Bugün yeni araçların çoğu küçük hacimli, hatta üç silindirli turbo motorlarla geliyor. Buna rağmen bir grup sürücü, eski dostu atmosferik MPI motoru arıyor. Atmosferik, motorun havayı turbo olmadan, kendi emişiyle aldığı anlamına gelir. MPI ise çok noktadan enjeksiyon demektir: her silindirin emme kanalında ayrı bir enjektör vardır. VAG grubunun 1.6 MPI motoru bu ailenin Türkiye'de bilinen örneklerinden biridir. Peki bu sade motor neden hâlâ bu kadar seviliyor?
MPI motoru sevdiren şey, sahip olmadığı parçalardır. Aşağıdaki tablo farkı kısaca gösterir.
| Konu | Atmosferik MPI | Küçük turbolu direkt enjeksiyon |
|---|---|---|
| Hava basma | Yok, motor kendi emer | Turbo havayı basınçla basar |
| Yakıt püskürtme | Emme kanalına, düşük basınçla | Silindirin içine, yüksek basınçla |
| Emme supabında kurum | Yakıt supabı yıkar, birikim az | Yakıt supaba değmez, kurum birikebilir |
| Yağ hassasiyeti | Daha toleranslı | Turbo yatakları yağa çok duyarlı |
| Parça ve usta bulma | Kolay | Daha uzman iş |
Turbo arızalarının nasıl başladığını turbo arızası belirtileri yazısında anlattık. Direkt enjeksiyonlu motorlarda supap kurumu konusu da karbon temizliği sayfasında ayrıca ele alınıyor.
MPI motorun bu ülkedeki tahtı, LPG ile kurduğu uyumdan gelir. Yakıt zaten emme kanalına püskürtüldüğü için LPG enjektörleri de aynı yere kolayca yerleşir. Sıralı bir LPG sistemi bu yapıda sorunsuz çalışır. Direkt enjeksiyonlu turbolu bir motora LPG takmak ise hem zor hem hassastır. Bu ikilinin artı ve eksilerini 1.6 MPI ve LPG yazısında ayrıntılı açtık. Dönüşüm kararı öncesi hesabı da LPG taktırmak mantıklı mı yazısında bulabilirsiniz.
LPG kullanıldığında yakıt farkı kapanabilir ve tablo MPI lehine dönebilir.
Sade motor, bakımsız bırakıldığında da uzun yaşamaz. Yağ ve filtre değişimi üretici takvimine göre yapılmalıdır. Bujiler zamanında değişmezse tekleme ve yüksek tüketim başlar. LPG'li araçta supap koruma ve gaz filtresi ayrıca izlenir. Bu farkların listesini LPG'li araç bakımı yazısında topladık. Bakım aralığı için genel bir sayı vermiyoruz; değer motor koduna göre üretici takviminden alınır.
Sade mekanik, alım riskini azaltır ama sıfırlamaz. İlk bakılacak şey bakım geçmişidir. Yağ yakma şüphesi varsa egzoz dumanı ve yağ seviyesi izlenir. LPG'li araçta montaj kalitesi ve ayar raporu istenir. Motor çalışırken gelen tıkırtı ya da titreme ölçümle açıklanmadan alım yapılmaz. Kısa bir cihaz okuması bile gizli kayıtları ortaya çıkarabilir.
Cevap kullanım şeklinize bağlıdır. Çok yol yapan, ekonomi arayan ve LPG düşünen sürücü için MPI hâlâ akıllı bir seçimdir. Sık sık dolu araçla otoyolda hızlı giden kişi için turbolu motor daha rahat olabilir. Önemli olan motoru kullanım profiline göre seçmektir. Yazıdaki konuyu atölyede çözmek için Ankara motor onarımı sayfasına bakın.
MPI turbosuzdur ve yakıtı emme kanalına püskürtür. TSI turboludur ve yakıtı silindirin içine verir.
Bu motor LPG'ye en uygun yapılardan biridir. Kaliteli sistem ve doğru ayarla uzun süre ekonomik çalışır.
Çok az olur. Yakıt supabı yıkadığı için direkt enjeksiyondaki birikim burada görülmez.
Normal hızda yeterlidir. Dolu araçla hızlı sollamada turbolu motor kadar güçlü değildir.
Sade yapı riski azaltır ama sıfırlamaz. Bu yüzden bakım geçmişi, yağ yakma ve LPG montajı mutlaka kontrol edilir.
Yağ, buji ve LPG ayarı üretici takvimine göre kontrol edilir; ses ya da tüketim değişirse önce ölçüm yapılır.