Fren pedalınız birden sertleşti ve araç zor yavaşlamaya mı başladı? Bu belirti, pedala verilen fren desteğinin zayıfladığını gösterir. Dizel araçlarda bu desteğin kaynağı çoğu zaman vakum pompasıdır. Yine de sert pedal, tek başına pompa arızası anlamına gelmez.
Benzinli motorun emme tarafı, çalışırken doğal bir vakum üretir. Fren servosu bu vakumu kullanarak pedal gücünü büyütür. Dizel motorun emme tarafında ise bu iş için yeterli vakum oluşmaz. Bu yüzden birçok dizelde fren için ayrı bir vakum pompası bulunur. Pompa mekanik ya da elektrikli olabilir; yapısı motor koduna göre değişir.
Fren desteği tek bir parçadan gelmez; birbirine bağlı halkalardan oluşan bir zincir gibi çalışır.
| Halka | Görevi | Arızada |
|---|---|---|
| Vakum pompası | Vakumu üretir | Destek azalır, pedal sertleşir |
| Vakum hortumu | Vakumu servoya taşır | Çatlakta hışırtı, destek düşer |
| Çek valf | Vakumu servoda tutar | Motor durunca destek hızla kaybolur |
| Fren servosu | Pedal gücünü büyütür | Pompa sağlamken pedal sert |
| Basınç sensörü (bazı araçlarda) | Vakumu beyne bildirir | Uyarı lambası, arıza kaydı |
Servonun kendi yapısı için fren servosu yazısına bakabilirsiniz.
Pedalın yumuşayıp dibe inmesi ise bambaşka bir konudur; onun için fren pedalı yumuşak yazısına bakın.
Bazı araçlarda servodaki vakumu ölçen bir sensör bulunur; devresi sorun yaşarsa arıza kodu bırakabilir. P0555, servo basınç sensörü devresindeki arızayı anlatır. P0556 ise sensör sinyalinin beklenen aralıkta olmadığını söyler. P0557 ise sinyalin sürekli düşük kaldığını ve sınırın altına indiğini gösterir. Bu kodlar sensör devresini anlatır; pompayı tek başına suçlamaz.
Motor yağıyla çalışan pompalarda conta zamanla sızdırabilir. Ancak yağ izi, pompanın içten bozulduğunu tek başına kanıtlamaz. Önce kaçağın kaynağı temizlenir ve yağın nereden geldiği bir süre izlenir. Sızdırmazlık işi motor yağı devresine dokunduğu için dikkat ister. Conta ve yağlama düzeni, motor koduna ait üretici yöntemine göre yapılır. Genel fren kontrolü için fren bakımı rehberi de yol gösterir. Yazıdaki konuyu atölyede çözmek için fren ve alt takım kontrolü sayfasına bakın.
Fren desteği zayıflamıştır. Pompa, hortum, çek valf ya da servo bunun nedeni olabilir; hangisi olduğunu ölçüm gösterir.
Hayır, çünkü durmak için gereken güç çok artar. Güvenli bir yerde durun ve çekici çağırın.
Motor yağıyla çalışan bazı pompalarda kaçak görülebilir. Ama yağ izi, iç arızayı tek başına kanıtlamaz.
Yapar, çünkü vakum servoya yeterince ulaşmaz. Bu yüzden pompadan önce hortum ve çek valf kontrol edilir.
Pompa çıkışı ile servo girişi ayrı ayrı ölçülür. Pompa yeterli vakum veriyorsa sorun daha ileridedir.
Bu, pompanın tipine ve üretici yöntemine bağlıdır. Karar ölçüm ve kaçak kontrolünden sonra verilir.
Pompa çıkışı, hortum, çek valf ve servo üretici hedefleriyle karşılaştırılır; kararı ölçüm verir.