Sigortayı değiştirdiniz ve birkaç saniye sonra yine attı. Bu, aracın verdiği en dürüst mesajdır: o devrede gerçek bir sorun var. Sigorta arızalı parça değil, koruyucudur. Her attığında kabloyu erimekten ve yanmaktan korur. Asıl iş, sigortayı susturmak değil, onu attıran yeri bulmaktır. Sigortaların yeri ve dili için sigorta kutusu rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Akım normalde sigortadan çıkar, lamba ya da motor gibi bir tüketiciden geçer, sonra şaseye döner. Şase, aracın gövdesi üzerinden kurulan dönüş yoludur. Akım tüketiciye uğramadan şaseye kestirme yaparsa direnç düşer. Direnç düşünce akım bir anda yükselir ve sigorta erir. Bu kestirmenin adı kısa devredir. Sık görülen nedenlerden biri, sıyrılmış bir kablo yalıtımıdır. Gösterge ekranında genel bir uyarı da çıkabilir, bu konu elektrik sistemi arızası mesajı yazısında anlatılıyor.
Atma anı, arızanın yeri hakkında güçlü bir ipucu verir.
| Ne zaman atıyor | Ne düşündürür | İlk bakılan yer |
|---|---|---|
| Takar takmaz | Sürekli temas eden çıplak kablo | Devrenin ana hattı |
| Bir düğmeye basınca | O tüketici ya da onun kablosu | Motor, röle, ampul |
| Kapı açılıp kapanınca | Kapı geçişindeki kırık kablo | Kapı körüğü |
| Yağmurdan sonra | Nem ve su girişi | Soket ve beyin kutuları |
| Aksesuar montajından sonra | Montaj hatası | Yeni eklenen hat |
Son yapılan işlem her zaman ilk şüphelidir. Kamera, alarm ya da müzik sistemi takıldıysa önce oraya bakılır.
Kapı ile gövde arasındaki körükte kablolar her açılışta bükülür. Yıllar içinde yalıtım çatlar ve çıplak tel gövdeye değer. Koltuk rayı ve bagaj menteşesi de benzer yerlerdir. Fare ve kemirgenler kabloyu ısırarak yalıtımı açabilir. Bu konu fare kablo hasarı yazısında anlatılıyor. Su giren soketler iki devre arasında köprü kurabilir. Cam açık kalıp araç ıslandıysa cam açık yağmur yazısındaki adımlar önemlidir.
Bu iş profesyonel ekipman ve eğitim ister. Enerjili devreye ölçüm aleti bağlamak, soket sökmek ve kablo demetini oynatmak kullanıcı işi değildir.
Daha büyük amperli sigorta takılmaz. Sigorta yerine tel, folyo ya da köprü kullanılmaz. Bu hileler korumayı kaldırır ve kabloyu sigortaya çevirir. Sonuç eriyen tesisat ve araç yangını olabilir. Duman, yanık kokusu ya da ısınma varsa kontağı kapatın ve araçtan uzaklaşın. Araç sürülmez, profesyonel yardım çağrılır.
Bazı arızalar sigortayı attıracak kadar büyük değildir. Ama aküyü geceleri yavaş yavaş boşaltır. Buna kaçak akım denir ve aranma yöntemi farklıdır. Ayrıntı için elektrik kaçağı yazısına bakabilirsiniz. Gerçek bir örnek gece aküyü bitiren vaka yazısında anlatılıyor. Ankara’da aküyü değiştirmeden önce sistemi ölçtürmek için oto elektrik ve akü servisi sayfasında kontrol sırası anlatılır.
Devrede akımın şaseye kestirme yaptığı bir yer vardır. Sigorta, kabloyu korumak için akımı keser.
Koruma ortadan kalkar ve kablo ısınıp erir. Araç yangını riski doğar.
Bir soketin ya da kutunun su aldığını düşündürür. Su giriş yeri de bulunmalıdır.
Kapı körüğündeki kablolar kırılmış olabilir. Kapı hareket edince çıplak tel gövdeye değer.
Devrenin erişimine ve arızanın sürekli olup olmamasına göre değişir. Ölçüm yapılmadan süre söylenemez.
Devre şeması açılır, son yapılan işler sorulur, arıza bölüm bölüm ve kontrollü ölçümle daraltılır.