar kaçağı sık görülür ve jant eğilmesi yazısı bu konuyu anlatır. Lastikte delik çıkarsa onarım kurallarını lastik tamiri yazısında bulabilirsiniz.
Birçok yeni araçta sibop, lastiğin basınç sensörüyle birleşik yapılır. Bu sisteme TPMS, yani lastik basınç izleme sistemi denir. Bu tip sibopların çoğu metal gövdelidir ve contası ile somunu yaşlanınca kaçırır. Normal kauçuk sibop gibi kesilip atılmaz; sökülürken sensör korunur, conta seti yenilenir. Panelde basınç uyarısı yanıyorsa lastik ünlem işareti yazısına bakabilirsiniz. VAG araçlardaki ilgili kaydı da 02214 kaydı yazısında ele aldık.
Sibop kapağı yalnızca süs için takılmış bir parça değildir. Toz, nem ve yol tuzunu sibobun iğnesinden uzak tutar. Kapaksız sibopta biriken kir, iğnenin tam oturmasını bozar. Kışın içeri giren su da donarak iğneyi açık bırakabilir. Kaybolan kapak bu yüzden hemen yenisiyle tamamlanmalıdır.
Yeni lastik takılırken eski sibobu yerinde bırakmak iyi bir fikir değildir. Yaşlanmış gövde, yeni lastikte kısa sürede yeni bir kaçak başlatır. İyi bir lastikçi sibop değişimini bu işin olağan parçası sayar. Sensörlü araçta ise sibop yerine conta ve somun seti değişir. Lastik zaten söküldüğü için bu iş kısa sürer. Yeni sibobun jant deliğine uygun çapta olması da gerekir, yoksa iyi oturmaz. Bu işin kapsamını ön takım ve rot balans sayfasında bulabilirsiniz.
Sık nedenlerden biri sibop kaçağıdır. Jant kenarı ve çok küçük delikler de aynı tabloyu verir.
Sibop ağzına ve dibine sabunlu su sürüp bekleyin. Kabarcık oluşuyorsa sibop kaçırıyordur.
Kauçuk sibopta genelde lastiğin jant kenarı ayrılır. Bu yüzden lastik işleriyle birlikte yapmak pratiktir.
Her zaman değil. Çoğu zaman conta ve somun seti yeterlidir; sensör ayrıca kontrol edilir.
Olabilir. Toz ve nem iğneyi bozar, kışın donma riski doğar.
Sibop, jant kenarı ve lastik ayrı ayrı test edilir; en küçük ve en kolay neden önce elenir.