Egzoz sesi büyüyen bir araç sadece gürültülü bir araç değildir. Hatta bir kaçak varsa yakıt tüketimi bozulabilir ve sensörler yanlış ölçüm yapabilir. En önemlisi, egzoz gazı yolcuların oturduğu kabine sızabilir. İyi haber şu: egzoz kaçağı, liftte gözle ve elle bulunabilen arızalardandır. Sesin karakteri de ilk ipucunu verir.
| Ses | Ne zaman belirgin? | Olası kaynak |
|---|---|---|
| Boğuk gürleme | Gaza basınca artar | Susturucu çürümesi, ara boru deliği |
| Patırtı, tıkırtı | Sabah soğukta, ısınınca azalır | Manifold contası ya da manifold çatlağı |
| Metalik hışırtı | Ön tarafta, gaz verince | Esnek körük yırtığı |
| Takırtı | Kasiste ya da rölantide | Kopan askı lastiği, gevşek kelepçe, ısı sacı |
Telefonla alınmış bir ses kaydı ön elemede yardımcı olabilir. Ama kaçağın kesin yeri ancak araç liftteyken bulunur.
Egzoz hattı aracın altında durur ve yolun tuzuna, suyuna açıktır. Kışın tuzlanan yollar, hattın alt yüzeyini yıllar içinde yavaş yavaş çürütür. Zayıf noktalar genelde susturucu dikişleri ve kelepçe bölgeleridir. Kısa yolda kullanılan araçta ise hattın içinde su birikir. Bu su, hattı dışarıdan değil içeriden çürütür. Konu susturucu korozyonu yazısında ayrıca anlatılır.
Askı lastikleri, boruyu gövdeye esnek biçimde bağlayan küçük parçalardır. Biri koparsa boru sallanır ve gövdeye ya da alt takıma vurur. Bu hem ses yapar hem de diğer bağlantıları zamanla yorar. Küçük bir askının ihmal edilmesi, büyük bir boru onarımına dönüşebilir.
Esnek körük, örgülü metalden yapılmış kısa bir borudur. Görevi, motorun sallanmasını egzoz hattının geri kalanından ayırmaktır. Önden çekişli araçlarda bu parça yıllar içinde yorulabilir. Yırtılınca metalik bir hışırtı başlar. Bazen buna hafif güç kaybı ve kabinde koku da eklenir. Onarımda bazen sadece körük kesilip kaynakla yenilenir. Bazı araçlarda ise körük, katalizörle tek parça olarak üretilmiştir. Katalizör hakkında bilgi için katalizör rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Manifold, motordan çıkan sıcak gazı toplayan ilk parçadır. Contası ya da saplaması gevşeyince sabahları soğukta patırtı başlar. Metal ısınınca genleşir ve kaçak kısmen kapanır, ses de azalır. Ama bu kaçak sadece ses yapmakla kalmaz. Lambda sensörü (egzozdaki oksijeni ölçen sensör) dışarıdan sızan havayı da ölçer. Beyin karışımı buna göre yanlış ayarlar ve tüketim artabilir. Ayrıntı egzoz manifold kaçağı ve lambda sensörü yazılarında yer alır.
Kabinde egzoz kokusu hissediyorsanız hemen camları açın. Aracı kullanmaya devam etmeyin ve önce kontrol ettirin. Karbonmonoksit (egzozdaki zehirli gaz) kendi başına kokusuzdur. Hissettiğiniz koku, o gazın yanında gelen diğer gazlardır. Baş ağrısı, uyku hali ya da baş dönmesi varsa hemen temiz havaya çıkın. Bagaj fitili yorulmuş araçlarda bu risk artabilir. Kokuların ne anlattığı araç kokuları yazısında ayrıca anlatılır.
Her egzoz sesi, komple bir egzoz değişimi anlamına gelmez. Bazen tek bir askı lastiği ya da kelepçe sorunu çözer. Bazen sadece ara boru ya da susturucu tek başına değiştirilir. Küçük bir delik kaynakla kapatılabilir; ama yaygın çürümede kaynak uzun süre tutmaz. Karar, hattın genel durumuna bakılarak liftte verilir. Muayene öncesi egzoz kaçağı da sorun çıkarabilir; bu konu muayene öncesi kontrol yazısında. Kaçağın yerini liftte bulup tek elden onarmak için Ankara egzoz tamiri sayfasına bakın.
Susturucu çürümesi, ara boru deliği, manifold kaçağı ve körük yırtığı olası nedenlerdir. Sesin türü, aramaya nereden başlanacağını gösterir.
Manifold contası ya da manifold çatlağı düşünülür. Metal ısınınca genleşir ve kaçak kısmen kapanır.
Lambda sensöründen önceki bir kaçak artırabilir. Sensör dışarıdan gelen havayı ölçer ve karışım bozulur.
Kopan askı lastiği, gevşek kelepçe ya da ısı sacı olabilir. Liftte boruyu elle sallayınca kaynak bulunur.
Küçük ve tek bir delikte olabilir. Yaygın çürümede kalıcı çözüm parça değişimidir.
Olabilir, çünkü kaçak hem sesi hem emisyon ölçümünü etkiler. Muayeneden önce kontrol ettirmek iyi olur.
Hat baştan sona gözle ve elle kontrol edilir; kaçağın yeri size gösterilir, onarım seçenekleri birlikte konuşulur.